راهکارهای قانونی افزایش حقوق بازنشستگی | خبر مهم برای بازنشستگان و بیمه شدگان تامین اجتماعی
با این کارها حقوق بازنشستگی خود را بالا ببرید.
مولف
: محسن کریمیدر شرایطی که نگرانی درباره سطح دریافتی بازنشستگی به یکی از دغدغههای جدی شاغلان تبدیل شده، یک کارشناس روابط کار با تشریح سازوکار محاسبه مستمری اعلام کرد بسیاری از افراد بدون آنکه بدانند، در سالهای پایانی اشتغال تصمیمهایی میگیرند که باعث کاهش حقوق بازنشستگیشان میشود. به گفته او، آگاهی از مقررات بیمهای و برنامهریزی چند سال پیش از بازنشستگی میتواند به شکل محسوسی دریافتی ماهانه دوران بازنشستگی را افزایش دهد.
کارشناسان تأکید میکنند برخلاف تصور رایج، حقوق بازنشستگی عددی ثابت و از پیش تعیینشده نیست، بلکه حاصل فرمول مشخصی است که به سابقه بیمه، دستمزد مشمول بیمه و نحوه پرداخت حقبیمه در سالهای پایانی اشتغال وابسته است.
حقوق بازنشستگی چگونه محاسبه میشود؟
در سازمان تأمین اجتماعی، مستمری بازنشستگی بر اساس «میانگین دستمزد مشمول بیمه در دو سال آخر خدمت» و «سابقه پرداخت حقبیمه» تعیین میشود. به بیان ساده، هرچه دستمزد بیمهشده در سالهای پایانی بالاتر باشد و سوابق بیمه کاملتر ثبت شده باشد، مستمری نیز افزایش خواهد یافت.
یک کارشناس روابط کار در این باره توضیح داد: بسیاری از کارگران تصور میکنند فقط تعداد سالهای کار مهم است، در حالیکه مهمترین عامل، حقوقی است که برای آن حقبیمه پرداخت شده، نه حقوقی که فرد واقعاً دریافت کرده اما بیمه نشده است.
به همین دلیل، تفاوت میان «حقوق واقعی» و «حقوق بیمهای» یکی از اصلیترین عوامل پایین بودن مستمری برخی بازنشستگان به شمار میرود.
اقدام اول: واقعی کردن دستمزد بیمهای
به گفته این کارشناس، مهمترین اقدام برای افزایش حقوق بازنشستگی، واقعی شدن دستمزد ثبتشده در لیست بیمه است. در بسیاری از کارگاهها، کارگر حقوق بیشتری دریافت میکند اما کارفرما حداقل دستمزد را در لیست بیمه اعلام میکند؛ در نتیجه هنگام بازنشستگی، مستمری بر مبنای همان حداقل محاسبه میشود.
او توصیه کرد کارگران چند سال پیش از بازنشستگی حتماً سوابق بیمهای خود را بررسی کنند و در صورت مغایرت، از طریق اداره کار یا شعب تأمین اجتماعی پیگیری اصلاح دستمزد بیمهای را انجام دهند. حتی افزایش چندساله دستمزد بیمهای میتواند اثر قابل توجهی بر مستمری آینده داشته باشد.
اقدام دوم: تکمیل سابقه بیمه
عامل مهم دیگر، کامل بودن سابقه بیمه است. مستمری کامل زمانی برقرار میشود که فرد ۳۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد. کسانی که سابقه کمتر دارند، مستمریشان به همان نسبت کاهش مییابد.
کارشناس روابط کار میگوید بسیاری از افراد دارای وقفه بیمهای هستند؛ مانند دورههای بیکاری، اشتغال غیررسمی یا کار بدون قرارداد. این افراد میتوانند با استفاده از بیمه اختیاری یا بیمه مشاغل آزاد، سابقه خود را تکمیل کنند.
او افزود: حتی چند ماه کسری سابقه میتواند در مجموع دریافتی سالهای آینده اثر زیادی بگذارد، زیرا مستمری مادامالعمر است و کاهش آن در طول زمان به زیان قابل توجهی تبدیل میشود.
اقدام سوم: افزایش دستمزد در دو سال پایانی
به دلیل نقش تعیینکننده دو سال آخر، کارشناسان توصیه میکنند افراد در این دوره شغلی خود را به گونهای تنظیم کنند که بالاترین دستمزد بیمهای را داشته باشند. تغییر شغل به موقعیت رسمیتر، دریافت حکم کارگزینی واقعی یا اصلاح قرارداد کاری میتواند میانگین دستمزد را افزایش دهد.
با این حال، افزایش ناگهانی و غیرواقعی دستمزد نیز ممکن است توسط سازمان تأمین اجتماعی بررسی شود و در صورت صوری بودن، در محاسبه مستمری لحاظ نشود.
اقدام چهارم: پیگیری سوابق بیمه
یکی از مشکلات رایج، ثبت نشدن بخشی از سوابق بیمه است. کارشناس روابط کار توصیه کرد افراد سالی یک بار سوابق خود را در سامانه تأمین اجتماعی کنترل کنند.سرگرمی روز نوشت،در صورت نبود سابقه، باید با ارائه مدارک اشتغال مانند قرارداد، فیش حقوقی یا حکم کارگزینی، سابقه را احیا کنند.
وی تأکید کرد: بسیاری از بازنشستگان بعد از صدور حکم تازه متوجه میشوند چند سال سابقه برایشان ثبت نشده و اصلاح آن بعد از بازنشستگی بسیار دشوارتر است.
اقدام پنجم: انتخاب زمان مناسب بازنشستگی
به گفته کارشناسان، زمان بازنشستگی نیز اهمیت زیادی دارد. برخی افراد به محض رسیدن به حداقل شرایط قانونی بازنشسته میشوند، در حالی که چند سال ادامه کار میتواند میانگین دستمزد را بالا ببرد و مستمری را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
بهویژه در سالهای تورمی، هر سال تأخیر در بازنشستگی ممکن است حقوق مبنای محاسبه را چندین میلیون تومان افزایش دهد.
کارشناسان حوزه بیمه معتقدند بخش زیادی از نارضایتی بازنشستگان ناشی از ناآگاهی نسبت به مقررات بیمهای است. بسیاری تصور میکنند مستمری صرفاً تابع افزایشهای سالانه دولت است، در حالی که پایه مستمری سالها قبل از بازنشستگی شکل میگیرد.
بر اساس توصیههای کارشناسی، افزایش حقوق بازنشستگی نه با درخواستهای مقطعی بلکه با مدیریت صحیح سوابق بیمهای امکانپذیر است. واقعی شدن دستمزد بیمهای، تکمیل سابقه، افزایش حقوق در سالهای پایانی، پیگیری سوابق ثبتشده و انتخاب زمان مناسب بازنشستگی پنج اقدام کلیدی هستند که میتوانند دریافتی دوران بازنشستگی را بهطور محسوسی افزایش دهند.
در واقع آینده مالی دوران بازنشستگی از سالهای اشتغال ساخته میشود؛ هرچه فرد زودتر نسبت به وضعیت بیمهای خود اقدام کند، احتمال برخورداری از مستمری مناسبتر بیشتر خواهد بود.
