افزایش ۹۰ درصدی فوقالعاده خاص در حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی | بازنشستگان تامین اجتماعی چشم انتظار دستور وزیر رفاه
در شرایطی که بودجه سال ۱۴۰۵ در مراحل نهایی ترکیب و تصویب قرار دارد، افزایش قابلتوجه «فوقالعاده خاص» برای بازنشستگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی به یکی از مهمترین مطالبات جامعه بازنشستگی تبدیل شده است.
خبرنگار
: یکتا محمدپور
در نامهای رسمی که از سوی فعالان صنفی و نمایندگان بازنشستگان خطاب به دکتر مهدی میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتشر شد، خواست برای افزایش ۹۰ درصدی فوقالعاده خاص در مستمریها مطرح شده است — اقدامی که میتواند تغییری بنیادین در سطح رفاهی بازنشستگان ایجاد کند، اما همزمان بحثبرانگیز نیز بوده است.
بازنشستگان تأمین اجتماعی در نامهای که به وزیر کار ارسال کردهاند، تاکید کردهاند که سطح معیشت بازنشستگان به دلیل افزایش مستمر هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید بهطرز جدی تحت فشار قرار دارد. این گروه خواستهاند که در تعیین سیاستهای مزدی و رفاهی سال ۱۴۰۵، موضوع افزایش مزایا و خصوصاً «فوقالعاده خاص» مورد بازنگری دقیق قرار گیرد.
در این نامه آمده است که اگرچه برخی سایر گروههای بازنشستگی در سالهای اخیر از افزایشها و مزایای ویژه برخوردار شدهاند، بازنشستگان تأمین اجتماعی از این مزایا «در سطحی متوازن» بهرهمند نبودهاند، با وجود اینکه سالها حق بیمه پرداخت کردهاند. بر این اساس، افزایش ۹۰ درصدی فوقالعاده خاص بهعنوان مطالبهای منطقی و عدالتمحور مطرح شده است.
طبق مصوبات کمیسیون تلفیق بودجه سال ۱۴۰۵ مجلس شورای اسلامی، برای اولین بار در سال آینده فوقالعاده خاص به بازنشستگان نیز تعلق میگیرد. بر اساس مجوز جزء (۱) بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم توسعه، قرار است بازنشستگان تأمین اجتماعی معادل ۹۰ درصد از فوقالعاده خاصی که به شاغلان پرداخت میشود دریافت کنند. همچنین در احکام مستمریبگیران در سال ۱۴۰۵ مبلغی ثابت در حدود ۲.۷۵ میلیون تومان نیز مازاد بر افزایش سالیانه حقوق لحاظ خواهد شد که بهعنوان کمک هزینه در پرداختها تاثیر دارد.
این اقدام هدفمند، از یک سو به کاهش فاصله پرداختی میان شاغلان و بازنشستگان کمک میکند و از سوی دیگر در راستای اجرای برنامههای عدالتمحور در بخش رفاه اجتماعی قرار میگیرد.
بازنشستگان تأمین اجتماعی از سالهای قبل نسبت به فاصله و شکاف مزایا میان خود و بازنشستگان صندوقهای دیگر گلایه داشتهاند. در برخی سالها، افزایش حقوق سایر گروههای بازنشسته با همسانسازی و فوقالعادههای قابل توجه همراه بوده، اما بازنشستگان تأمین اجتماعی تغییرات مشابه را تجربه نکردهاند. بهعنوان مثال، همسانسازی حقوق بازنشستگان تاکنون نتایجی یکسان در تمامی صندوقها نداشته است و همین مسئله به احساس تبعیض و نارضایتی منجر شده است.
مطالبهکنندگان باور دارند که افزایش ۹۰ درصدی فوقالعاده خاص میتواند باعث:
ترمیم قدرت خرید بازنشستگان در مقابل افزایش قیمتها
کاهش فشارهای اقتصادی بر خانوادههای بازنشسته
افزایش اعتماد عمومی به نظام رفاهی کشور
ایجاد توازن میان صندوقهای بازنشستگی
شود ـ موضوعی که بازتاب آن در میان محافل صنفی و رسانهای قابل مشاهده است.
برخی تحلیلگران معتقدند که اجرای این افزایش، در کنار دیگر آیتمهای بودجه ۱۴۰۵ مانند افزایش حقوق پلکانی و افزودن مبلغ ثابت، میتواند بخشی از کاستیهای معیشتی بازنشستگان را جبران کند؛ آنها تاکید دارند که سازوکار بودجه باید به گونهای تنظیم شود که منابع لازم برای اجرای این مصوبه بدون فشار بیشتر به صندوق تأمین اجتماعی تأمین شود.
در مقابل، برخی صاحبنظران هشدار دادهاند که با وجود افزایشها، ساختار بودجه و رشد هزینههای عمومی همچنان میتواند فشار اقتصادی بر اقشار کمدرآمد از جمله بازنشستگان را تشدید کند. بهرغم این نگرانیها، تصویب فوقالعاده خاص برای بازنشستگان نشاندهنده توجه بیشتر نهادهای قانونگذار به این گروه است.
تصویب نهایی بودجه ۱۴۰۵ در مجلس شورای اسلامی و تأیید آن توسط شورای نگهبان، آخرین مرحله قانونی افزایش فوقالعاده خاص برای بازنشستگان است.سرگرمیروز نوشت، انتظار میرود پس از تصویب نهایی، سازمان تأمین اجتماعی جزئیات اجرایی این مزایا را اعلام کند تا بازنشستگان برای زمان و میزان پرداخت دقیق آن برنامهریزی کنند.
پیش از این نیز مساله پرداختها و هماهنگی با منابع مالی سازمان از دغدغههای بازنشستگان بوده و کارشناسان بر لزوم تامین اعتبار پایدار برای افزایش مزایا تاکید کردهاند. در چنین فضایی، موضوع افزایش ۹۰ درصدی فوقالعاده خاص، نقدها و موافقتهایی را به همراه داشته که نشاندهنده نقش مهم آن در معیشت اقشار بازنشسته است.
در آستانه تعیین سیاستهای مزدی و رفاهی سال ۱۴۰۵، درخواست رسمی برای افزایش ۹۰ درصدی فوقالعاده خاص در مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه شده است. این خواست در بستر تغییرات بودجهای کشور و مصوبات مجلس برای اختصاص فوقالعاده خاص به بازنشستگان مطرح میشود و اگر اجرایی شود، میتواند تأثیر محسوسی بر وضعیت اقتصادی و رفاهی این گروه داشته باشد.
با توجه به روند تصویب بودجه و تاکید قانونگذاران بر عدالت پرداختی، به نظر میرسد این موضوع یکی از مهمترین مباحث حوزه بازنشستگی در سال آینده باشد، اما اجرایی شدن کامل آن همچنان منوط به جزئیات بودجه و تامین منابع مالی است.
