زلزله در فیش‌ حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵: تأمین اجتماعی گوی سبقت را از صندوق کشوری ربود

 گزارش اختصاصی پایگاه خبری سرگرمی روز؛ در حالی که تورم سال‌های اخیر فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد کرده، تصمیمات اتخاذ شده در شورای عالی کار و مجلس شورای اسلامی برای سال جاری، شکافی عمیق و تامل‌برانگیز میان دو صندوق بزرگ کشور یعنی سازمان تأمین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری ایجاد کرده است. سوال اصلی اینجاست: در اواسط دهه صفر، کدام صندوق توانسته است چتر حمایتی پایدارتری برای مشترکان خود فراهم کند؟

سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با رویکردی تهاجمی در برابر تورم ظاهر شده است. بر اساس آمارهای رسمی، نرخ افزایش حقوق برای حداقل‌بگیران این سازمان به رقم بی‌سابقه ۶۰ درصد رسیده است. این در حالی است که برای سایر سطوح مزدی نیز ترکیبی از افزایش ۴۵ درصدی به همراه مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال در نظر گرفته شده که در تاریخ این سازمان بی‌نظیر است.

بررسی روند هفت‌ساله نشان می‌دهد که تأمین اجتماعی از سال ۱۳۹۹ تا به امروز، همواره تلاش کرده است تا کف حقوق را با شیب تندتری نسبت به تورم رسمی افزایش دهد.سرگرمی روز نوشت، برای مثال، جهش ۵۷.۴ درصدی سال ۱۴۰۱ و حالا جهش ۶۰ درصدی سال ۱۴۰۵، نشان‌دهنده یک استراتژی میان‌مدت برای ترمیم قدرت خرید از دست رفته کارگران و بازنشستگان بخش خصوصی است.

صندوق بازنشستگی کشوری؛ حبس در دایره ۲۰ درصدی

در سمت دیگر میدان، صندوق بازنشستگی کشوری که عمدتاً کارکنان دولت را تحت پوشش دارد، با محدودیت‌های شدید بودجه‌ای مواجه بوده است. نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که علیرغم فشارهای صنفی، افزایش پایه حقوق همچنان در محدوده ۲۰ درصد باقی مانده است. دولت برای جبران این نرخ پایین، راهکار «فوق‌العاده خاص» به مبلغ ۲۷,۵۴۰,۰۰۰ ریال را پیش گرفته است.

اگرچه این مبلغ ثابت برای سطوح پایین درآمدی تا حدی راهگشاست، اما برای بازنشستگان با رتبه‌های شغلی بالاتر، عملاً باعث ریزش جایگاه معیشتی نسبت به همتایان خود در تأمین اجتماعی شده است. ثبات نسبی افزایش‌ها روی عدد ۲۰ درصد در سال‌های ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، نوعی "جاماندگی سیستماتیک" را در صندوق کشوری ایجاد کرده است.

مزایای جنبی؛ برگ برنده تأمین اجتماعی

یکی از بزرگترین تفاوت‌هایی که در فروردین ۱۴۰۵ بیش از پیش به چشم می‌آید، ساختار پرداخت مزایای جانبی است. بازنشستگان تأمین اجتماعی علاوه بر اصل مستمری، اقلامی را دریافت می‌کنند که در حکم حقوقی بازنشستگان کشوری یا وجود ندارد و یا بسیار ناچیز است:

۱. کمک‌هزینه مسکن: مبلغی که سالانه متناسب با هزینه‌های اجاره‌بها بازنگری می‌شود.

۲. بن معیشت (کمک به تأمین معیشت): مبالغی که به صورت نقد در فیش حقوقی تحت عنوان بن خواربار درج می‌گردد.

۳. تفاوت در حق اولاد و عائله‌مندی: ضریب اصلاحی در تأمین اجتماعی به گونه‌ای است که مجموع دریافتی نهایی را به شکل معناداری از حقوق پایه فراتر می‌برد.

تحلیل کارشناسی: تفاوت بنیادین در اینجاست که منابع تأمین اجتماعی از محل حق بیمه تولیدی کارگران و کارفرمایان تأمین می‌شود و تابع قوانین کار است، در حالی که صندوق کشوری به شدت به بودجه عمومی دولت وابسته است. در شرایط تورمی، قوانین کار منعطف‌تر از بودجه‌های انقباضی دولت عمل می‌کنند.

برای شاغلانی که در سال ۱۴۰۵ حق انتخاب بین این دو صندوق را دارند، داده‌ها به نفع تأمین اجتماعی سنگینی می‌کند. سرگرمی روز نوشت،بازنشستگی در صندوق کشوری، اگرچه امنیت شغلی دولتی را تداعی می‌کند، اما در دوران پس از اشتغال، فرد را درگیر بروکراسی بودجه‌ای دولت و افزایش‌های قطره‌چکانی می‌کند.

اگر ملاک انتخاب را "سرعت انطباق با تورم" و "دریافت مزایای رفاهی متنوع" قرار دهیم، سازمان تأمین اجتماعی در مقایسه با صندوق بازنشستگی کشوری، برنده مطلق رقابت‌های حقوقی در نیمه اول دهه ۱۴۰۰ است. شکاف ۶۰ درصدی در مقابل ۲۰ درصدی سال ۱۴۰۵، پیامی روشن برای آینده معیشتی بازنشستگان دارد.