چرا گوگل باز است اما بقیه اینترنت بسته؟
سیدابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی، سیاست «وایتلیست» در اینترنت را بیهوده خواند و گفت باز بودن گوگل با وجود دسترسی گسترده به دادههای کاربران، منطق امنیتی فیلترینگ را زیر سوال میبرد.
مولف
: محسن کریمی
سیدابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی، با انتقاد از رویکرد فعلی در مدیریت دسترسی به اینترنت، سیاست مبتنی بر «وایتلیست» یا باز بودن صرفاً سایتها و خدمات تأییدشده را «کاری عبث و بیهوده» توصیف کرد و گفت مسدود ماندن بخش بزرگی از ظرفیتهای اینترنتی در حالی که سرویسهایی مانند گوگل در دسترس هستند، با منطق امنیتی مطرحشده از سوی مسئولان همخوانی ندارد.
فیروزآبادی در واکنش به تداوم مسدودسازی برخی سایتهای علمی و منابع مرجع جهانی گفت قرار بود مدیریت اینترنت در کشور بر اساس «لیست سیاه» (Blacklist) انجام شود؛ رویکردی که در آن تنها برخی خدمات مشخص مسدود میشوند. اما به گفته او، اکنون روندی شکل گرفته که عملاً بر اساس «لیست سفید» (Whitelist) عمل میکند و تنها خدمات محدودی اجازه دسترسی دارند.
او گفت: «این اقدام به نظر من رسماً یک کار عبث و بیهوده است. من متوجه نظام استدلالی این تصمیمها نیستم و تاکنون نیز توضیح روشنی درباره دلیل این نوع برخوردها ارائه نشده است. وقتی نظام استدلالی مشخصی وجود ندارد، نمیتوان آن را بررسی کرد.»
دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی همچنین توجیهات امنیتی برای اعمال فیلترینگ گسترده را مورد تردید قرار داد و گفت صرف اشاره به «امنیت ملی» نمیتواند مبنای کافی برای چنین محدودیتهایی باشد.
فیروزآبادی افزود: «اگر قرار باشد با این منطق عمل کنیم، برای افزایش امنیت باید برق، آب، پست و تلفن را هم قطع کرد. اگر واقعاً بحث امنیت مطرح باشد، گوگل به دلیل مالکیت سیستمعامل اندروید، گزارشگیری مداوم از گوشیها و آنلاین بودن دائمی، از هر شبکه اجتماعی خطرناکتر است؛ پس چرا گوگل باز است؟»
او در پایان تأکید کرد وقتی پلتفرمی مانند گوگل با چنین سطحی از دسترسی به دادههای کاربران همچنان در دسترس است، مسدود ماندن سایر ظرفیتهای اینترنتی با استدلالهای امنیتی سازگار به نظر نمیرسد.
در همین حال، مقامهای دولتی میگویند محدودیتهای اینترنتی ایجادشده در ماههای اخیر موقتی بوده و ناشی از شرایط امنیتی دوران جنگ است.
سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور، در گفتوگو با برنا تأکید کرد اینترنت بینالملل در نهایت به طور کامل بازخواهد گشت و دولت قصد دائمی کردن محدودیتها را ندارد.
او گفت: «در شرایط جنگی، باز بودن کامل اینترنت بینالملل اساساً قابل تصور نیست و محدودیتهای ایجادشده ناشی از ملاحظات فنی، امنیتی و نظامی بوده است.»
به گفته طباطبایی، حتی رئیسجمهور نیز در مقاطعی درباره بازگشایی اینترنت ملاحظاتی داشته، اما تصمیمگیری نهایی بر اساس نظر کارشناسان و جمعبندی نهادهای تخصصی و امنیتی انجام شده است.
او افزود کمیتهای در شورای عالی امنیت ملی مسئول بررسی وضعیت ارتباطات و فضای مجازی در شرایط ویژه بوده و جمعبندی کارشناسان این بوده که اینترنت در چنین شرایطی میتواند مخاطرات امنیتی جدی ایجاد کند.
طباطبایی با تأکید بر اولویت امنیت کشور گفت: «دسترسی به اینترنت حق طبیعی شهروندان است و دولت قصد سلب این حق را ندارد، اما در شرایط خاص و اضطراری امنیت کشور بر بسیاری از حوزههای دیگر تقدم پیدا میکند.»
او همچنین درباره طرح موسوم به «اینترنت پرو» گفت این طرح با هدف تأمین نیاز برخی کسبوکارها و فعالان اقتصادی که فعالیت آنها به اینترنت بینالملل وابسته است طراحی شده تا در دوره محدودیتها، فعالیتهای ضروری اقتصادی و تجاری دچار اختلال نشود.
به گفته او، محدودیت حجمی و هزینه بالاتر این نوع اینترنت برای جلوگیری از اشتراکگذاری گسترده در نظر گرفته شده و هدف از آن کسب درآمد یا سودجویی اقتصادی نبوده است. طباطبایی تأکید کرد اگر اجرای این طرح به ابزاری برای سودجویی برخی مجموعهها تبدیل شود، دولت با آن برخورد خواهد کرد.
