یارانه بگیران ۱۰ دهک فورا بخوانند
سخنگوی دولت در خصوص طرح جدید کالابرگ اعلام کرد: دهک های ۸، ۹ و ۱۰ در سامانه حمایت ثبت نام کنند.
در سالهای اخیر سامانههای دولتی در ایران برای تعیین «دهک درآمدی» خانوارها جهت یارانه و سیاستهای حمایتی توسعه یافتهاند و یکی از پرتکرارترین سوالات مردم این است: «از کجا بفهمم دهک چندم هستم؟» و در عمل چگونه میتوان موقعیت خود در میان دهکهای درآمدی جامعه را تشخیص داد؟ در گزارش سرگرمیروز بهطور کامل و با استناد به منابع معتبر وضعیت فعلی، تعاریف و روشهای عملی استعلام دهک را تشریح میکنیم.
اصطلاح «دهک» در آمار و اقتصاد مفهوم مشخصی دارد: دهکها، جامعه آماری مورد بررسی را به ۱۰ گروه مساوی از نظر جمعیت و بر اساس میزان درآمد، هزینه یا شاخص اقتصادی تقسیم میکنند. هر دهک نمایانگر بازه مشخصی از ارزش دادههاست که از پایینترین (دهک اول) تا بالاترین درآمدها (دهک دهم) را پوشش میدهد.
در این سیستم:
دهک اول (D1): ۱۰ درصد پایینترین درآمدها در جامعه
دهک پنجم (D5): موقعیت میانه* (میانگین جامعه)
دهک دهم (D10): ۱۰ درصد بالاترین درآمد جامعه
این تقسیمبندی استاندارد آماری کمک میکند سطح اقتصادی خانوارها در مقیاس بزرگتر قابل مقایسه و اندازهگیری باشد.
در سالهای اخیر دهکبندی درآمدی اهمیت عملی بیشتری یافته است زیرا بر تخصیص یارانه نقدی، بستههای معیشتی، کالابرگ و دیگر حمایتهای دولتی تاثیر مستقیم دارد. دولت در چارچوب هدفمندسازی یارانهها تصمیم گرفته که یارانه نقدی تنها به دهکهای پایینتر پرداخت شود و دهکهای بالاتر از دریافت آن محروم شوند.
این اقدام باعث شده هر خانوار بداند در کدام دهک قرار میگیرد و بر اساس آن وضعیت دریافت یارانه خود را بررسی کند؛ کاری که قبلاً کمتر تعیینکننده بود اما اکنون اساس بسیاری از یارانههای مستقیم شده است. براساس گزارش سرگرمیروز:برای تعیین دهک درآمدی خانوار در ایران معیارهای متعددی بررسی میشود که معمولاً توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مرکز آمار ایران بهکار میروند. این معیارها عبارتاند از:
درآمد ماهانه خانوار: جمع درآمدهای رسمی از حقوق، دستمزد، کسبوکار یا منابع درآمدی دیگر.
مصرف و هزینه خانوار: میزان هزینههای زندگی شامل خوراکی و غیرخوراکی.
داراییهای خانوار: وجود دارایی مانند خودرو، ملک، حساب بانکی با گردش بالا و… میتواند دهک را بالاتر ببرد.
این معیارها در قالب شاخصها و الگوریتمهای آماری تحلیل میشوند تا سطح واقعی وضعیت اقتصادی خانوار بهدست آید.
روشهای رسمی برای فهمیدن دهک چندم هستیم
برای اینکه فرد یا خانوار بداند در کدام دهک درآمدی قرار گرفته است، روشهای مشخص و رسمی وجود دارد:
۱. سامانه دهکبندی دولت
بسیاری از متقاضیان میتوانند با وارد کردن کد ملی سرپرست خانوار و شماره همراه ثبتشده در سامانه دهکبندی رسمی دولت، وضعیت دهک خود را مشاهده کنند. این سامانه در نشانی hemayat.mcls.gov.ir در دسترس است و نتیجه ترکیبی از اطلاعات درآمدی و دارایی را نمایش میدهد.
۲. کد دستوری (USSD)
در برخی گزارشها و دستورات دولتی اعلام شده است که با شمارهگیری کد دستوری مشخص میتوان به سرعت دهک درآمدی را استعلام کرد. هرچند بعضی منابع تاکید دارند که این کد معمولاً وضعیت دریافت یارانه را اعلام میکند نه همیشه دهک دقیق را، اما کاربرد عملی برای اطلاع سریع از وضعیت یارانه دارد.
۳. تماس با شماره گویای رسمی
روش دیگر برای استعلام دهک استفاده از شماره گویای دولتی است؛ با وارد کردن کد ملی و شماره تلفن سرپرست خانوار، اطلاعات دهک درآمدی خانوار اعلام میشود. در برخی منابع شماره تلفن ۰۹۲۰۰۰۰۶۳۶۹ مطرح شده است.
اشتباهات رایج در استعلام دهک
برخی جستجوها و روشهای غیررسمی مانند استفاده از کد دستوری #کدملی۴۳۸۵۷۴* برای بدانیدن دهک مطرح شدهاند، اما منابع معتبر توضیح میدهند که این کد بهطور رسمی وضعیت یارانه را بررسی میکند و همیشه دهک دقیق درآمدی را اعلام نمیکند. بنابراین بهتر است از سامانه رسمی دهکبندی دولت یا تماس گویای رسمی استفاده شود.
دهکبندی درآمدی ممکن است با توجه به وضعیت اقتصادی و آماری سالانه تغییر کند؛ زیرا عواملی مانند تورم، افزایش هزینههای زندگی و تغییرات درآمدی خانوارها باعث جابهجایی مرزهای دهکی میشود. سازمانها و مراجع رسمی هر ساله آمار هزینه و درآمد خانوارها را بهروزرسانی میکنند و بر اساس آن مرزهای دهکها تعیین میشود.
اطلاع از «دهک چندم هستم» بیش از اینکه یک سوال آماری ساده باشد، پایهای برای تصمیمات کلان اقتصادی و اجتماعی مردم و دولت است. دهکبندی درآمدی بستری است که دولت بر اساس آن یارانه نقدی و حمایتهای معیشتی را هدفمند میکند. سرگرمی روز نوشت : برای دانستن دهک خود میتوانید از سامانه حمایت دهکبندی رسمی با کد ملی، شمارهگیری USSD یا شماره گویای دولتی استفاده کنید. معیارهای دخیل در این طبقهبندی شامل درآمد واقعی، هزینه و دارایی خانوار است و این شاخصها برای هر خانوار منطبق با دادههای رسمی تحلیل میشود.
