اینترنت بین الملل در آستانه اتصال | سه سناریوی محتمل برای زمان وصل شدن اینترنت
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در دیدار با وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، اختلالات اینترنتی پیشآمده در کشور را که متاثر از شرایط اضطراری و جنگی حاکم بر جامعه است، از پرهزینهترین چالشهای زیرساختی کشور دانست و درباره وقوع بحرانهای چندلایه و پنهان در نظام اقتصاد دیجیتال و معیشت میلیونها ایرانی هشدار داد.
مولف
: محسن کریمی
دکتر سیدستار هاشمی، در نشست مشترک خود با دکتر حسین سیمایی که سه شنبه به میزبانی وزیر ارتباطات برگزار شد، بار دیگر تاکید کرد که دسترسی پایدار و باکیفیت به اینترنت، نه یک امتیاز، بلکه یک «حق عمومی» برای آحاد مردم است.
هاشمی با اشاره به وابستگی همه ابعاد زندگی به ارتباطات، تصریح کرد که اختلال در اینترنت نه تنها یک مشکل فنی، که یک اختلال سیستماتیک در کارکرد بخشهای مختلف جامعه است.
او با اشاره به وضعیت مالی و کاری اپراتورهای ارتباطی کشور، از کاهش تراز مالی و حتی دشواری در پرداخت حقوق کارکنان این مجموعهها سخن گفت و آن را نشانهای روشن از اینکه «بحران اینترنت، اکنون به مرزهای پایداری اقتصادی صنعت ارتباطات رسیده است»، دانست.
به گفته وزیر ارتباطات، حدود ۱۰ میلیون نفر -عمدتاً از طبقات متوسط و پایین جامعه- به طور مستقیم درگیر فعالیتهایی هستند که نیازمند ارتباطات پایدار دیجیتال است.
وی تصریح کرد: «تداوم ناپایداری اینترنت، بهمعنای تهدید مستقیم اشتغال این جمعیت گسترده است؛ موضوعی که میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی عمیقی به همراه داشته باشد.»
دکتر حسین سیمایی صراف، وزیر علوم نیز در این نشست کاری که چند تن از معاونان ارشد دو وزارتخانه نیز در آن حضور داشتند؛ با اشاره به اختلالات پیشآمده در ارتباطات علمی و مراودات پژوهشی بینالمللی، گفت که محدودیتهای اینترنتی عملاً جریان تولید و تبادل دانش را مختل کرده است، بهویژه آنکه حتی دسترسی محدود و تفکیکشده برای دانشگاهیان نیز نتوانسته پاسخگوی نیازهای واقعی آنان باشد.
سیتنا نوشت، وی محدودسازی دسترسی اینترنت برای اساتید و دانشجویان را «غیرقابل توجیه» توصیف کرد و درباره وضعیت دانشجویان خارجی گفت: «ظرفیت این گروه به عنوان سرمایهای ارتباطی که در صورت فراهم بودن زیرساخت مناسب، میتواند روایت متفاوتی از ایران در جهان ارائه دهد، بدون اینترنت پایدار، عملاً خنثی میشود.»
در روزهایی که اخبار تنشهای فزاینده میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل به سرتیتر تمامی رسانههای جهان تبدیل شده است، یکی از بزرگترین نگرانیهای کاربران و کسبوکارهای ایرانی، وضعیت پایداری و دسترسی به شبکه جهانی است. اما سوال اصلی این است: اینترنت ایران چه زمانی وصل میشود؟ در این مقاله از زوم تک، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع میپردازیم.
زوم تک نوشت؛با تحلیل اخبار جنگ ایران و اسرائیل و سوابق مشابه، میتوان سه بازه زمانی را برای بازگشت دسترسیها متصور شد:
۱. سناریوی بازگشت سریع (۲۴ تا ۷۲ ساعت)
اگر محدودیتها صرفاً جنبه پیشگیرانه داشته باشند، بلافاصله پس از کاهش فشارهای دیپلماتیک یا پایان یافتن عملیاتهای محدود نظامی، اینترنت بینالملل به سرعت در مدار قرار میگیرد. در این سناریو، زیرساختها سالم هستند و تنها سوئیچهای نرمافزاری نیاز به تغییر وضعیت دارند.
۲. سناریوی بازگشت تدریجی (یک تا سه هفته)
در صورت وقوع حملات سایبری گسترده به زیرساختهای گیتوی (Gateway) ایران، فرآیند پاکسازی و ایمنسازی شبکه زمانبر خواهد بود. در این حالت، ابتدا پلتفرمهای داخلی و بانکی در بستر شبکه ملی اطلاعات در دسترس قرار گرفته و سپس دسترسی به اینترنت جهانی به صورت پلهای باز میشود.
۳. سناریوی بازسازی زیرساختی (بیش از یک ماه)
بدترین سناریو، تخریب فیزیکی کابلهای فیبر نوری مرزی یا ایستگاههای اصلی ورود اینترنت به کشور است. با توجه به تحریمها و پیچیدگیهای تامین قطعات سختافزاری، ترمیم این آسیبها میتواند ماهها به طول بینجامد.
واقعیت این است که زمان دقیق وصل شدن اینترنت در ایران، تابعی از متغیرهای سیاسی و نظامی است. با این حال، حفظ آرامش و استفاده از ابزارهای بومی برای ارتباطات ضروری در زمان بحران، بهترین راهکار برای کاربران است. تیم تحریریه زوم تک به صورت لحظهای اخبار این حوزه را رصد کرده و هرگونه تغییر در وضعیت شبکه را اطلاعرسانی خواهد کرد.
