همه چیز درباره جینسینگ ایرانی ؛ شاهکلید تقویت قوای جنسی و باروری
شاید بارها در بازار میوه و ترهبار چشمتان به هویجهایی افتاده باشد که رنگشان زرد کمرنگ است، کمی چروکیدهتر به نظر میرسند و شاید ظاهرشان به اندازه هویجفرنگیهای نارنجی و براق، دلفریب نباشد. اما اشتباه نکنید؛ این ریشههای زرد رنگ، همان «زردک» یا هویج ایرانی اصیل هستند که قرنها پیش از آنکه هویجهای نارنجی پایشان به سفرههای ما باز شود، پادشاه بیچونوجرای خوراکیهای مقوی در ایران زمین بودهاند.
خبرنگار
: یکتا محمدپور
متاسفانه در دهههای اخیر، زردک کمی مهجور مانده و جای خود را به هویج فرنگی داده است، اما اگر بدانید که خواص زردک تا چه اندازه میتواند سلامت شما را زیر و رو کند، محال است که در فصل زمستان از خرید آن غافل شوید.
زردک چیست و چرا با هویج فرق دارد؟
پیش از آنکه به سراغ خواص برویم، باید تکلیفمان را با ماهیت زردک روشن کنیم. خیلیها تصور میکنند زردک همان هویج نرسیده است یا شاید نوعی هویج خراب شده! اما زردک (Parsnip در برخی گونهها و Persian Carrot در گونههای بومی) هویت مستقلی دارد. زردک در واقع گونهای از خانواده چتریان است که بومی فلات ایران بوده است.
تفاوت اصلی زردک با هویج فرنگی (همین هویجهای نارنجی رایج) در طبع و بافت آن است. زردک بافتی نرمتر و پوکتر دارد و طعم آن شیرینتر و معطرتر است. اگر هویج فرنگی را گاز بزنید، ترد و آبدار است، اما زردک کمی حالت پنبهای و گوشتی دارد. اما مهمترین تفاوت در «طبع» آنهاست. هویجهای نارنجی امروزی طبعی متعادلتر دارند، اما زردک طبعی گرم و تر دارد و همین گرماست که آن را به یک داروی شفابخش در فصلهای سرد سال تبدیل میکند.
چرا زردک را «جینسینگ ایرانی» مینامند؟
وقتی صحبت از تقویت عمومی بدن و افزایش سطح انرژی میشود، ذهنها معمولاً به سمت مکملهای گرانقیمت یا گیاهانی مثل جینسینگ میرود. اما حکمای طب سنتی ایران، زردک را همتراز با مقویترین گیاهان دارویی میدانستند. خواص زردک در بحث انرژیزایی آنقدر زیاد است که میتوان آن را نوعی دوپینگ طبیعی دانست. قند موجود در زردک از نوع طبیعی و مفید است که به سرعت جذب بدن شده و افت فشار یا ضعف ناگهانی را جبران میکند. اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که همیشه احساس خستگی مزمن دارید یا صبحها به سختی از رختخواب جدا میشوید، اضافه کردن زردک به رژیم غذایی میتواند مثل یک استارت قوی برای موتورتان عمل کند.
شاهکلید تقویت قوای جنسی و باروری
شاید مشهورترین و پرجستجوترین خاصیت این گیاه، تاثیر شگفتانگیز آن بر نیروی جنسی باشد. در متون قدیمی طب سنتی، از زردک به عنوان «مُهیج» و تقویتکننده “باه” یاد شده است. این ریشه گیاهی به دلیل طبع گرمی که دارد، سردی مزاج را که یکی از دلایل اصلی ناتوانی جنسی و کاهش میل جنسی است، از بین میبرد.
برای آقایانی که دچار ضعف در نعوظ هستند یا کیفیت اسپرم پایینی دارند، زردک مثل یک داروی تخصصی عمل میکند. مصرف مداوم آن باعث افزایش تولید منی شده و کیفیت باروری را بالا میبرد. جالب است بدانید که ترکیب زردک با عسل، اثربخشی آن را چندین برابر میکند. بسیاری از طبیبان سنتی، مربای زردک را به زوجهایی که قصد فرزندآوری دارند یا از سردمزاجی رنج میبرند، تجویز میکنند. این خاصیت فقط مختص آقایان نیست؛ خانمهایی که رحم سرد دارند و دچار مشکلات قاعدگی ناشی از غلبه بلغم هستند نیز با مصرف زردک میتوانند رحم را گرم کرده و آمادگی باروری را افزایش دهند.
معجزه زردک برای دستگاه گوارش و معدههای ضعیف
یکی از مشکلات شایع زندگی مدرن، مشکلات گوارشی مثل سوءهاضمه، نفخ و یبوست است. هویج فرنگی گاهی برای معدههای خیلی ضعیف سنگین است، اما زردک داستانی متفاوت دارد. خواص زردک برای معده شبیه به یک مرهم است. این گیاه ملین است و به دلیل فیبر بالایی که دارد، حرکت رودهها را تسهیل میکند. اما نکته ظریف اینجاست که زردک برخلاف بسیاری از ملینهای شیمیایی که باعث تنبلی روده میشوند، روده را به شکل طبیعی و با لطافت پاکسازی میکند.
علاوه بر رفع یبوست، زردک دافع نفخ و بادهای مضر در بدن است. کسانی که بعد از غذا احساس سنگینی میکنند یا شکمشان ورم میکند، اگر زردک را به صورت پخته (مثلاً در سوپ یا خورش) مصرف کنند، متوجه سبک شدن دستگاه گوارش خود خواهند شد. حتی تخم زردک هم در طب سنتی به عنوان دارویی قوی برای نفخ معده کاربرد دارد.
زردک؛ دوست مهربان چشمهای شما
همه ما از کودکی شنیدهایم که «هویج بخور تا چشمات قوی بشه». این جمله در مورد زردک هم صدق میکند، حتی شاید با شدتی بیشتر. زردک سرشار از پیشسازهای ویتامین A و آنتیاکسیدانهایی است که مستقیماً بر سلامت شبکیه چشم تاثیر میگذارند. در دنیای امروز که چشمهای ما مدام در معرض نور آبی گوشی و لپتاپ است، پیری زودرس چشم و بیماریهایی مثل دژنراسیون ماکولا در کمین هستند. مصرف منظم زردک میتواند یک سد دفاعی محکم در برابر این آسیبها باشد و به تقویت دید در شب کمک کند.
استخوانسازی و مبارزه با پوکی استخوان
شاید عجیب به نظر برسد که یک ریشه گیاهی بتواند در استخوانسازی نقش داشته باشد. اما زردک حاوی مقادیر قابل توجهی کلسیم، پتاسیم و منیزیم است؛ سه عنصری که برای تراکم استخوان حیاتی هستند. اما مهمتر از خودِ این مواد معدنی، خاصیت قلیاییکنندگی زردک است. وقتی محیط بدن اسیدی باشد (که معمولاً به دلیل مصرف فستفود و شکر زیاد اتفاق میافتد)، بدن برای خنثی کردن اسید، کلسیم را از استخوانها برداشت میکند. زردک با متعادل کردن PH بدن، مانع از این اتفاق میشود و عملاً از بافت استخوانی محافظت میکند. برای کودکان در سن رشد و سالمندانی که نگران پوکی استخوان هستند، سوپ زردک یک غذای دارویی عالی محسوب میشود.
پوستی شفاف و جوان با آنتیاکسیدانهای زردک
اگر به دنبال راز زیبایی پوست مادربزرگها هستید، شاید بخشی از آن در مصرف همین خوراکیهای طبیعی نهفته باشد. خواص زردک برای پوست فراتر از یک آبرسانی ساده است. ویتامین C موجود در زردک (که البته در نوع تازه آن بیشتر است) به کلاژنسازی کمک میکند. کلاژن همان پروتئینی است که پوست را سفت و جوان نگه میدارد.
علاوه بر این، زردک خاصیت تصفیهکنندگی خون دارد. در طب سنتی معتقدند که بسیاری از جوشها، لکها و تیرگیهای پوست ناشی از کثیفی خون و عملکرد ناقص کبد است. زردک با کمک به کبد در دفع سموم، باعث میشود خون تمیزتری در رگها جریان پیدا کند و نتیجه آن، پوستی شفاف و درخشان خواهد بود. حتی استفاده موضعی از آب زردک یا ماسک زردک پخته شده با کمی عسل میتواند به عنوان یک روشنکننده طبیعی پوست عمل کند.
زردک و سلامت قلب و عروق
پتاسیم، قهرمان گمنام سلامت قلب است و زردک معدن پتاسیم است. پتاسیم با گشاد کردن عروق خونی و کاهش فشار روی دیواره رگها، فشار خون را کنترل میکند. این یعنی قلب شما برای پمپاژ خون فشار کمتری را تحمل میکند. فیبر موجود در زردک هم نقش جاروبرقی را بازی میکند و کلسترولهای بد (LDL) را قبل از اینکه در رگها رسوب کنند، به خود جذب و دفع میکند. بنابراین، مصرف زردک در رژیم غذایی میتواند ریسک سکتههای قلبی و مغزی را کاهش دهد. البته توجه داشته باشید که افراد دیابتی باید در مصرف آن تعادل را رعایت کنند، چرا که قند زردک نسبتاً بالاست.
خواص زردک برای کودکان؛ یک غذای کمکی عالی
مادران همیشه دغدغه تغذیه کودکانشان را دارند. زردک به دلیل طعم شیرین و بافت نرمی که بعد از پخت پیدا میکند، یکی از بهترین گزینهها برای شروع غذاهای کمکی (بعد از مشورت با پزشک) و تغذیه کودکان در حال رشد است. این گیاه علاوه بر تامین ویتامینها، به رشد قدی کودکان کمک میکند و به خاطر زودهضم بودن، باعث دلدرد نمیشود. کودکانی که دچار کمخونی یا ضعف بدنی هستند و مدام سرما میخورند، با مصرف پوره زردک یا آب زردک میتوانند سیستم ایمنی خود را تقویت کنند. مربای زردک میتواند جایگزین سالمی برای شکلات صبحانه و مرباهای صنعتی پر از شکر مصنوعی برای کودکان باشد.
دفع سنگ کلیه و مثانه
یکی دیگر از خواص زردک که کمتر به آن پرداخته شده، خاصیت ادرارآور بودن (مدر) آن است. این ویژگی باعث میشود سیستم ادراری به طور مداوم شستشو داده شود. در طب سنتی برای کسانی که شنریزه در کلیه یا مثانه دارند، نوشیدن آب زردک یا جوشانده تخم زردک توصیه میشود. این گیاه کمک میکند مجاری ادراری باز شده و رسوبات راحتتر دفع شوند. البته در موارد سنگهای بزرگ و حاد حتماً باید تحت نظر پزشک بود، اما به عنوان یک روش پیشگیرانه و کمکی، زردک فوقالعاده است.
مربای زردک؛ اکسیر جوانی و تقویت قوای بدن
نمیشود از زردک حرف زد و دستور تهیه مربای معروف آن را نادیده گرفت. مربای زردک در طب سنتی یک «داوای غذایی» است، نه صرفاً یک دسر شیرین. این مربا بخصوص اگر با عسل یا شیره انگور تهیه شود، معجونی برای افزایش میل جنسی، تقویت کلیهها و گرم کردن بدن در زمستان است.
