عکس دیدیه نشده از زیباترین زن ناصرالدین شاه با لباس چینی

یکی از این تصاویر، عکسی است از یکی از همسران ناصرالدین‌شاه قاجار که به نام «باغبان‌باشی» شناخته می‌شد؛ زنی که در منابع و روایت‌های تاریخی، به زیبایی چشمگیر و جایگاه ویژه‌اش در حرمسرا شهرت داشته است.

در این تصویر، باغبان‌باشی با لباسی سنتی و الهام‌گرفته از پوشش چینی دیده می‌شود؛ لباسی که نشان‌دهنده‌ی علاقه دربار قاجار، به‌ویژه شخص ناصرالدین‌شاه، به فرهنگ‌ها و جلوه‌های هنری سرزمین‌های دوردست است.

ناصرالدین‌شاه که خود شیفته عکاسی، سفر و مظاهر تمدن‌های دیگر بود، بارها دستور ثبت چنین تصاویر متفاوتی را صادر می‌کرد تا جلوه‌ای تازه و غیرمعمول از فضای دربار به نمایش گذاشته شود.

باغبان‌باشی در میان زنان حرمسرای شاه، نه‌تنها به دلیل چهره زیبا، بلکه به‌واسطه‌ی وقار، نحوه پوشش و حضور متمایزش مورد توجه قرار داشت. گفته می‌شود ناصرالدین‌شاه توجه و علاقه خاصی به او نشان می‌داد و همین امر باعث شده نام او در خاطرات، روایت‌ها و اسناد مربوط به حرمسرا بیشتر از بسیاری دیگر از زنان آن دوره به چشم بخورد.

لباس چینیِ به‌تن‌شده در این عکس، صرفاً یک پوشش نمایشی نیست؛ بلکه نمادی از کنجکاوی فرهنگی دربار قاجار و تلاش برای بازآفرینی جلوه‌هایی از شرق دور در فضای بسته و پررمزوراز حرمسراست. ترکیب چهره‌ای ایرانی با پوششی برگرفته از سنت‌های چینی، تصویری متفاوت و کم‌نظیر از زنان دربار قاجار ارائه می‌دهد که با کلیشه‌های رایج درباره پوشش و سبک زندگی آن دوران فاصله دارد.

امروزه این تصویر، علاوه بر ارزش تاریخی، پنجره‌ای است به دنیای کمتر دیده‌شده‌ی زنان دربار قاجار؛ جهانی که در آن زیبایی، قدرت، سلیقه شخصی شاه و تأثیرپذیری از فرهنگ‌های بیگانه در هم تنیده شده‌اند. باغبان‌باشی، در این میان، به نمادی از زنانی تبدیل شده است که نامشان در حاشیه تاریخ مانده، اما تصویرشان همچنان روایتگر بخشی از واقعیت‌های پنهان آن عصر است.