به یک اختلال گوارشی طولانی مدت اشاره دارد که می‌تواند با ناراحتی مداوم همراه باشد. عواملی مانند رژیم غذایی، عوامل محیطی مانند استرس، عوامل ژنتیکی، تغییرات هورمونی (مخصوصا در زنان) و…در بروز این وضعیت دخیل هستند.در کنار درمان های دارویی و دوری از عوامل محرک مصرف برخی داروهای گیاهی نیز می توانند برای تسکین علائم این بیماری موثر باشند.
درمان گیاهی سندرم روده تحریک پذیر
1. روغن نعناع
نعناع از گذشته درمان موثری برای مشکلات گوارشی و کاهش گاز روده بوده است. نتایج یک مطالعه مشخص کرد که درمان 8 هفته ای با روغن نعناع، به کاهش علائم درد شکمی، ناراحتی و شدت سندرم روده تحریک پذیر کمک کرد. از طرف دیگر نوشیدن چای نعناع نیز به دلیل وجود ترکیبات موثر در ان می تواند برای تسکین درد شکمی سودمند باشد.
2. بذر کتان
بذرهای کتان سرشار از اسیدهای چرب ضروری امگا3 و فیبر هستند که قرار دادن آن در رژیم غذایی و برنامه تغذیه شما به تقویت سیستم ایمنی و سیستم گوارشی کمک می کند. همچنین این بذرها یک درمان موثر برای اسهال نیز محسوب می شوند.
3. ریشه زنجبیل
زنجبیل نیز مانند نعناع برای فواید سلامتی از جمله تسکین درد، تهوع و ناراحتی معده مورد استفاده قرار گرفته است.وجود آنزیم های گوارشی قدرتمند در ریشه زنجبیل نقش موثری در تسکین حالت تهوع دارد. از طرف دیگر خواص ضد التهابی ریشه زنجبیل به کاهش درد و کرامپ های شکمی و التهاب همراه با اسهال کمک می کند.
4. دانه رازیانه
نتایج تحقیقات نشان داده اند مصرف منظم دانه رازیانه نقش موثری در درمان بسیاری از اختلالات گوارشی مانند سندروم روده تحریک پذیر دارد. محققان اذعان کرده اند که روغن های فرّار موجود در دانه رازیانه با تحریک صفرا به هضم بهتر و در نتیجه رفع ناراحتی های گوارشی کمک می کنند.
5. کنگر فرنگی
نتایج مطالعات نشان داده است که وجود ترکیبی به نام سیناروپیکرین در کنگرفرنگی می‌تواند به درمان سندروم روده تحریک پذیر کمک کند. کنگر فرنگی را می توانید به صورت خام و ترکیبی در غذا یا بصورت آب پز هم استفاده کنید. مدت اثربخشی درمان با ان را باید حدود 4 تا 6 هفته در نظر گرفت.
6. زردچوبه
زردچوبه نقش مهمی در هضم غذا و کنترل نفخ دارد.محققان این خاصیت زردچوبه را به وجود ماده‌ای به نام کورکومین در آن نسبت داده اند.این ماده با ایجاد خاصیت آنتی اکسیدانی به بهبود اختلالات گوارشی کمک می کند.در حقیقت کورکومین با مسدود کردن کانال کلسیم اثربخشی آن در درمان مشکلات گوارشی را افزایش می دهد.
درمان گیاهی سندرم روده تحریک پذیر یبوست غالب
1. آلوئه‌ورا
آلوئه‌ورا یک داروی گیاهی برای سندرم روده تحریک پذیر یبوست غالب شناخته شده است.زیرا گیاه آلوئه‌ورا از خاصیت ملین برخوردار است و می تواند به درمان یبوست غالب در مبتلایان به سندروم روده تحریک پذیر کمک کند.از طرف دیگر این ژل شفاف و گیاهی نقش موثری در درمان نفخ هم دارد.
2. هویج
یک درمان گیاهی موثر دیگر برای روده تحریک پذیر هویج است.این درمان ساده و اثر بخشی بسیار زیادی دارد. مصرف روزانه آب هویج می‌تواند به از بین بردن یبوست غالب ناشی از سندروم روده تحریک پذیر کمک کند. علاوه براین قرار دادن هویج پخته به عنوان میان وعده‌ها می‌تواند نقش موثری در از بین بردن علائم اختلالات گوارشی داشته باشد.
بهترین دمنوش برای روده تحریک پذیر
1. دمنوش بابونه
نتایج بررسی های در سال 2010 نشان داده اند که نوشیدن دمنوش بابونه هلیوکوباکتر پیلوری عامل بروز زخم معده و مشکلات گوارشی را مهار می کند.علاوه براین مطالعه دیگری مشخص کرد که این دمنوش گیاهی به کاهش گرفتگی عضلانی معده و جلوگیری از تشکیل گاز و نفخ نیز کمک می کند.دمنوش بابونه از عطر و طعم خوبی برخوردار است اما اگر طعم آن را دوست ندارید می‌توانید آن را با نعنا ترکیب کنید.
دستور العمل مصرف: برای آماده کردن این دمنوش گیاهی چند قاشق چایخوری بابونه خشک را درون قوری بریزید و آن را روی حرارت غیر مستقیم قرار دهید تا به مدت 10 تا 20 دقیقه دم بکشد.
2. دمنوش نعنا
نعنا به عنوان گیاه دارویی شفابخش در درمان مشکلات گوارشی شناخته شده است که می‌تواند به درمان درد شکمی ناشی از سندرم روده تحریک پذیر کمک کند. به همین دلیل نوشیدن دمنوش نعنایی که با نعنای تازه یا نعنای خشک تهیه شده برای رفع این مشکل موثر عنوان شده است.
دستور العمل مصرف: برای تهیه این دمنوش نعناع مقداری برگ نعنای شسته شده رابه آب جوشیده‌ی سرد شده اضافه کنید و آن را روی حرارت غیر مستقیم کتری یا روی توری بگذارید تا دم بکشد.
3. دمنوش چای سبز
دمنوش چای سبز به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانیش می‌تواند با افزایش میزان ادرار به دفع مواد زائد بدن کمک کند.بنابراین مصرف روزانه‌ی چای سبز می‌تواند علاوه بر تقویت دستگاه گوارش در درمان مشکلات و اسپاسم‌های گوارشی نیز موثر عمل کند.
دستور العمل مصرف: 1 قاشق چای سبز را به همراه یک لیوان آب جوش را درون قوری بریزید و اجازه دهید 2 تا 8 دقیقه چای سبز دم بکشد.
4. دمنوش رازیانه
دمنوش رازیانه یک داوری گیاهی در تسکین درد، نفخ و اسپاسم‌های روده عنوان شده است. علاوه براین رازیانه به دلیل داشتن اثرات ضد گرفتگی عضلات به درمان اسهال در مبتلایان به سندروم روده تحریک پذیر کمک کند.
دستور العمل مصرف:برای تهیه‌ی دمنوش رازیانه باید دو قاشق غذاخوری رازیانه را به یک لیوان آب جوش اضافه کنید و روی آن را با یک نعلبکی بپوشانید تا به مدت 10 دقیقه دم بکشد و بعد آن را بنوشید.
5. دمنوش اسطوخودوس
اسطوخودوس از خواص آرام بخشی قابل توجهی برخوردار است. همچنین به عنوان یک ماده ضد گرفتگی عضلات در روده هم موثر عمل می کند، البته تحقیقات کمی درباره اثربخشی این دمنوش گیاهی انجام شده است.
دستور العمل مصرف: بهتر است برای تهیه دمنوش اسطوخودوس، از سایر دمنوش‌های گیاهی مانند نعنا استفاده کنید،علاوه بر طعم خوب یک ترکیب سودمند برای سندروم روده تحریک پذیر ایجاد می کند.برای تهیه این دمنوش یک قاشق چای خوری اسطوخودوس خشک را به 5 قاشق چایخوری نعناع خشک ترکیب کنید و اجازه دهید به مدت 5 تا 10 دقیقه در آب جوش بماند.
درمان سندرم روده تحریک پذیر در طب سنتی
انجام موارد زیر برا درمان سندروم روده تحریک پذیر در طب سنتی موثر عنوان شده است:
- مصرف زردچوبه: در طب سنتی زردچوبه درمان قطعی روده تحریک پذیر عنوان شده است که می‌تواند به کنترل علائم آن کمک کند. زردچوبه به طور سنتی در پخت و پز غذاها کاربرد دارد.
- کاهش استرس روانی: از جمله روش های درمان سندروم روده تحریک پذیر در طب سنتی مدیریت استرس و محرک‌های استرس عنوان شده است.
- مصرف روغن نعناع: روغن نعناع به درمان مشکلات گوارشی و نیز کاهش علائم بیماری روده تحریک پذیر کمک می کند.
- مصرف دمنوش بابونه: مصرف دمنوش هایی گیاهی نظیر دمنوش با بابونه به دلیل خاصیت گرم و خشک و اثرات آرامبخشی آن می تواند علاوه بر تقویت سیستم عصبی به سلامت دستگاه گوارش و کاهش علائمی نظیر گاز و نفخ هم کمک کند.
- ریشه زنجبیل: همانطور که در قسمت بالا هم اشاره شد مصرف ریشه زنجبیل با داشتن آنزیم‌های گوارشی قدرتمند قادر است درد شکمی، ناراحتی و گرفتگی روده و التهاب مرتبط با اسهال را کاهش دهد.
- تنظیم وعده‌های غذایی: یک درمان موثر دیگر برای سندروم روده تحرک پذیر داشتن وعده‌های غذایی بیش تر با حجم کم تر عنوان شده است. همچنین رعایت نکته ای مانند عدم ورود هوا به بدن در هنگام غذا خوردن می تواند از بروز گاز روده و نفخ جلوگیری کند.
- تغییر رژیم غذایی: برای درمان سندروم روده تحریک پذیر باید از مصرف غذاهایی مثل گلوتن، نوشیدنی های گازدار، غذاهای سرخ شده و لبنیات که باعث تحریک این وضعیت می شوند می‌شوند، خودداری شود.