کشف جدید دانشمندان هاروارد؛ راز سیاه شدن دوباره موها فاش شد
تارهای سفید مو، همانند چینوچروکهای ظریف روی صورت یا درد مفاصل، از نشانههای طبیعی افزایش سن به شمار میروند.
مولف
: آیلار رحمانی
اما پرسش بسیاری از افراد جوان یا میانسال این است که آیا میتوان روند سفید شدن مو را متوقف یا حتی معکوس کرد؟
پژوهشها نشان میدهد که پاسخ قطعی به این سؤال منفی است. اگرچه در برخی مطالعات کوچک (از جمله یک تحقیق در سال ۲۰۲۱) نشانههایی از بازگشت موقت رنگ مو دیده شده، اما کارشناسان پوست و مو تأکید میکنند این پدیده پایدار نیست و روند سفیدی مو را نمیتوان به طور دائمی معکوس کرد.
دکتر مارتین پیکارد، استادیار علوم رفتار پزشکی و یکی از نویسندگان همان مطالعه، بیان میکند:
«پیکان زمان تنها در یک جهت حرکت میکند؛ موها نیز به دلایلی رنگ خود را از دست میدهند که معمولاً برگشتپذیر نیست.»
در این تحقیق، نمونههایی از مو بررسی شد که در بخشهایی از خود دوباره رنگدانه گرفته بودند. یافتهها نشان دادند دورههای کاهش استرس میتواند به طور موقتی موجب بازگشت رنگ مو شود. در یک مورد، فردی پس از دو هفته تعطیلات، مشاهده کرد که بخشی از موهای سفیدش دوباره رنگ گرفته است.
بااینحال، برخلاف افسانهی معروف دربارهی «ماری آنتوانت» که موهایش در یک شب سفید شد، کارشناسان معتقدند چند روز استرس یا حتی رویدادهای کوتاهمدت تأثیر چندانی بر رنگ مو ندارد.
دکتر آنتونلا توستی، استاد پوست و مو در دانشگاه میامی، میگوید:
«عوامل محیطی مانند آلودگی یا مصرف سیگار نقش بسیار بیشتری از استرس موقت در سفید شدن مو دارند.»
به گفته او، استرس اکسیداتیو ناشی از مواجهه با آلایندهها و دود سیگار میتواند سلولهای رنگدانهای (ملانوسیتها) را تخریب کند. نقش رژیم غذایی غنی از آنتیاکسیدان هنوز بهطور کامل اثبات نشده، اما شواهدی وجود دارد که مصرف این مواد – مانند توتها، سبزیجات رنگی و دانهها – میتواند اثر رادیکالهای آزاد را کاهش دهد و به حفظ سلامت مو کمک کند.
دکتر جاشوآ زیچنر، متخصص پوست در بیمارستان «سینای نیویورک»، نیز میافزاید:
«حداقل نیمی از افراد تا سن ۵۰ سالگی موهایشان سفید میشود. در کسانی که از نظر ژنتیکی مستعد هستند، این روند زودتر آغاز میشود و نمیتوان جلوی آن را با کاهش استرس گرفت.»
او توضیح میدهد که سفید شدن مو ناشی از تغییرات ساختاری در فولیکول مو است و بازگشت دائمی رنگ به آن دیده نشده است.
با این وجود، تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. برخی دانشمندان در حال بررسی رفتار سلولهای ملانوسیت در موهای سفید هستند. در گذشته تصور میشد این سلولها با افزایش سن میمیرند، اما پژوهشی روی موشها نشان داده است که آنها ممکن است فقط در ناحیهی ریشه تجمع کرده و از مهاجرت به ساقه – جایی که رنگدانه تولید میشود – باز بمانند.
دکتر توستی میگوید:
«اگر بتوانیم این سلولها را دوباره فعال کنیم، شاید در آینده بتوان رنگ مو را بهطور طبیعی بازگرداند، اما فعلاً چنین درمانی در دسترس نیست.»
در حال حاضر، استفاده از آنتیاکسیدانهای موضعی و مکملها در مراحل تحقیقاتی قرار دارد و هنوز اثربخشی قطعی آن تأیید نشده است. بنابراین، راهحلهای زیبایی و رنگ مو همچنان تنها گزینهی عملی موجود به شمار میآیند.
دکتر زیچنر در پایان تأکید میکند:«تا وقتی درمان پزشکی مؤثری پیدا نشده، بهترین راه برای مقابله با سفیدی مو همچنان مراجعه به یک آرایشگر ماهر و رنگ کردن موهاست.»
