بواسیر و درمانهای خانگی که به مردم کمک کرد؛ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بواسیر برخلاف تصور رایج، یک بیماری شرمآور یا نادر نیست.
مولف
: آیلار رحمانی
این مشکل یکی از شایعترین اختلالات ناحیه مقعد و انتهای روده بزرگ است و میلیونها نفر در طول زندگی خود آن را تجربه میکنند. سبک زندگی کمتحرک، یبوست مزمن، مصرف طولانیمدت برخی داروها از جمله آنتیبیوتیکها و اختلال در فلور طبیعی روده، از عوامل مهم بروز یا تشدید بواسیر هستند.
در سالهای اخیر، بسیاری از مبتلایان تجربیات شخصی خود را در شبکههای اجتماعی و انجمنهای سلامت به اشتراک گذاشتهاند؛ از درمانهای خانگی ساده گرفته تا مصرف دارو و حتی جراحی.سرگرمی روز نوشت، بررسی این تجربیات، در کنار توصیههای علمی، میتواند دید واقعبینانهتری به بیماران بدهد: چه چیزهایی ممکن است کمککننده باشد و چه زمانی نباید درمان پزشکی را به تعویق انداخت.
بواسیر داخلی چیست و چرا ایجاد میشود؟
بواسیر داخلی در واقع اتساع و التهاب رگهای خونی در بخش انتهایی روده بزرگ است. این نوع بواسیر معمولاً درد شدیدی ایجاد نمیکند، اما میتواند علائم آزاردهندهای داشته باشد، از جمله:
خونریزی روشن هنگام اجابت مزاج
احساس فشار یا پری در ناحیه مقعد
خارش یا سوزش
ترشح مخاطی
پزشکان تأکید میکنند که یبوست مزمن و زور زدن مکرر مهمترین عامل تشدید بواسیر است. مصرف طولانیمدت آنتیبیوتیکها نیز میتواند با برهم زدن تعادل باکتریهای مفید روده، حرکات طبیعی روده را مختل کرده و زمینه یبوست و بواسیر را فراهم کند.
درمانهای خانگی؛ تجربه مردم چه میگوید؟
بسیاری از مبتلایان، پیش از مراجعه به پزشک، به سراغ روشهای خانگی رفتهاند. برخی از این روشها ممکن است در کاهش علائم خفیف مؤثر باشند، اما هیچکدام جایگزین درمان پزشکی در موارد جدی نیستند.
۱. سفیده تخممرغ با معده خالی
برخی افراد گزارش کردهاند که مصرف روزانه سفیده تخممرغ خام با معده خالی به کاهش سوزش یا التهاب کمک کرده است.
با این حال، متخصصان هشدار میدهند که مصرف تخممرغ خام میتواند خطر آلودگی به سالمونلا داشته باشد و برای افراد با سیستم ایمنی ضعیف مناسب نیست.
۲. پمادهای خانگی چرب
در تجربیات مردمی، استفاده از ترکیبات چرب گیاهی یا حیوانی بهعنوان پماد موضعی مطرح شده است. هدف از این روشها، کاهش خشکی، التهاب و تحریک مخاط است.
پزشکان تأکید میکنند که هرچند رطوبترسانی موضعی میتواند موقتاً علائم را کاهش دهد، اما استفاده از ترکیبات غیربهداشتی یا تحریککننده ممکن است وضعیت را بدتر کند.
۳. کمپرس سرکه سیب
برخی افراد از کمپرس سرکه سیب رقیقشده برای کاهش خارش استفاده کردهاند.
نکته مهم: پوست ناحیه مقعد بسیار حساس است و سرکه میتواند باعث سوزش و التهاب شدید شود، بهویژه در افرادی که پوست حساسی دارند. این روش از نظر پزشکی توصیه نمیشود.
۴. ترکیبات خوراکی سنتی
در میان تجربیات منتشرشده، مصرف برخی ترکیبات خوراکی سنتی نیز دیده میشود. پزشکان تأکید دارند که این روشها پشتوانه علمی قوی ندارند و در برخی شرایط، بهویژه در صورت خونریزی یا بیماریهای زمینهای کبدی، میتوانند خطرناک باشند.
بواسیر خونریزیدهنده؛ خط قرمز درمان خانگی
متخصصان گوارش هشدار میدهند که در صورت مشاهده علائم زیر، نباید به درمانهای خانگی اکتفا کرد:
خونریزی مکرر یا شدید
خون قرمز روشن در مدفوع
سرگیجه، ضعف یا کمخونی
درد شدید یا توده بیرونزده مداوم
در این موارد، مراجعه به پزشک ضروری است تا علت خونریزی بهطور دقیق بررسی شود؛ زیرا خونریزی مقعدی همیشه به معنای بواسیر نیست و میتواند نشانه بیماریهای جدیتری باشد.
درمانهای پزشکی رایج بواسیر
بسته به شدت بیماری، پزشک ممکن است یکی یا چند مورد از درمانهای زیر را توصیه کند:
داروهای وریدی (ونوتونیکها) مانند فرآوردههای حاوی دیوزمین
شیافها و کرمهای موضعی ضدالتهاب یا کورتونی (برای دوره کوتاه)
تنظیم اجابت مزاج با فیبر و ملینهای ملایم
و در موارد پیشرفته، روشهای مداخلهای یا جراحی
برخی بیماران نیز تجربه کردهاند که تنها درمان قطعی آنها جراحی بوده است؛ واقعیتی که نباید نادیده گرفته شود.
توصیههای کلیدی برای پیشگیری و کنترل بواسیر
متخصصان برای همه افراد، چه مبتلا و چه در معرض خطر، توصیههای زیر را مطرح میکنند:
مصرف آب کافی در طول روز
افزایش دریافت فیبر از میوه، سبزی و غلات کامل
پرهیز از زور زدن هنگام اجابت مزاج
شستوشوی ناحیه با آب ولرم بهجای استفاده مکرر از دستمال خشک
اجتناب از نشستن طولانیمدت
جمعبندی
درمانهای خانگی ممکن است در موارد خفیف و کوتاهمدت به کاهش علائم بواسیر کمک کنند، اما نباید جایگزین تشخیص و درمان پزشکی شوند. بواسیر یک مشکل شایع است و مراجعه به پزشک، بهویژه در صورت خونریزی یا درد شدید، نهتنها شرمآور نیست، بلکه اقدامی ضروری برای حفظ سلامت محسوب میشود.
