جزئیات مهم از افزایش حقوق بازنشستگان | زمان متناسبسازی حقوق بازنشستگان اعلام شد
موفقیت طرح متناسبسازی برای ۲۴۰ هزار مستمریبگیر به تأمین مالی حیاتی از سوی دولت گره خورده است.
مولف
: محسن کریمی
صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر ایران، نهادی که مسئولیت پوشش یکی از آسیبپذیرترین بخشهای نیروی کار کشور را بر عهده دارد، یک استراتژی مالی دو وجهی را برای تقویت قدرت خرید مستمریبگیران خود اعلام کرده است. این برنامه که شامل افزایش فوری حقوق و یک طرح ساختاری بلندمدت برای «متناسبسازی» پرداختها است، میتواند وضعیت معیشتی حدود ۲۴۰ هزار بازنشسته را بهبود بخشد، اما اجرای کامل آن به طور مستقیم به تعهدات مالی دولت و تخصیص بودجه از سوی سازمان برنامه و بودجه وابسته است.
بر اساس جزئیات منتشر شده، فاز اول این استراتژی شامل یک افزایش ۲۰ درصدی در مستمریهاست که به عنوان بخشی از تعدیل سالانه دستمزدها و با پشتوانه اعتبارات دولتی، اجرایی شده است. با این حال، مدیریت این صندوق در اقدامی فراتر از الزامات قانونی، در حال پیگیری افزایش ۱۰ درصدی دیگری است که منابع آن از محل بهینهسازی فرآیندهای داخلی و افزایش بهرهوری تأمین خواهد شد. این حرکت نشاندهنده تلاشی برای تقویت ترازنامه صندوق از منابع داخلی، مستقل از بودجه عمومی است.
محور اصلی و بلندپروازانه این طرح، اجرای فاز اول «متناسبسازی» حقوق است که برای نیمه نخست سال جاری هدفگذاری شده است. این طرح که با هدف کاهش شکاف تاریخی میان مستمری بازنشستگان قدیمی و هزینههای جاری طراحی شده، در مرحله اول به دنبال تحقق ۵۰ درصد از اهداف خود است. با در نظر گرفتن افزایش ۲۰ درصدی قبلی، این برنامه نیازمند تأمین نقدینگی برای ۳۰ درصد باقیمانده است، چالشی که موفقیت آن کاملاً در گرو تصمیمات سازمان برنامه و بودجه خواهد بود.
به گفته حامد قادرمرزی، مدیرعامل این صندوق، مدل متناسبسازی با تمرکز بر عدالت طراحی شده است. این سازوکار به گونهای عمل میکند که مزایای آن برای بازنشستگان با سابقه طولانیتر، که مستمری آنها در طول سالها بیشترین فرسایش را در برابر تورم تجربه کرده، به شکل معناداری بیشتر خواهد بود.
نکته قابل توجه در تحلیل عملکرد این صندوق، مدل اکچوئری (بیمهسنجی) منحصربهفرد آن در مقایسه با سایر نهادهای بیمهای در ایران است. آقای قادرمرزی تأکید کرد که نسبت حق بیمه دریافتی به مستمری پرداختی در این صندوق، در هیچ یک از رقبای دولتی یا خصوصی آن مشاهده نمیشود. سرگرمیروز نوشت،به عنوان مثال، در حالی که سقف حق بیمه سالانه پرداختی توسط یک عضو در سال گذشته حدود ۵ میلیون تومان بوده، مستمری ماهانه دریافتی همان فرد در زمان بازنشستگی به حدود ۵.۴ میلیون تومان میرسد. این در حالی است که در سایر صندوقها، اعضا ماهانه مبالغی به مراتب بالاتر (۷ تا ۱۰ میلیون تومان) پرداخت میکنند اما در نهایت دریافتی آنها در سطح حداقل حقوق باقی میماند.
با این وجود، پایداری این مدل کارآمد و تحقق کامل وعدههای مربوط به متناسبسازی، به یک متغیر کلیدی و خارج از کنترل صندوق وابسته است: تعهد سازمان برنامه و بودجه به تأمین به موقع اعتبارات. در شرایطی که دولت با فشارهای بودجهای مواجه است، توانایی این صندوق برای اجرای موفقیتآمیز فاز دوم استراتژی خود، به یک آزمون مهم برای سیاستگذاریهای کلان رفاهی در کشور تبدیل خواهد شد.
