تغییر در پرداخت حقوق کارکنان از این ماه؛ پرداخت مبتنی بر عملکرد برای کارمندان دولت کلید خورد

علاءالدین رفیع‌زاده، رئیس سازمان اداری و استخدامی در نخستین همایش برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد، ضمن گرامیداشت شهدای جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: این نوع جراحی‌ها آرزوی همه دولت‌ها است و امیدواریم با راهبری دکتر پزشکیان و سایر اعضای دولت آن را به ثمر برسانیم.

 وی تأکید کرد که امروز یکی از الزامات اصلاحات نظام اداری، حرکات تدریجی به سمت برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد است.

 رفیع‌زاده تصریح کرد: حضور امروز به این خاطر است که یکی از دستورات رئیس‌جمهور را اجرا و تحولی ایجاد کنیم. دولت باید مدیریت عملکرد داشته باشد. امروز با افتخار گزارش می‌دهیم که این پروژه با تأکید رئیس‌جمهور کلید خورده و اجرایی می‌شود.

 وی ادامه داد: یکی از چالش‌های اساسی ضعف برنامه عملیاتی است؛ با برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد معیار پیشرفت ساعت حضور نخواهد بود؛ بلکه کیفیت است که نقش‌آفرینی می‌کند. هدف نظام پرداخت افزایش انگیزه و شناسایی قهرمانان خدمات دولتی است.

 رئیس سازمان اداری و استخدامی خاطرنشان کرد: عملکرد سازمان باید در قالب اهداف کلان و استراتژی‌ها باشد.

 رفیع‌زاده همچنین تأکید کرد که ایجاد اعتماد از طریق شفافیت از اولین پیش‌شرط‌ها است.

 وی خاطرنشان کرد: ما می‌دانیم این موضوع که اکثر دولت‌ها به دنبال آن بودند چندان آسان نیست؛ اما مصمم هستیم؛ چراکه هزینه‌های بیشتری را باید پرداخت کنیم. بدون همراهی همه ارکان اجرایی پیاده‌سازی اثربخش نظام بودجه‌ریزی و پرداخت بر مبنای عملکرد آسان نخواهد بود.

 رئیس سازمان اداری و استخدامی همچنین گفت: حرکت به این سمت بخشی از تحول بنیادین در نظام حکمرانی است. اگر اولویت‌بندی داشته باشیم خواهیم توانست در چند سال آینده اتفاقات خوبی را رقم بزنیم.

 رفیع‌زاده با بیان اینکه یکی از الزامات اصلاح نظام اداری حرکت آگاهانه به سمت پرداخت مبتنی بر عملکرد است، گفت: طبق تئوری انتظار تا زمانی که میان تلاش و نتیجه و جبران خدمت ارتباط معنادار برقرار نشور نمی‌توان انتظار داشت بهره‌وری، انگیزه و مسئولیت‌پذیری در نظام اجرایی کشور به سطح مطلوب برسد.

 وی ادامه داد: احساس کم برابری در بین کارمندان و ادراک اینکه در قیاس با دیگران به‌اندازه عملکرد خود حقوق دریافت نمی‌کند می‌تواند به کاهش تلاش و کیفیت کار منجر شود. یکی از انتقادات جدی بر سیستم‌های پاداش مبتنی بر ارشدیت و سابقه این است که انگیزه‌ای برای نوآوری و عملکرد مطلوب را تضعیف می‌کند.

 رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور عنوان کرد: امروز با افتخار گزارش می‌دهیم که پروژه ملی پرداخت مبتنی بر عملکرد با تأکید رئیس‌جمهور به‌صورت عملیاتی کلید خورده و اجرایی می‌شود.براساس گزارش سرگرمی‌روز :  این امر بدون استقرار یک نظام مدیریت عملکرد یکپارچه نه‌تنها اثربخش نیست بلکه می‌تواند به نارضایتی منجر شود. یکی از چالش‌های ما امروز فقدان برنامه عملیاتی و عدم هم راستایی نظام مدیریت عملکرد در سطوح سازمان، مدیران و کارکنان است.

 رفیع‌زاده ادامه داد: باور داریم از زمان اجرای پرداخت مبتنی بر عملکرد معیار پیشرفت کیفیت نقش‌آفرینی است. قرار است فرهنگ پرداخت در ازای انجام کار را در نظام پرداخت نهادینه کنیم که هدف آن افزایش انگیزه و شناسایی قهرمانان عرصه خدمت به مردم و خدمات دولتی است.

وی در بخش دیگر سخنان خود توضیح داد: پنج، شش ماه است درگیر مقدمات نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد و بودجه‌ریزی هستیم و از حرف فراتر رفتیم. به‌صورت آزمایشی این نظام را در چند دستگاه از جمله سازمان اداری و استخدامی اجرا کردیم که در حد تمرین بوده است. نتایج ملموس آن را در دو سال آینده به مردم و دولت نشان خواهیم داد.

رفیع‌زاده خاطرنشان کرد: در این مدت اجرای آزمایشی به این نتیجه رسیدم ضرورت دارد به صورت جدی به سمت استقرار مدیریت عملکرد جامع در سطوح سازمان، مدیران و کارکنان به صورت یکپارچه حرکت کنیم؛ نمی‌توانیم مدیر را با یک شاخص دیگری که متفاوت از شاخص سازمان است در نظر بگیریم، این در مورد کارمندان نیز صدق می‌کند.

وی ادامه داد: عملکرد سازمان باید در اهداف کلان، ماموریت‌ها، شاخص‌های کلیدی عملکرد استراتژیک سنجیده شود. همچنین عملکرد مدیران باید براساس اهداف سازمانی، کیفیت تصمیم گیری و اثربخشی مدیریت منابع سنجیده شود؛ عملکرد کارکنان نیز متناسب با نقش، مسئولیت و نقش آنان در تحقق اهداف سازمانی تعریف شود.

رئیس سازمان اداری و استخدامی با اشاره به سخنان یک صاحب‌نظر در حوزه مدیریت و بهره‌وری، گفت: یک سازمان بدون استراتژی عملکردی روشن، کانند کشتی بدون سکان است. تنها در صورت هم‌راستایی این سطوح عملکردی، پرداخت مبتنی بر عملکرد معنا مشروعیت پیدا می‌کند؛ در این فرایند اهداف و شاخص‌ها به فعالیت‌‌ها شکست پیدا می‌کند تا با حفظ هم‌راستایی سطوح عملکردی امکان ارزیابی اثر بخش در تمام سطوح را فراهم کند.

رفیع‌زاده تصریح کرد: یکی از اشکالات اساسی مدیریت عملکرد ما که خیلی از صاحب‌نظران اعتقاد دارند یا نگرانی دارند نتوانیم پرداخت مبتنی بر عملکرد را به معنی واقعی داشته باشیم این است که تعامل این سطوح عملکردی را نتوانیم حفظ کنیم؛ بدون تردید نقطه کلیدی و ضمانت اثربخشی این فرایند اعتبار و قابلیت اطمینان و عملکرد در سطح سازمان است.

وی افزود: در این مسیر، سازمان اداری و استخدامی با بهره‌گیری حداکثری از خبرگان کشور در هر دو فرایند تدوین و ارزیابی شاخص‌های عملکردی دستگاه‌های اجرایی تلاش کرده جریان درست و معتبر عملکردی را در تمامی سطوح جاری کند. تجربه موجود در حوزه مدیریت عملکرد در سنوات گذشته اتفاق‌های خوبی در مقایسه با کشورهای منطقه رخ داده که بستر اجرای پرداخت مبتنی بر عملکرد را فراهم می‌کند. ایجاد اعتماد از طریق شفافیت، مشارکت و رعایت انصاف از نخستین گام‌های اجرایی پرداخت مبتنی بر عملکرد است.

رئیس سازمان اداری و استخدامی ادامه داد: یکی از پیش نیاز‌های کلیدی این تحول، داده محور بودن نظام عملکرد و ارزیابی عملکرد است.سرگرمی روز نوشت : وی با اشاره به یک مقاله خاطرنشان کرد: آینده مدیریت عملکرد، جام شیشه‌ای مدیریت عملکرد است. مدیران حال حاضر باید یک تبلتی داشته باشند تا اگر تغییری ایجاد شد و با تصمیمی که قبلا گرفته شده بود در حین جلسات تغییر کند و تصمیم متناسب با داده‌هایی که می‌تواند مسیر روشنی را تعیین کند فراهم کند. داده محور کردن نتایج عملکردی بسیار مهم است.

رئیس سازمان اداری و استخدامی افزود: بدون اتکا به داده‌های عملکرد در قالب سامانه‌های یکپارچه‌ای که متصور هستیم که هوشمند و شفاف باشد، امکان ایجاد هم‌راستایی میان سطوح مختلف عملکردی وجود نخواهد داشت. داده محور بودن به ما اجازه می‌دهد بتوانیم روند را تحلیل کنیم و از تصمیم گیری‌های سلیقه‌ای و غیر شفاف فاصله بگیریم.

رفیع‌زاده همچنین اظهار کرد: هرچیزی که قابل اندازه گیری نباشد، قابل مدیریت کردن هم نیست؛ داده محور بودن، نحوه این ارزیابی را برای ما تسهیل خواهد کرد.

وی در ادامه گفت: در این مسیر نکته مهم دیگری وجود دارد؛ حافظه دار شدن پرونده شغلی مدیران ثمره‌ای است که سال‌ها نظام اداری در پی آن بوده. نظام اداری کارآمد نظامی است که حافظه نهادی داشته باشد و بتواند براساس سوابق واقعی عملکرد درباره انتصاب، ارتقا و جا به جایی مدیران تصمیم بگیرد. ثبت و نگهداری مستمری داده‌های عملکردی مدیران زمینه پاسخگویی، یادگیری و افزایش کیفیت حکمرانی را فراهم می‌سازد. این پرونده عملکردی نشان دهنده این است که یک مدیر در جایگاه‌های گذشته خود چه عملکردی از خود به جا گذاشته است و تصمیم گیری مناسب تری در خصوص او انجام شود.

رئیس سازمان اداری و استخدامی تصریح کرد: یکی از پرداخت‌های مهم نظام مدیریت عملکرد، پرداخت مبتنی بر عملکرد است. خروجی‌های متعددی وجود دارد که یکی دیگر آن حافظه دار کردن پرونده شغلی مدیران و کارکنان است. در همین مسیر ارزیابی عملکردی کارکنان نیز دیگر یک اقدام مقطعی نخواهد بود؛ بلکه به ابزاری پویا برای هدایت، اصلاح و بهبود مستمر تبدیل می‌شود.

رفیع‌زاده در ادامه با تأکید بر اینکه ارزیابی عملکرد باید بتواند فاصله میان وضعیت موجود و وضعیت مطلوب را به روشنی نشان دهند و مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی، تخصیص منابع و پرداخت قرار بگیرد، خاطرنشان کرد: این امر مستلزم گذار از نگاه گزارش محور به نگاه تحلیلی و آینده نگر در تمام مراحل ارزیابی است؛ رضایت مردم از عملکرد کارکنان دولت مولفه‌ای اثرگذار در ارزیابی کارکنان خواهد بود و سازمان بر آن است که داده‌های معتبر این حوزه را تأمین کند و به امر مشارکت مردم در این حوزه جامه عمل پوشاند.

وی با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور درباره رضایت مردم، افزود: سامانه فواد در همین مسیر است تا مشارکت مردم در اصلاح نظام اداری و بخشی از دریافتی‌ها و بخشی از عملکرد کارمندانی که در سطوح عملیاتی نظام اداری کار می‌کنند را مبنای پرداخت قرار دهیم.

رئیس سازمان اداری و استخدامی اظهار کرد: ما می‌دانیم این مسیر که اکثر دولت‌ها به دنبال عملیاتی کردن آن بودند نظیر بحث بنزین و جراحی اقتصادی که همه آرزوی آن را دارند، مسیر آسانی نیست. پرداخت مبتنی برعملکرد و بودجه ریزی عملیاتی مقاومت‌هایی را در برابر این تغییر بنیادی خواهد داشت. اما مصمم هستیم، چرا که اعتقاد داریم هزینه هزینه نکردن، از هزینه اجرای آن بیشتر خواهد بود. موفقیت پایدار یک نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد که از نظر فنی به خوبی طراحی شده در نهایت بیش از هرچیز به سطح اعتماد کارکنان نسبت به عادلانه بودن فرایند وابسته است؛ لذا بدون هم ذهنی و همراهی همه ارکان اجرایی که در این جلسه حضور دارند، پیاده سازی اثربخش نظام بودجه ریزی عملیاتی و نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد عملی نخواهد بود.

رفیع‌زاده گفت: ما نیز با درک شرایط حاکم بر کشور، آغاز فرایند را مبتنی بر اولویت بندی، از دستگاه‌هایی آغاز خواهیم کرد که از سطح برخورداری بیشتری بهره‌مند هستند، ما قائل هستیم همه دستگاه‌های اجرایی مشمول این خواهند شد؛ اما در یک بازه زمانی چند ساله، با توجه به شرایط موجود از دستگاه‌هایی که امکانات و دریافتی‌های بیشتری دارند شروع خواهیم کرد.

وی ادامه داد: اولویت بندی دستگاه‌ها برای اجرای نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد بر مبنای میزان مبالغ رفاهی کارکنان و یا پرداختی‌های خارج از حکم به گونه‌ای خواهد بود که پرداخت خارج از حکم بیشتری دارند در مرحله اول مشمول خواهند شد.

رئیس سازمان اداری و استخدامی اظهار کرد: پس از آسیب شناسی، موضوع به سایر دستگاه‌های اجرایی راه خواهد یافت.

رفیع‌زاده تاکید کرد که حرکت به سمت پرداخت مبتنی بر عملکرد، نه یک اقدام شعاری بلکه بخشی از تحول بنیادین در نظام حکمرانی است؛ تحولی که با یکپارچه سازی مدیریت عملکرد در سطح سازمان، مدیران و کارکنان آغاز می‌شود و با پیگیری مستمر، شفافیت و پاسخگویی به ثمر خواهد نشست.

وی در پایان خاطرنشان کرد: امیدوارم با همدلی، نگاه علمی و اراده اجرایی بتوانیم این مسیر را به درستی طی کنیم و نظامی بنا کنیم که در آن عملکرد واقعی مبنای پرداخت، تصمیم گیری، خدمت موثر، ارتقا مدیران و بهبود عملکرد و اصلاح فرایند‌های دستگاه‌های اجرایی قرار بگیرد. اگر امروز تبیین صحیح انجام شود و کارگاه‌های عملیاتی برگزار شود و اولویت بندی‌ها را داشته باشیم خواهیم توانست در چند سال آینده اتفاقات خوبی در مسیر استقرار نظام مدیریتی نوین پرداخت مبتنی بر عملکرد در کنار بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد داشته باشیم.