مددجویان بهزیستی صاحب خانه شدند
مددجویان بهزیستی به عنوان قشر آسیبپذیر با چالشهای متعددی در زمینه تامین مسکن مواجه هستند، موضوعی که فراز و فرودهای زیادی برای خانهدار شدن آنها پیش پایشان گذاشته است و بهزیستی نیز تلاش دارد به عنوان نهاد مسئول در امور اجتماعی، اقدامات متعددی را برای کمک به این افراد انجام دهد اما محدودیتها و کمبودهای منابع مالی، بسیاری از مددجویان را در بزنگاهی قرار داده که خانهدار شدن آنها به رویایی تبدیل شده، با این وجود هزاران واحد مسکونی برای مددجویان بهزیستی در حال ساخت است.
مسکن یکی از نیازهای اساسی هر انسان به شمار میآید و در این میان تامین آن برای اقشار آسیبپذیر جامعه از اهمیت ویژهای برخوردار است. مددجویان بهزیستی از جمله افراد دارای معلولیت و زنان سرپرست خانوار، خودشان درگیر چالشهای زیادی هستند، این چالشها میتوانند شامل محدودیتهای حرکتی، نیاز به مراقبتهای ویژه پزشکی، بار سنگین تامین هزینههای زندگی و مشکلات روانی ناشی از وضعیتشان باشد. در چنین شرایطی، تامین مسکن مناسب به عنوان یک حق اولیه میتواند به کاهش دغدغههای ثانویه آنها کمک کند.
طبق آمار سازمان بهزیستی کشور اکنون حدود ۸ میلیون نفر جامعه هدف این سازمان را تشکیل می دهند که از این تعداد ۲ میلیون نفر دارای پرونده تحت پوشش مستقیم و مستمر هستند.
ایرنا نوشت، در شرایط فعلی با توجه به نرخ روزافزون تورم و اجاره خانهها، داشتن مسکن برای مددجویان بهزیستی به مساله حیاتی تبدیل شده است، سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور اخیرا اعلام کرده است که از زمان آغاز تأمین مسکن مددجویان طی ۲۰ سال، ۲۱۸ هزار واحد مسکونی به مددجویان بهزیستی تحویل شده است و ۲۳۰ هزار واحد مسکونی برای مددجویان بهزیستی در نهضت ملی مسکن ساخته خواهد شد.
کمک به مددجویان بهزیستی و فراهم کردن شرایط لازم برای خانهدار شدن آنها، یکی از مهمترین اقدامات اجتماعی است که میتواند تاثیرات مثبت و گستردهای بر زندگی آنها داشته باشد. اقدامی که زندگی آنها را زیر و رو میکند چراکه افراد تحت پوشش بهزیستی معمولا با چالشهای اقتصادی، اجتماعی و روانی متعددی روبرو هستند و تامین مسکن مناسب میتواند به عنوان یک عامل کلیدی در بهبود کیفیت زندگی آنها عمل کند، حالا قرار است هزاران خانه برای آنها ساخته شود اما فقط درصدی از آنها خانهدار خواهند شد.
بهزیستی چه کمکهایی برای خانهدار شدن مددجویان ارائه میدهد؟
مسکن مناسب، احساس امنیت و ثبات را برای مددجویان فراهم میکند. این امر به آنها این امکان را میدهد که در یک محیط امن زندگی کنند و از دغدغههای روزمره ناشی از عدم قطعیت در محل زندگی خود رهایی یابند، با تامین مسکن، مددجویان کمتر به خدمات اجتماعی وابسته خواهند بود، این امر نه تنها بار مالی بر دوش دولت را کاهش میدهد، بلکه به افراد این امکان را میدهد که به سمت خودکفایی حرکت کنند. مسکن مناسب میتواند به تقویت روابط خانوادگی کمک کند. وجود یک خانه امن و راحت باعث میشود تا خانوادهها بتوانند با هم وقت بیشتری بگذرانند و از حمایت یکدیگر بهرهمند شوند. اما اگر مددجویان بهزیستی بدانند که سازمان بهزیستی متولی امر مسکن نیست، شاید ناامید شوند. بهزیستی، نه بودجه و نه امکانات تخصصی برای تامین مسکن ندارد اما خبر خوش و نقطه امید اینجاست که کمکهزینهها و حتی وامهای بلاعوض برای خانهدار شدن مددجویان از سوی بهزیستی پرداخت میشود.
کارشناس تامین و توسعه مسکن سازمان بهزیستی کشور درباره کمکهای بهزیستی برای خانهدار شدن مددجویان میگوید: بهزیستی کمک هزینههایی برای تامین مسکن مددجویان پرداخت میکند. این کمکهزینهها متناسب با بودجه مصوب سازمان برنامه و بودجه افزایش مییابد.
فاطمه نشاط در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: کمک هزینه خرید احداث و ودیعه مسکن یا اجاره از پرداختهایی است که بهزیستی در این زمینه انجام میدهد. این کمکهزینهها برای خانههایی است که سنددار باشد، به خانههای قول نامه ای، نمی توانیم کمک کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در پرداختها برای احداث با چند مدل پروژه مواجه هستیم؛ به طور مثال شخصی خودش زمین دارد و خانه می سازد، شخصی دیگر زمینش را از راه و شهرسازی تحویل میگیرد و خودش خانه می سازد. شخصی دیگر در پروژه های نهضت ملی مسکن وزارت راه و شهرسازی ثبت نام کرده و پروژه او جانمایی شده و بهزیستی به آنها کمک می کند.
کارشناس تامین و توسعه مسکن سازمان بهزیستی کشور از کمک این سازمان برای پرداخت اجاره خانه مددجویان خبر داد و گفت: برای پرداخت اجاره خانه مددجویان دو نوع کمک وجود دارد؛ یکی کمکهای بلاعوض و دیگری تسهیلات بانکی، برای دریافت تسهیلات بانکی، مددجویان را به بانک ها معرفی می کنیم؛ مدارک و مستندات را خود بانک ها از مددجویان مطالبه می کنند و ما در این زمینه، مداخلهای نداریم.
نشاط افزود: این کمک ها شامل حال تمام مددجویان که در سامانه ارمغان ثبت شده اند یا در مراکز مثبت زندگی پرونده دارند، می شود. هر مددجویی از جمله افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار و فرزندان ترخیص شده مراکز بهزیستی که پرونده مددجویی دارند، میتوانند از این کمکها بهرهمند شوند.
وی درباره معتادان بهبود یافته نیز گفت: هر مددجویی که به دلیل نیازمندی پرونده مددجویی تشکیل می دهند و خدمات می گیرند، در صورت تشخیص معاونت تخصصی از کمکها بهرهمند می شوند و در حقیقت تمام مددجویان از این کمکها بهره مند هستند.
کارشناس تامین و توسعه مسکن سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه به طور مثال کمک هزینه مسکن سرپرست کودکان دارای اختلال ذهنی ارائه میشود، گفت: در حوزه مسکن، معافیتهای قانونی نیز داریم مثلا گازکشی داخل منازل مددجویان تحت پوشش بهزیستی، شامل معافیت میشود. معافیتهای انشعاب، پرداخت هزینه های صدور پروانه ساختمانی، عوارض شهرداری و دهیاری، هزینه های حق انشعابات آب و فاضلاب، برق و گاز برای واحدهای مسکونی نیز وجود دارد.
نشاط یادآور شد: برای پیگیری خانهدار شدن مددجویان بهزیستی تفاهم نامههای متعددی با نهادهای مختلف برای هم افزایی داریم، به طور مثال تفاهم نامه ساخت ۱۶ هزار واحد مسکونی با وزارت راه و شهرسازی، چندین تفاهم نامه ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی شهری، ۱۰ هزار واحد مسکونی روستایی و ۸ هزار واحد مسکونی برای مددجویان فاقد مسکن از جمله آنها به شمار میرود.
تامین مسکن مناسب برای مددجویان و اقشار آسیبپذیر، نشاندهنده توجه جامعه به حقوق انسانی و عدالت اجتماعی است. فقر و وابستگی اقتصادی، آسیبهای اجتماعی، مشکلات روانی، بروز تنش در روابط خانگی و کاهش کیفیت زندگی از جمله تاثیرات و تهدیدات مشکلات حوزه مسکن مددجویان به شمار میرود. بنابراین در این شرایط به نظر می رسد که یکی از نقاط خطرپذیر، بیتوجهی به مسکن مددجویان باشد. نقطه ای که طی سال های اخیر توجه ویژه ای به آن شده است و با افزایش ساخت و سازهای متعدد و پرداخت وامهای بلاعوض در مسیر توسعه قرار گرفته است چنانکه به گفته سیدجواد حسینی رئیس بهزیستی، پرداخت وام بلاعوض ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومانی از سوی این سازمان، وام ۱۰۰ میلیون تومانی بنیاد مسکن و ارائه تسهیلات قرضالحسنه کم بهره ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومانی به مددجویان حوزه مسکن از جمله آنها است و بنا به اعلام بهزیستی، تنها ۲۳ هزار و ۵۴۰ واحد مسکونی به مددجویان بهزیستی در دولت چهاردهم واگذار شده است و ۴۱ هزار واحد دیگر نیز در آستانه تکمیل قرار دارد.
از سوی دیگر نباید فراموش کرد خانهدار شدن مددجویان و اقشار آسیبپذیر میتواند باعث تقویت احساس همبستگی اجتماعی و کاهش نابرابریها شود. با توجه به اقداماتی که سازمان بهزیستی در راستای خانهدار شدن این افراد انجام داده است، میتوان امیدوار بود که گامهای موثری در این زمینه برداشته خواهد شد. همانطور که ضربالمثل معروف میگوید: "آب دریا را اگر نتوان کشید، هم به قدر تشنگی باید چشید"، بنابراین باید تلاش کنیم تا هر کدام از ما سهمی هرچند کوچک در تامین رفاه اجتماعی ایفا کنیم. خانهدار شدن مددجویان نه تنها بر کیفیت زندگی آنها تاثیر مثبت خواهد گذاشت بلکه بر روی جامعه نیز اثرات مثبتی خواهد داشت و باعث کاهش آسیبهای اجتماعی خواهد شد.
معلولان و زنان سرپرست خانوار که فاقد مسکن هستند، با چالشها و تهدیدات جدی روبرو هستند که نه تنها بر زندگی آنها تأثیر میگذارد، بلکه میتواند بر جامعه نیز اثرگذار باشد. بنابراین، توجه به نیازهای این افراد و فراهم کردن شرایط مناسب برای مسکن آنها باید در اولویت برنامههای اجتماعی قرار گیرد. در نهایت، امید است که با تداوم همکاریها و برنامهریزیهای دقیقتر، شاهد تحقق اهداف بلندمدت در زمینه تامین مسکن برای مددجویان بهزیستی باشیم تا بتوان شرایط زندگی آنها را بهبود بخشید.