واریز یارانه نقدی با خوشه بندی از این ماه | خوشه بندی جایگزین دهک بندی یارانه شد

حجت‌الاسلام والمسلمین نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل نود مجلس، در توضیح این نشست گفت: دولت و مجلس در تلاشند تا توزیع یارانه‌ها جامعیت بیشتری داشته باشد، به این معنا که افراد مستحق از قلم نیفتند و افراد فاقد شرایط، یارانه دریافت نکنند.

وی افزود: دهک‌بندی در سال ۱۳۹۱ بر اساس آمار جمعیتی پاسخگوی نیازهای فعلی نبوده چرا که فاصله بین دهک‌ها مشخص نبود، به طوری که تفاوت بین دریافت ۱۰ میلیون و ۱۰.۱ میلیون تومان تقریباً ناچیز بود و اعتراضات زیادی ایجاد شده بود همچنان که بر اساس آن مرز بین دهک‌های اول، دوم و سوم برداشته شده بود و حدود ۳۰ میلیون نفر در یک گروه قرار گرفتند از این رو باید قالب‌های جدیدی مطرح شود.

پژمانفر تاکید کرد: مدل دهک‌بندی باید کنار گذاشته شود و به جای آن، گروه‌بندی بر اساس مدل خوشه‌بندی اجرا شود، بر اساس این مدل این امکان وجود دارد تا گروه آخر که شامل دهک ۱۰ می‌شود، شامل افراد محدودتری شود.

این نماینده مردم در مجلس دوازدهم همچنین درباره سامانه رفاه ایرانیان گفت: این سامانه اطلاعات کافی ندارد و نیازمند تقاطع‌گیری بین سامانه‌های مختلف است. به عنوان مثال، در مورد ایرانیان خارج از کشور، با تقاطع‌گیری بین سامانه املاک و اسکان، سامانه خدمات بیمه و دیگر اطلاعات، به راحتی مشخص می‌شود چه افرادی مستحق دریافت یارانه هستند. از این رو تلاش داریم مجلس و دولت در راستای تکمیل اطلاعات سامانه رفاه ایرانیان است تا بر اساس اطلاعات آن سامانه کار به صورت دقیق‌تر انجام شود.

وی خاطرنشان کرد: برخی افراد ممکن است نسبت به طبقه‌بندی‌ اعتراض داشته باشند که در این صورت می‌توانند با ثبت اعتراض از خدمات استفاده کنند اما متعهد می‌شوند در صورت ارائه اطلاعات غیرواقعی، این رقم به صورت مالیات از شخص کسر شود.

در صحن علنی روز یکشنبه ۲۶ بهمن ماه با اشاره به نظام دهک‌بندی گفت: «دهک‌های ما در حال حاضر صرفاً دهک‌های جمعیتی هستند و هیچ نسبتی با قدرت خرید و توان اقتصادی ندارند». او توضیح داد که داده‌های سامانه رفاه ایرانیان ۸ خوشه درآمدی را مشخص کرده است که توان اقتصادی خانوارها را نشان می‌دهد.

وی افزود: خوشه اول، شامل فقیرترین افراد جامعه، ۳۴ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهد، در حالی که خوشه هشتم تنها ۴۰۰ هزار نفر است و دیگر ۱۰ میلیون نفر را در بر نمی‌گیرد. رئیس مجلس با اشاره به وظیفه دولت در حفظ قدرت خرید خانوارها تأکید کرد: «مکلف هستیم رقم قابل‌توجهی یارانه بدهیم و این اقدام باید با اطلاعات دقیق انجام شود».

یک روز پس از اظهارات قالیباف، احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی توضیح داد: آیین‌نامه‌ای که در دی‌ماه تصویب شد، مبنای پرداخت یارانه را بر اساس سطح درآمد مشخص قرار داده است و دهک‌های جمعیتی دیگر معیار تخصیص یارانه نیستند.

وی افزود که این تغییر هیچ ارتباطی با طرح کالابرگ ندارد و دیگر فردی به واسطه جایگاهش در دهک جمعیتی یارانه دریافت نمی‌کند؛ دهک‌بندی قدیمی که مورد اعتراض مجلس قرار گرفته بود، رسماً حذف شد.

دهک‌بندی جمعیتی، که جامعه را به ۱۰ گروه مساوی تقسیم می‌کرد، یکی از ابزارهای اصلی مدیریت یارانه‌ها و خدمات حمایتی دولت بوده است، اما در شرایط تورم شدید ناکارآمدی آن آشکار شد.

تغییر سریع قیمت‌ها باعث شده خانوارهای با درآمد واقعی پایین‌تر به دهک‌های بالاتر بروند و قدرت خرید واقعی آن‌ها کاهش یابد، بدون آنکه دهک‌بندی جدید این فشار را منعکس کند. به‌ویژه دهک هشتم تا میانه دهک دهم، درآمد اسمی بالاتر دارند ولی هزینه‌های زندگی آن‌ها به‌شدت افزایش یافته و از دریافت یارانه محروم شده‌اند.

علاوه بر این، هزینه‌های بالای مسکن و زندگی در مناطق گران، فشار اقتصادی واقعی بر برخی خانوارها را افزایش می‌دهد، حتی اگر درآمدشان در دهک‌های بالاتر قرار گرفته باشد.