اینترنت کی باز میشه؟ | وصل شدن اینترنت ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵

براساس گزارش اختصاصی پایگاه خبری سرگرمی روز؛ در حالی که بحران محدودیت اینترنت بین‌الملل در ایران وارد هفته‌های طولانی خود شده است، گزارش‌ها و داده‌های فنی در روزهای اخیر از تغییراتی تدریجی در وضعیت اتصال خبر می‌دهند؛ تغییراتی که برخی کاربران آن را نشانه‌ای از بهبود نسبی می‌دانند، اما کارشناسان تأکید می‌کنند هنوز نمی‌توان از بازگشت اینترنت به شرایط عادی سخن گفت.

طی ماه‌های گذشته، محدودیت شدید دسترسی به اینترنت جهانی باعث شده بسیاری از خدمات آنلاین، شبکه‌های اجتماعی و ارتباطات بین‌المللی با اختلال جدی مواجه شوند. این وضعیت زندگی روزمره میلیون‌ها کاربر را تحت تأثیر قرار داده و از کسب‌وکارهای آنلاین گرفته تا ارتباطات شخصی، همه را درگیر کرده است.

در این میان، شبکه‌های اجتماعی محبوبی مانند اینستاگرام و تلگرام که برای بسیاری از مردم ابزار اصلی ارتباط، اطلاع‌رسانی و حتی کسب درآمد محسوب می‌شوند، بیش از دیگر سرویس‌ها تحت تأثیر این محدودیت‌ها قرار گرفته‌اند.

با این حال، در روزهای اخیر نشانه‌هایی از تغییر در وضعیت شبکه مشاهده شده است. داده‌های پایش فنی و بررسی مسیرهای ارتباطی نشان می‌دهد سطح کلی اتصال ایران به اینترنت جهانی که در برخی مقاطع به شدت کاهش یافته بود، اکنون تا حدودی افزایش یافته و از مرز ۱۰ درصد ظرفیت عادی عبور کرده است. این افزایش اگرچه محدود است، اما از نظر فنی نشان می‌دهد بخشی از مسیرهای ارتباطی بین‌المللی دوباره فعال شده یا دست‌کم با محدودیت کمتری در حال کار هستند.

با وجود این، توزیع این بهبود در میان کاربران یکسان نیست. بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش عمده این افزایش دسترسی در میان گروه‌هایی دیده می‌شود که از مسیرهای خاص ارتباطی استفاده می‌کنند؛ از جمله برخی شبکه‌های سازمانی، دسترسی‌های ویژه یا سرویس‌هایی که در بازار با عنوان «اینترنت پرو» شناخته می‌شوند. سرگرمی روز نوشت، به همین دلیل، بسیاری از کاربران عادی همچنان تجربه‌ای متفاوت دارند و از کندی شدید، قطعی‌های مکرر یا ناتوانی در اتصال به سرویس‌های خارجی خبر می‌دهند.

در واقع، آنچه اکنون در شبکه مشاهده می‌شود بیشتر به یک بهبود محدود و ناهمگون شباهت دارد تا بازگشت کامل اینترنت بین‌الملل. کارشناسان حوزه شبکه می‌گویند افزایش نسبی ظرفیت، بیشتر در برخی لایه‌های ارتباطی رخ داده و هنوز زیرساخت عمومی اینترنت برای کاربران عادی به وضعیت پایدار بازنگشته است.

در همین شرایط، پدیده‌ای که در هفته‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته، رشد بازار سرویس‌های موسوم به اینترنت پرو است. این سرویس‌ها که معمولاً با استفاده از مسیرهای متفاوت ارتباطی یا تنظیمات خاص شبکه ارائه می‌شوند، امکان دسترسی سریع‌تر یا پایدارتر به اینترنت بین‌الملل را فراهم می‌کنند. تقاضا برای چنین سرویس‌هایی به‌ویژه در میان کسب‌وکارهای آنلاین، فعالان حوزه فناوری و افرادی که به ارتباط مداوم با خدمات خارجی نیاز دارند، افزایش قابل توجهی پیدا کرده است.

برخی گزارش‌ها حتی از شکل‌گیری یک بازار غیررسمی برای فروش سیم‌کارت‌ها یا دسترسی‌هایی خبر می‌دهند که گفته می‌شود اینترنت کامل‌تری ارائه می‌کنند. در مواردی، قیمت این سیم‌کارت‌ها در آگهی‌های اینترنتی به چندین میلیون تومان می‌رسد؛ رقمی که نشان می‌دهد دسترسی به اینترنت پایدار به تدریج به یک کالای کمیاب و ارزشمند تبدیل شده است.

این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که برای بخش بزرگی از مردم، اینترنت صرفاً یک ابزار سرگرمی نیست، بلکه بخشی از زندگی روزمره و فعالیت اقتصادی محسوب می‌شود. بسیاری از فروشندگان آنلاین برای ارتباط با مشتریان خود به اینستاگرام وابسته‌اند و بخش قابل توجهی از اطلاع‌رسانی عمومی نیز در تلگرام انجام می‌شود. اختلال در این دو پلتفرم، به‌طور مستقیم بر کسب‌وکارهای کوچک، رسانه‌های آنلاین و ارتباطات اجتماعی مردم اثر گذاشته است.

کاربران می‌گویند حتی در مواردی که اتصال برقرار است، سرعت اینترنت آن‌قدر پایین است که استفاده از خدماتی مانند تماس تصویری، ارسال فایل یا بارگذاری محتوا تقریباً غیرممکن می‌شود. این مسئله به‌ویژه برای افرادی که کارشان وابسته به ارتباطات آنلاین است، مشکلات جدی ایجاد کرده است.

از سوی دیگر، فعالان رسانه‌ای و برخی نهادهای صنفی نیز نسبت به پیامدهای این وضعیت هشدار داده‌اند. آن‌ها معتقدند محدودیت طولانی‌مدت اینترنت می‌تواند گردش آزاد اطلاعات را با اختلال مواجه کند و فعالیت رسانه‌ها و کسب‌وکارهای دیجیتال را با چالش‌های جدی روبه‌رو سازد.

با وجود نشانه‌های بهبود محدود در برخی مسیرهای ارتباطی، تحلیلگران تأکید می‌کنند که پایداری وضعیت فعلی هنوز تضمین‌شده نیست. میزان دسترسی به اینترنت جهانی می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند سیاست‌های شبکه‌ای، تغییرات زیرساختی یا شرایط فنی در بازه‌های زمانی کوتاه دچار نوسان شود. به همین دلیل، ارزیابی دقیق از آینده وضعیت اینترنت همچنان دشوار است.

افزون بر این، نبود شفافیت کامل درباره ساختار برخی سرویس‌های غیررسمی نیز باعث شده برآورد سهم واقعی دسترسی‌های خاص یا همان اینترنت پرو چندان ساده نباشد. برخی کارشناسان معتقدند اگر این روند ادامه پیدا کند، ممکن است شکاف دسترسی به اینترنت میان کاربران مختلف بیشتر شود؛ به‌گونه‌ای که بخشی از جامعه بتواند از اینترنت نسبتاً پایدار استفاده کند، در حالی که دیگران همچنان با محدودیت‌های گسترده مواجه باشند.

در مجموع، عبور سطح دسترسی اینترنت بین‌الملل از مرز ۱۰ درصد می‌تواند نشانه‌ای از بهبود نسبی در برخی بخش‌های شبکه تلقی شود، اما هنوز فاصله زیادی تا بازگشت اینترنت به وضعیت پایدار و عادی وجود دارد.سرگرمی‌روز نوشت، برای میلیون‌ها کاربر ایرانی که زندگی روزمره، ارتباطات و فعالیت اقتصادی‌شان به اینترنت وابسته است، آنچه اهمیت دارد نه بهبودهای محدود، بلکه دسترسی پایدار، گسترده و قابل اعتماد به شبکه جهانی است.

تا زمانی که چنین شرایطی فراهم نشود، اینترنت در ایران همچنان در وضعیتی قرار خواهد داشت که کارشناسان از آن با عنوان «دسترسی محدود و ناپایدار» یاد می‌کنند؛ وضعیتی که نه تنها بر اقتصاد دیجیتال، بلکه بر کیفیت زندگی روزمره مردم نیز تأثیر مستقیم می‌گذارد.