روانشناسان می گویند؛ وقتی با کسی حرف می زنید بینیاش را لمس کرد یعنی...
لمس کردن بینی هنگام صحبت کردن از نظر روانشناسی چه معنایی دارد؟
مولف
: آیلار رحمانی
هنگام صحبت کردن شاید در نگاه اول مثل یک حرکت کوچک یا یک عادت ساده به نظر برسد، اما روانشناسان به آن توجه ویژهای میکنند. این ژست معمولاً در لحظاتی ظاهر میشود که فرد دچار تنش، خودآگاهی بیش از حد یا تردید است.
متخصصان زبان بدن این حرکت را بخشی از مجموعهای بزرگتر از نشانههای غیرکلامی میدانند که احساسات واقعی فرد را در همان لحظه آشکار میکنند. در ادامه بررسی میکنیم که این رفتار در موقعیتهای مختلف چه معنایی میتواند داشته باشد و چگونه در فرآیند ارتباطات اجتماعی، برداشت دیگران و تنظیم هیجانات نقش دارد.
وقتی کسی در هنگام گفتگو بینیاش را لمس میکند، معنی آن کاملاً به فضای احساسی و اجتماعی بستگی دارد. با این حال، چند برداشت رایج وجود دارد:
1. نشانهای از ناراحتی یا اضطراب پنهان
در بسیاری از مواقع، لمس بینی نشان میدهد که فرد از نظر درونی تحت فشار است. ممکن است نگران واکنش طرف مقابل باشد، نسبت به حرفی که میزند احساس عدم قطعیت داشته باشد، یا تلاش کند موضوعی که گفتنش برایش دشوار است را نرمتر بیان کند.
این رفتار نوعی خودآرامسازی است؛ درست مانند لمس صورت، فشردن لبها یا تکان دادن انگشتان، که به کاهش تنش کمک میکنند.
2. علامتی از تردید یا جستجوی کلمات
وقتی افراد تلاش میکنند جمله درست را پیدا کنند یا به موضوعی فکر میکنند که برایشان پیچیده است، معمولاً حرکات کوچکی انجام میدهند:
تغییر نگاه
جابهجایی بدن
لمس صورت یا بینی
این نشانهها نشان میدهند که ذهن فرد در حال پردازش است.
3. نشانهای از خجالت یا احساس قرار گرفتن در معرض قضاوت
بسیاری از افراد وقتی احساس خجالت یا قضاوتشدن دارند، بخشی از صورتشان را میپوشانند. لمس بینی میتواند مثل یک «سپر کوچک» عمل کند.
این رفتار بهتنهایی نشاندهنده دروغ یا فریب نیست. برخلاف تصور رایج، لمس بینی بیشتر به فشار اجتماعی مربوط است تا قصد پنهانکاری.
4. یک عادت شخصی بدون معنای خاص
گاهی این حرکت فقط یک عادت قدیمی است. افراد از دوران کودکی الگوهای خودلمسی را یاد میگیرند و بعدها بدون فکر کردن به آنها ادامه میدهند. اگر این حرکت در تمام شرایط دیده شود، احتمالاً معنای عمیقی ندارد.
اما اگر فقط هنگام گفتگوهای حساس یا استرسزا ظاهر شود، ارزش تحلیل بیشتری دارد.
معنای لمس کردن بینی
سایر حرکات رایج و معنای آنها
زبان بدن معمولاً در قالب مجموعهای از نشانهها معنا پیدا میکند. حرکتهای زیر اغلب همراه با لمس بینی دیده میشوند و میتوانند تصویر کاملتری از احساسات فرد ارائه دهند:
1. مالیدن گردن
این حرکت یکی از رفتارهای شناختهشده برای کاهش تنش است. معمولاً زمانی ظاهر میشود که فرد:
دفاعی شده
ناراحت است
یا سعی دارد آرام بماند
2. ضربدر کردن دستها
دستهای ضربدری همیشه نشانه بستهبودن نیست. اما اگر همراه با:
شانههای جمع شده
یا تغییر لحن
باشد، میتواند نشاندهنده محافظت از خود یا انتظار مخالفت باشد.
3. لمس پیشانی
این حرکت اغلب به معنای بار ذهنی بالا، سردرگمی یا ناامیدی است. وقتی کسی تلاش میکند افکارش را مرتب کند یا احساسات قوی را کنترل کند، معمولاً دست به پیشانی میبرد.
4. بازی با اشیاء
فرد ممکن است با خودکار، آستین، موبایل یا هر چیز دیگری ور برود. این رفتار نشاندهنده:
بیقراری
تلاش برای تخلیه انرژی اضطرابی
بدون قطع کردن گفتگو است.
5. نگاه کردن به پایین هنگام صحبت
پایین انداختن نگاه معمولاً نشانهای از:
تردید
خجالت
یا حساسیت نسبت به موضوع
است، مخصوصاً اگر با صدای آهسته یا مکثهای طولانی همراه باشد.
چرا تحلیل این حرکات مهم است؟
هیچ حرکت بهتنهایی معنای دقیق ندارد. اما وقتی الگوها را کنار هم میگذاریم خصوصاً در مکالمات احساسی میتوانیم بهتر بفهمیم طرف مقابل واقعاً چه چیزی را تجربه میکند.
این درک به ما کمک میکند:
واکنش آرامتر و همدلانهتری نشان دهیم
شکافهای ارتباطی را کاهش دهیم
و گفتگو را صمیمانهتر، روشنتر و انسانیتر کنیم.
