اتصال اینترنت جهانی کی برقرار میشود؟ | آخرین اخبار بازگشایی اینترنت بینالملل امروز یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵
آخرین اخبار اینترنت بینالملل امروز یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵ را در ادامه گزارش بخوانید.
مولف
: محسن کریمی
پس از هشتادوشش روز محدودیت بر اینترنت بینالملل، مقامات دولتی از نهایی شدن برنامهریزیها برای بازگشت کامل اتصال اینترنت بین الملل خبر دادهاند. این در حالی است که بیش از دو هزار ساعت دسترسی کاربران به سرویسهای جهانی مانند گوگل، اینستاگرام، واتساپ و تلگرام با اختلال یا قطع کامل همراه بوده است.
در تازهترین تحول، «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، تشکیل شده است. این ستاد با هدف برنامهریزی برای رفع انسداد اینترنتی و با ضربالاجل حداکثر تا اواسط خرداد ۱۴۰۵، از ظرفیت متخصصان ارتباطات، نخبگان و تشکلهای مدنی برای تدوین نقشه راه اتصال مجدد اینترنت بینالمللی بهره خواهد برد. وظایف کلیدی این ستاد شامل تدوین نقشه راه جامع تحول در حکمرانی فضای مجازی، بازآرایی ساختارهای تصمیمسازی و استقرار نظام نظارت راهبردی است.
الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، ضمن تأکید بر سیاست دولت مبنی بر گشایش اینترنت بینالملل، به وجود اختلافنظر میان مسئولان اشاره کرد. او بیان داشت که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، به دنبال حل مسئله از طریق گفتگو است و تلاش میکند تا اختلافات را به درگیری تبدیل نکند. حضرتی همچنین خاطرنشان کرد که ترکیب شورای عالی فضای مجازی و دیدگاههای متفاوت برخی اعضا، مانعی در برابر رفع فیلترینگ بوده است، اما پزشکیان با استدلالهایی مبنی بر ناکارآمدی فیلترینگ و استفاده گسترده مردم از فیلترشکنها، بر لزوم رفع محدودیتها تأکید کرده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، زمان دقیق وصل شدن اینترنت بینالملل را به دور شدن «سایه جنگ» از منطقه منوط دانست و اعلام کرد که وضعیت اینترنت به تدریج به حالت عادی بازخواهد گشت. وی توضیح داد که محدودیتهای فعلی مطابق با مصوبات شورای عالی امنیت ملی است و هرگونه تغییری در این وضعیت نیازمند تصمیمگیری در بالاترین سطوح است. این اظهارات نشاندهنده پیوند مستقیم محدودیتهای اینترنت با ارزیابیهای امنیتی و شرایط ژئوپلیتیک منطقه است.
نقش رئیسجمهور در تعیین تکلیف اتصال اینترنت
کامران غضنفری، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، تأکید کرد که تعیین تکلیف وضعیت اینترنت با نظر شورای عالی امنیت ملی صورت میگیرد که ریاست آن بر عهده رئیسجمهور است. بنابراین، هرگونه پرسشی در این زمینه باید مستقیماً از مسعود پزشکیان مطرح شود.
الیاس حضرتی به تأثیر جنگ دوازده روزه بر روند رفع فیلتر اشاره کرد و گفت که تلاشهای اولیه دولت برای رفع فیلتر برخی سکوها مانند واتساپ و گوگلپلی، با وقوع جنگ و قطع کامل اینترنت، متوقف شد. او افزود که در شرایط بحرانی و امنیتی، اعمال محدودیتهای مقطعی بر اینترنت در بسیاری از کشورها رایج است، اما این محدودیتها باید کوتاهمدت باشند و پس از عادی شدن شرایط، دسترسیها مجدداً برقرار شوند.
اینترنت بینالملل؛ گشایش در راه است؟
در حالی که محدودیتها بر اینترنت بینالملل ادامه دارد، مقامات دولتی بر عزم خود برای بازگشت دسترسی آزاد و رفع فیلترینگ تأکید میکنند. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که بخش قابل توجهی از جامعه و کسبوکارهای دیجیتال از این محدودیتها آسیب دیدهاند.
نگاهی به ضرورت اتصال اینترنت و رفع محدودیتها
حجتالاسلام اسماعیل سیاوشی، دبیر کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، دسترسی عادلانه به اینترنت را حق همگان دانست، اما بر لزوم سازوکاری برای جلوگیری از سوءاستفاده تأکید کرد. همچنین، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، برداشت جایگزینی شبکه ملی اطلاعات با اینترنت بینالملل را نادرست خواند و اطمینان داد که نگاه تصمیمگیران ارشد کشور، بازگشت اینترنت به حالت عادی است. او بیان داشت که محدودیتهای فعلی، بنا به صلاحدید مراجع ذیربط و با توجه به شرایط جنگی اعمال شده است.
الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، با تأکید بر اینکه فیلترینگ گسترده امنیت سایبری را به خطر انداخته است، از پیگیریهای مستمر برای رفع محدودیت اینترنت بینالملل خبر داد. وی این تلاشها را در هفتههای آینده به ثمر خواهد نشست. حضرتی در گردهمایی «راویان ایران» اظهار داشت که نمیتوان از روابط عمومی نوین و سواد دیجیتال سخن گفت اما دسترسی به اینترنت بینالملل را نادیده گرفت. او محدودیتهای اعمال شده در شرایط جنگی را موقتی دانست و تأکید کرد که انسداد طولانی مدت اینترنت نباید به رویهای دائمی تبدیل شود.
رئیس شورای اطلاعرسانی دولت به فشارهای اقتصادی و فرسایش روانی وارد بر مردم و آسیبهای وارده به کسبوکارهای دیجیتال به دلیل محدودیت اینترنت اشاره کرد. او مجدداً بر سیاست قطعی و بدون عقبنشینی دولت مبنی بر گشایش اینترنت بینالملل و رفع فیلترینگ تأکید کرد و یادآور شد که رواج فیلترشکنها به دلیل فیلترینگ گسترده، امنیت سایبری را به مخاطره انداخته است.
حضرتی در ادامه به تلاشهای رئیسجمهور با رویکرد گفتوگو محور برای گشایشهای اولیه اشاره کرد، اما بیان داشت که اختلاف نظرها و تلاطمهای ناشی از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، روند این موضوع را به تأخیر انداخت. وی افزود که پیگیریهای جدی با دکتر عارف در حال انجام است و تاکنون سه جلسه در این زمینه برگزار شده که انتظار میرود در هفتههای آینده به نتیجه برسد.
در حالی که طرح اینترنت پرو برای بیش از یک میلیون نفر فعال شده است، مقامات همچنان بر لزوم محدودیت دسترسی به اینترنت جهانی به دلایل امنیتی تأکید دارند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که برخی رسانهها از احتمال رفع انسداد اینترنت در هفته جاری خبر میدهند.
سید علی یزدیخواه، نایبرئیس کمیسیون فرهنگی مجلس، دلیل اصلی قطع اینترنت جهانی را مسائل امنیتی و حفظ جان افراد دانست و اعلام کرد که دسترسی به اینترنت جهانی برای اقشاری که نیازهای ضروری دارند، از جمله شرکتهای صادرات و واردات، مؤسسات علمی و پژوهشی، و فعالان حوزه مالی، فراهم شده است. وی افزود که بیش از ۹۰ درصد نیازهای عمومی در حال حاضر برآورده میشود و در صورت وجود مشکل برای اقشار خاص، امکان پیگیری و رفع آن وجود دارد.
یزدیخواه همچنین به وجود افرادی که «خط سفید» (احتمالاً دسترسی خاص) دارند اشاره کرد و بیان داشت که با متخلفان و فروشندگان فیلترشکن برخورد خواهد شد تا از سوءاستفاده جلوگیری شود. وی در پاسخ به این پرسش که آیا دسترسی همگانی به اینترنت جهانی منتفی شده است، گفت که مصوبات نهادهای بالادستی فعلاً نیازی به باز کردن دسترسی عمومی نمیبینند، زیرا خطرات امنیتی کشور را تهدید میکند. با این حال، او تأکید کرد که اینترنت پرو ارزانتر و قابل دسترستر است و نیازهای مشاغل حساس که نیازمند ارتباطات خارجی هستند، تا کنون برآورده شده است.
روزنامه اعتماد در گزارشی با عنوان «جدال با مافیای فیلترینگ»، احتمال تصویب رفع انسداد اینترنت در هفته جاری را مطرح کرده است. این گزارش به تشکیل «ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف اشاره دارد و آن را نهادی قانونی میداند که با هدف رفع چالشهای مربوط به انسداد اینترنت فعالیت میکند. حضور اساتید دانشگاهی برجسته در این ستاد، گامی در جهت بهرهگیری از تخصص در این حوزه تلقی میشود.
این روزنامه تأکید کرده است که «مافیای فیلترینگ» که از فروش فیلترشکنها سودهای کلان کسب میکند، سد اصلی در برابر رفع فیلترینگ است. این گروه با نفوذ در لایههای رسانهای و تبلیغاتی، مانع بازگشت اینترنت آزاد شده و هر ساختاری را که منافع آنها را تهدید کند، هدف قرار میدهند. تداوم قطع اینترنت طی سالهای اخیر، به یک "کاسبی پرسود" برای این طیف تبدیل شده است.
امید به بازگشت اینترنت بینالملل؛ نیمه خرداد، فصل گشایش؟
گزارشهای اخیر حاکی از آن است که امیدها برای بازگشت کامل اینترنت بینالملل در نیمه دوم خرداد ماه ۱۴۰۵ افزایش یافته است. مقامات و رسانهها بر لزوم حمایت مدنی و رسانهای از دولت برای مقابله با جریاناتی که مانع این امر میشوند، تأکید دارند.
چشمانداز بازگشت اینترنت: از امروز تا نیمه خرداد
نشانههای روشنی از اراده جدی در سطوح بالای حاکمیت برای بازگرداندن اینترنت بینالملل به وضعیت عادی دیده میشود. تشکیل ستاد ویژه به ریاست محمدرضا عارف و دستور رئیسجمهور برای پایان دادن به محدودیتها، همراه با بازگشایی تدریجی برخی سرویسهای جهانی، نویدبخش بازگشت اینترنت آزاد است. هرچند زمان دقیقی برای وصل شدن کامل اینترنت اعلام نشده، اما وعده مسئولان مبنی بر رفع انسداد تا اواسط خرداد ماه، امیدها را زنده کرده است.
روزنامه اعتماد، با استناد به مقامات آگاه، نیمه تا پایان خرداد ماه را زمان احتمالی رفع انسداد اعلام کرده و معتقد است که اجرایی شدن این تصمیم در جلسات رسمی ستاد، بسیار محتمل است. این روزنامه اینترنت را «زیرساختی حیاتی همتراز با آب، برق و گاز» دانسته و تأکید کرده است که موفقیت ستاد ساماندهی فضای مجازی، تنها به تصمیمات دولتی وابسته نیست، بلکه نیازمند «مطالبهگری مدنی هوشمندانه» و حمایت مردم و رسانهها از دولت برای مقابله با فشارهای اقلیت سودجو است.
