خبر مهم برای بازنشستگان تامین اجتماعی | ارقام مستمریها چه زمانی تغییر می کند؟
طبق آخرین اخباری که بازنشستگان تامین اجتماعی شنیدهاند، نه تنها مستمری اردیبهشت هم مطابق رقم اسفند ماه پرداخت خواهد شد بلکه هنوز محاسبه میزان افزایش مستمریها برای صدور احکام جدید در سازمان تامین اجتماعی آغاز نشده است.
مولف
: محسن کریمی
صبح یکشنبه این هفته، تعدادی از بازنشستگان تامین اجتماعی در شهرهای تهران و رشت و شوش و تبریز، در مقابل ادارات کار تجمع کردند. معترضان حاضر در این تجمعات، به نمایندگی از بیش از ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار مستمریبگیر تامین اجتماعی، یک سوال واحد داشتند؛ چرا در دومین ماه سال، ارقام مستمریها، همچنان مطابق رقم اسفند پارسال است؟
به گزارش اعتماد، معترضان میگفتند که حداقل در ۱۰ سال اخیر، وضع پرداخت مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی همینطور بوده درحالی که بازنشستگان کشوری که تحت پوشش صندوق بازنشستگی و مثل بازنشستگان تامین اجتماعی، گروه زیرمجموعه وزارت کار هستند، معمولا در دومین ماه سال، مستمری بهروز شده و با ارقام جدید دریافت میکنند.
اما بازنشستگان تامین اجتماعی که مستمریشان، نه از منابع دولت بلکه از محل تجمیع حق بیمههای پرداختی در ایام اشتغال خودشان است، هیچ سالی را با دریافت مستمری جدید شروع نکردهاند آنهم به این دلیل که طبق ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی، هر سال احکام مستمری جدید باید در سازمان تامین اجتماعی صادر و سپس در هیاتوزیران تصویب شود.
تاخیر در صدور احکام جدید برای بازنشستگان تامین اجتماعی درحالی است که طبق ماده ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی، رقم مستمری بازنشستگان و مستمریبگیران، باید معادل حداقل مزد کارگران شاغل باشد و بنابراین، وقتی در جلسات سالانه شورای عالی کار، حداقل دستمزد کارگران شاغل تصویب میشود، تکلیف ارقام مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی هم معلوم است و با وجود مشروط شدن تغییر مستمری به صدور احکام جدید و مصوبه هیات وزیران، فعالان کارگری میگویند که رویه اصلی، همان ماده ۱۱۱ و متاثر از ماده ۴۱ قانون کار است.
طبق آخرین اخباری که بازنشستگان تامین اجتماعی شنیدهاند، نه تنها مستمری اردیبهشت هم مطابق رقم اسفند ماه پرداخت خواهد شد بلکه هنوز محاسبه میزان افزایش مستمریها برای صدور احکام جدید در سازمان تامین اجتماعی آغاز نشده و بنابراین، ممکن است پرداخت ارقام جدید تا اول تابستان به تاخیر بیفتد.
جمعی از بازنشستگان تامین اجتماعی میگویند که طی سه سال اخیر و درحالی که سازمان تامین اجتماعی مکلف بوده که متناسبسازی مستمریها را هم در ابتدای هر سال برای بازنشستگان انجام دهد، نه تنها تا سه ماه اول، مستمری با رقم اسفند سال قبل دریافت کردهاند، پرداخت متناسبسازیها هم معمولا تا نیمه تابستان به تاخیر افتاده است.
یکی از بازنشستهها که در یک موسسه فرهنگی کار میکرده، میگوید: «هم افزایش مستمری و هم متناسبسازی باید در فروردین ماه انجام شود ولی سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، پرداخت ارقام متناسبسازی، یک فصل به تاخیر افتاد و در این ۵ سالی که بازنشسته شدهام، به یاد ندارم که در فروردین ماه، مستمری با نرخ جدید دریافت کرده باشم. امسال هم گرفتار همین وضع هستیم و هفته قبل با سامانه پاسخگویی ۱۴۲۰ که وابسته به سازمان تامین اجتماعی است، تماس گرفتم و کارشناس این سامانه گفت هنوز محاسبات افزایش مستمری در سال جدید شروع نشده و برای انجام محاسبات باید منتظر ابلاغ ریاست سازمان باشند که ظاهرا قرار است در خرداد ماه ابلاغیه ریاست سازمان به دستشان برسد و از همان زمان هم انجام محاسبات و صدور احکام مستمریهای جدید را شروع میکنند و مستمری خرداد ماه با ارقام جدید خواهد بود.»
تاخیر سه ماهه در بهروز رسانی مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی در حالی است که در نیمه اول سال، مستمریها معمولا بین روزهای ۲۹ تا ۳۱ هر ماه و براساس حروف الفبا به حساب بازنشستگان واریز میشود. طبق مصوبه اسفند ماه شورای عالی کار، قرار است در سال ۱۴۰۵، مزد پایه برای حداقلبگیران به میزان ۶۰درصد و برای سایر سطوح تا ۴۵درصد افزایش داشته باشد و این بازنشسته میگوید که تعداد زیادی از بازنشستگان تامین اجتماعی، هم به دلیل سوابق شغلی و هم به دلیل نوع شغلشان، در زمره حداقلبگیرها محسوب میشوند و رقم مستمریشان بین ۱۰ میلیون تا ۱۵ میلیون تومان است که با مصوبه شورای عالی کار، امسال باید به میزان ۶۰درصد افزایش داشته باشد.
متناسبسازی ۹۰درصدی مستمری با مزد پایه کارگران شاغل، اقدام دیگری بوده که سازمان تامین اجتماعی مکلف به اجرای آن است و باید ظرف سه سال برای تمام مستمریبگیران تحت پوشش انجام شود تا فاصله ریالی مستمری با مزد پایه کاهش یابد که ظرف دو سال اخیر هم ۷۰درصد متناسبسازی انجام شده و امسال در آخرین مرحله، ۳۰درصد باقی مانده اجرا خواهد شد اما این بازنشسته میگوید که کارشناس سامانه ۱۴۲۰ گفته که زمان پرداخت ارقام متناسبسازی هم اصلا معلوم نیست و ممکن است مثل دو سال قبل، تا پایان تابستان طول بکشد چون پرداخت متناسبسازی هم منوط به دستور هیاتمدیره سازمان است.
یکی دیگر از بازنشستگان معترض، جانبازی است که در سالهای اشتغال، در یک دستگاه دولتی کار میکرده و طبق قانون، مجاز بوده که بعد از پایان خدمت در دستگاه دولتی، در بخش خصوصی هم مشغول به کار باشد و برای بازنشستگی، به صورت همزمان تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تامین اجتماعی قرار بگیرد.
این جانباز، سال ۱۳۸۶ از دستگاه دولتی بازنشسته شده و از آن پس به مدت ۱۲ سال در بخش خصوصی کار میکرده و از سال ۱۳۹۹ هم بازنشسته تامین اجتماعی است و مجموع مستمری بازنشستگیاش، ۳۹ میلیون تومان است (۲۷ میلیون تومان دریافتی از صندوق بازنشستگی کشور و ۱۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان دریافتی از صندوق تامین اجتماعی).
این جانباز هم از معترضان بابت تاخیر تامین اجتماعی در پرداخت مستمری جدید است و میگوید: «تامین اجتماعی، طی ۵ سال اخیر رقم مستمریها را مطابق تورم افزایش نداده و هیچ سالی هم از اولین ماه سال مستمری جدید نگرفتهایم، علاوه بر اینکه ظرف دو سال اخیر هم پرداخت متناسبسازیها تا پایان نیمه اول سال به تاخیر افتاده است. دو ماه از سال میگذرد ولی هم اجرای مصوبه شورای عالی کار به تاخیر افتاده و همزمان اجرای آخرین مرحله متناسبسازی نامعلوم است.
البته میدانیم که سازمان تامین اجتماعی طلب هنگفتی از دولت دارد و پرداخت نشدن مطالباتش، دلیل این تاخیرهاست، علاوه بر اینکه اغلب شرکتهای زیرمجموعه سازمان تامین اجتماعی هم زیانده هستند و به عوض سودآوری، وبال گردن سازمان تامین اجتماعی شدهاند ولی این مشکلات، دلیل موجهی برای تاخیر در بهروز رسانی مستمری ما و اجرای متناسبسازی نیست. بازنشسته تامین اجتماعی فردی است که سالها از جیب خودش حق بیمه پرداخت کرده تا در ایام بازنشستگی در آرامش باشد ولی من به عنوان یک بازنشسته، در این ۴ سال دایم در اضطراب زمان بهروز رسانی مستمری و بلاتکلیفی بابت تصویب در هیاتوزیران و حتی میزان افزایش دریافتیام بودهام.
هفته قبل که به کانون بازنشستگان رفتم، از دوستانم شنیدم که حتی مستمری اردیبهشت هم افزایش نخواهد یافت و قرار است مطابق رقم اسفند ماه باشد چون مصوبه شورای عالی کار برای کارگران شاغل است و رییس تامین اجتماعی هنوز هیچ دستوری برای بهروز رسانی مستمری صادر نکرده و قرار است از ماه آینده احکام جدید صادر شود و فقط حق مسکن بهروز رسانی خواهد شد چون رقمش در هیاتوزیران تصویب شده است. این رویه نشان میدهد که سازمان تامین اجتماعی به معیشت میلیونها بازنشسته هیچ توجهی ندارد درحالی که با این تورم و اوضاع اقتصادی، بازنشستههای تامین اجتماعی در فشار و مضیقه زیادی هستند.»
یکی دیگر از بازنشستگان تامین اجتماعی، به مدت ۳۰ سال برای نمایندگی یک شرکت آلمانی تولیدکننده لوازم الکترونیک کار کرده و در زمان اشتغال هم، به دلیل مدرک کارشناسی ارشد، حق بیمهای معادل ۱۰۰ هزار تومان در هر ماه پرداخت میکرده در حالی که برای کارگر ساده همان شرکت، هر ماه ۲۰ هزار تومان حق بیمه پرداخت میشده و حالا نسبت به یکسان بودن رقم مستمریاش با یک کارگر ساده معترض است.
این بازنشسته تامین اجتماعی میگوید که آخرین دریافتیاش، مستمری فروردین ماه است که مثل اسفند پارسال، ۱۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بوده و آنطور که از اخبار شنیده، مستمری اردیبهشت هم مثل رقم اسفند ماه خواهد بود در حالی که حالا قیمت هر شانه ۳۰ تایی تخممرغ به ۵۰۰ هزار تومان رسیده و بسیاری از بازنشستگان هم توان خرید برنج را از دست دادهاند. «من در این سالها از قول مسوولان تامین اجتماعی فقط وعده شنیدم.
مسوولان تامین اجتماعی در واکنش به اعتراضات ما میگویند که جلسات پرباری برای حل مشکلات برگزار میکنند. یکی از دفعات من هم به عنوان نماینده بازنشستگان در این جلسات حضور داشتم و شاهد بودم که مسوولان فقط از میوهها و شیرینیهای روی میز میل کردند ولی این جلسه به تصمیم خاصی برای رفع مشکل بازنشستگان ختم نشد. بعد از پایان جلسه، رو به مسوولان گفتم حالا مفهوم جلسات پربار را هم فهمیدیم.
مسوولان تامین اجتماعی باید این جسارت را داشته باشند که اولا به طلبهای هنگفتی که از دولت دارند و ثانیا به ناتوانی در دریافت این طلبها اعتراف کنند و بگویند که دولت بدهیهایش به سازمان تامین اجتماعی را نمیدهد و بنابراین، با جیب خالی، هر تصمیمی ممکن نیست. در این صورت بازنشستگان هم متوجه میشوند که تامین اجتماعی به دلیل بیپولی قادر به حل مشکلاتش نیست و غائله اعتراض و انتظار، یک بار برای همیشه تمام خواهد شد.»
انتظار سه ماهه بازنشستگان تامین اجتماعی برای دریافت مستمری با ارقام جدید و اجبار به گذران زندگی با مستمریهای با رقم اسفند پارسال در حالی است که طبق آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تورم فروردین امسال نسبت به اسفند پارسال برای خانوار ایرانی، ۵درصد و نسبت به فروردین پارسال ۷۳.۵درصد افزایش داشته است.
طبق همین گزارش، میزان تورم خوراکی و آشامیدنیها که در دومین گروه کالایی مشمول تورم قرار گرفته، در فروردین امسال نسبت به فروردین پارسال ۱۱۵.۴درصد و میزان تورم بهداشت و درمان به عنوان دهمین گروه مشمول تورم، در فروردین امسال نسبت به فروردین پارسال ۶۲.۱درصد بوده است.
بازنشستگان تامین اجتماعی در تجمعاتی که از ابتدای امسال داشتند و در اعتراضاتی که با خبرگزاریها در میان گذاشتند، همین نکته را مورد تاکید قرار دادند که با توجه به تورم مهار گسیخته که باعث گرانی چندبرابری ضروریترین کالاهای مصرفی خانوار شده، با این ارقام مستمری، تامین هزینه زندگی حتی تا یکسوم ماه هم امکانپذیر نیست، چراکه هر ماه، به دلیل تورم رو به افزایش، ارزش همان ارقام مستمری نسبت به ماه قبل کاهش مییابد و تمام کالاها و خدمات باید با قیمت گرانتری تهیه و تامین شود.
چند روز قبل، پرویز احمدی لنجکی که عضو هیاتمدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی است، در گفتوگو با ایلنا ضمن اشاره به سابقه چندساله تاخیر چند ماهه در بهروز رسانی مستمری بازنشستگان گفت که در اولین دیدار به مناسبت سال نو با مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان، افزایش مستمری بازنشستگان مطابق مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی را مطرح و مطالبه کرده ولی مدیرعامل سازمان از کسری بودجه برای این بهروزرسانی گفته است.
به گفته لنجکی، مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی همچنین گفته که هزینههای ماهانه سازمان به ۲۱۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته در حالی که میزان رشد درآمدها متناسب با افزایش هزینهها نبوده و همین ناهماهنگی و ناترازی باعث کسری منابع شده است.
لنجکی افزود: از یکسو حقوقها به اندازهای نیست که بازنشستگان هزینههای یک زندگی حداقلی را تامین کنند و ازسوی دیگر بازنشسته به دلیل کهولت سن توان کار کردن را ندارد و مهمتر آنکه اگر هم بخواهد کار کند کاری مناسب شخصیت او نیست و باید به کارهایی همچون نگهبانی و آبدارچی مشغول شود. قانون تکلیف بازنشستگان با سازمان تامین اجتماعی را روشن کرده است.
قانون به کارگر حکم میکند حق بیمهاش را بهموقع بپردازد و چنانچه تاخیر کند، با جریمههای سنگین روبهرو میشود. سازمان نیز باید تعهدات به ویژه حقوق بازنشستگی و درمان را بهموقع و مناسب اجرا کند. اما سازمان از کجا باید کسری منابع را جبران کند؟ همان دولتی که سالهاست دست در جیب سازمان کرده و به اشکال گوناگون از جیب کارگران و بازنشستگان خرج میکند، باید امروز وارد شود. اکنون طلب تامین اجتماعی از دولت به بیش از یک هزار هزار میلیارد تومان رسیده و تاوان این بدهی را بازنشسته با سفرههای خالی و شرمندگی نزد زن و فرزند میدهد.
پرداخت مبالغ سنگین ازسوی دولت به دیگر صندوقهای بازنشستگی و بیتوجهی و کملطفی به سازمان تامین اجتماعی، مصداق تبعیض آشکار است، درحالی که دیگر صندوقها ردیف بودجه دارند و حقوقشان را به علاوه افزایش حقوق سر وقت دریافت میکنند، بازنشسته تامین اجتماعی نه تنها باید برای دریافت حقوق نگران باشد، بلکه برای دریافت افزایش حقوق باید التماس کند.
