دستور ویژه ریاستجمهوری برای اتصال مجدد اینترنت بین الملل | شمارش معکوس بازگشت اینترنت عادی امروز ۲۷ اردیبهشت
قطعی اینترنت بینالملل که از اسفند ماه آغاز شده، به روزهای پایانی خود نزدیک میشود. طبق خبرهای امیدوارکننده امروز شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، دولت به طور جدی برای بازگشت اینترنت آزاد به خانهها و کسبوکارها تا اواسط خرداد برنامهریزی کرده و تشکیل ستاد ویژه به ریاست معاون اول را نهایی کرده است.
مولف
: محسن کریمی
مردم ایران در حالی امروز شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ را پشت سر میگذارند که قریب به هفتاد و هشت روز از محدودیت شدید در اتصال به شبکههای جهانی اینترنت میگذرد. در این فاصله، زندگی روزمره، آموزش، پژوهش و کسبوکارهای دیجیتال با چالشهای بیسابقهای مواجه شدهاند.
اما خبر مهم و امیدوارکنندهای که از ساعات پایانی شب گذشته تا امروز در محافل رسانهای پیچیده، حاکی از عزم جدی دولت چهاردهم برای برچیدن این محدودیتها کاربران است. رئیسجمهور با انتصاب تیم ویژهای، فرآیند اتصال مجدد اینترنت بینالملل را تا اواسط خرداد ماه کلید زده است. در ادامه با نبض قیمت همراه باشید تا آخرین خبرها و جزئیات این اتفاق بزرگ را مرور کنیم.
قاطعانهترین و رسمیترین خبر در روزهای اخیر که فضای مجازی کشور را تکان داده، انتصاب محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، به عنوان رئیس «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» است. طبق اسناد منتشر شده، مسعود پزشکیان در حکمی صریح خواستار تشکیل ساختاری چابک و کارآمد برای اتصال دوباره مردم به اینترنت جهانی شده است.
این اقدام نشاندهنده تغییر نگاه کلان در پایتخت است و اولین بار است که مقام ارشد اجرایی یک بازه زمانی مشخص برای رفع اختلالهای ارتباطی تعیین میکند. طبق برنامهریزیهای انجام شده، نخستین نشست این ستاد طی هفته آینده برگزار میشود و هدف آن، فراهم کردن زمینههای رفع کامل انسداد اینترنتی تا اواسط خرداد ماه ۱۴۰۵ اعلام شده است.
شمارش معکوس برای پایان خاموشی: اینترنت کی وصل میشود؟
این سوالی است که این روزها در ذهن میلیونها ایرانی نقش بسته است. خبرگزاریهای معتبر کشور با استناد به منابع نزدیک به دولت و اظهارات مقامات، از برنامهریزی برای رفع کامل محدودیتها تا نیمه خرداد خبر میدهند.
سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در جدیدترین موضعگیری خود ضمن تأکید بر اینکه «حل مشکلات کسبوکارهای دیجیتال فراتر از اتصال ساده اینترنت است»، تصریح کرد که در میان تصمیمگیران ارشد کشور یک اجماع شکل گرفته: اینترنت امروز دیگر یک ابزار حاشیهای نیست، بلکه یک نیاز اصلی جامعه و اقتصاد به شمار میرود. او با قاطعیت این دیدگاه را در جلسات عالی مطرح کرده و با درک این واقعیت روبهرو شده است.
همچنین الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، امروز در گفتوگویی تفصیلی تأکید کرد که سیاست قاطع دولت، گشایش اینترنت بینالملل و رفع فیلتر سرویسهایی مانند واتساپ بوده و این روند با قدرت ادامه خواهد یافت.
هر روزی که جامعه ایران از دهکده جهانی جدا میماند، فاجعهای اقتصادی رقم میخورد که در گزارشها و برآوردهای کارشناسی به آن اشاره شده است. قطعی اینترنت تنها یک مسدودیت ارتباطی ساده نیست؛ بلکه معادل تخریب صدها کیلومتر بزرگراه و چندین نیروگاه برق در هر روز است. این خسارتها به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر زندگی تک تک شهروندان و کسبوکارهای کوچک و بزرگ سایه انداخته است.
خسارت روزانه دهها میلیون دلاری: افشین کلاهی، رئیس کمیسیون دانشبنیان اتاق ایران، هشدار داده که خسارت مستقیم ناشی از قطع دسترسی به اینترنت بینالملل روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار تخمین زده میشود. با احتساب تبعات غیرمستقیم، این رقم به حدود ۸۰ میلیون دلار در روز میرسد. او با ذکر مثالی گفت: هزینه ساخت پل B۱ کرج حدود ۲۰ میلیون دلار بوده، پس به عبارتی هر روز قطعی اینترنت به اندازه تخریب دو تا چهار پل عظیم برای کشور هزینه دارد.
رقمی فراتر از ۳ میلیارد دلار: با گذشت بیش از ۷۰ روز از این ماجرا، مجموع خسارت وارد شده به اقتصاد دیجیتال ایران چیزی حدود ۱.۸ تا ۳ میلیارد دلار برآورد شده است. در شرایطی که کشور نیازمند رشد و توسعه است، چنین زیانی حفره عمیقی در بودجه خانوارها و سرمایه کسبوکارها ایجاد کرده است.
از کار افتادگی کسبوکارها و استارتاپها: داستان قطعی اینترنت فقط اعداد و ارقام کلان نیست. یک فروشندهی صنایع دستی در اصفهان که بازارش از طریق شبکههای اجتماعی خارجی رونق گرفته بود، یا یک تیم برنامهنویسی در تهران که پروژههای بینالمللی را از دست دادهاند، زندگی واقعیترین قربانیان این محدودیت هستند. رکود بازار کار حوزه دیجیتال و افزایش آمار تعدیل نیرو، تنها بخشی از تأثیر مخرب این بحران بر معیشت روزمره است.
نکته امیدوارکننده این است که با توجه به عزم دولت برای اتصال مجدد تا خرداد، این نشت مالی عظیم به زودی متوقف و شاهد جبران بخشی از این عقبماندگی خواهیم بود.
در روزهایی که نه خبری از ارتباط با اعضای خانواده در خارج از کشور بود و نه امکان جستجوی یک مقاله علمی ساده برای دانشجویان، فضای مجازی ایران به محلی برای سرخوردگی تبدیل شده بود. اما در این روزهای پایانی اردیبهشت، با انتشار خبر تشکیل ستاد ویژه و باز شدن تدریجی درهای بسته، موجی از امید در شبکههای اجتماعی داخلی شکل گرفته است.
بر اساس مشاهدات میدانی، کاربران ایرانی که در ماههای اخیر به چند پلتفرم داخلی محدود شده بودند، امروز با دیدن نشانههای وصل شدن اپلیکیشنهایی مثل گوگل، احساس غریبی از دیدن دوباره آن صفحات را تجربه میکنند. اینترنت بینالملل برای بسیاری پلی به سوی درآمد، آموزش و سرگرمی بود که حالا تصویر روشنی از احیای آن در افق دیده میشود.
با توجه به اینکه دور شدن کامل غائله جنگ و تنشهای نظامی از منطقه، اکنون بهانه اصلی برای محدودیتها محسوب میشود، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت نیز در آخرین نشست خبری خود با مردم همصدا شد. او تأکید کرد: «پس از دور شدن سایه جنگ، وضعیت اینترنت به تدریج به حالت عادی تغییر خواهد کرد».
جمعبندی نهایی تحلیلها از جدیدترین تحولات سیاسی و فنی نشان میدهد که دولت به دنبال جایگزینی سیاست انسداد با مدیریت پایدار منابع است. خرداد ماه ۱۴۰۵ را باید به عنوان طلوع دوباره اتصال در نظر گرفت؛ ماهی که قفلهای ارتباطی شکسته خواهد شد و مردم ایران بار دیگر به عضویت کامل در دهکده جهانی درخواهند آمد.
اکنون با قطعیت بیش از پیش میتوان گفت: قصه قطعی اینترنت بینالملل ایران رو به پایان است و تنها روزهای انگشتشماری تا وصالی دوباره فاصله داریم.
