اجماع برای رفع محدودیت اینترنت بین‌الملل | بازگشایی تدریجی اینترنت در ایران

 در آستانه روز ارتباطات و در شرایطی که اکثریت ایرانیان از دسترسی به اینترنت بین‌المللی محرومند، برخی افراد و گروه‌های تندرو به جای همراهی با دولت برای پاسخگویی به مطالبات مردم و ایجاد فضای امن ارتباطی، علم انتقاد از دولت را به خاطر راه‌اندازی ستاد ساماندهی فضای مجازی برافراشته‌اند.

به گزارش اعتماد، مسعود پزشکیان دیروز در ایکس نوشت: «در روزهای جنگ، فرزندان ما در ارتباطات و فناوری اطلاعات، شبانه‌روز ایستادند تا ارتباطات و خدمات حیاتی کشور پایدار بماند. دسترسی باکیفیت و پایدار مردم به خدمات دیجیتال، بخشی از آرامش، پیشرفت و حق زندگی شایسته مردم عزیز ایران است. روز جهانی ارتباطات را تبریک می‌گویم.» اما تندروها حاضر به عقب نشینی نیستند.

 اعضای جبهه پایداری که عامل اصلی تداوم انسداد ارتباطی مردم علی‌رغم تلاش رییس‌جمهور و اعضای کابینه‌اش هستند، در خفا و آشکار رییس‌جمهور را متهم به موازی‌کاری می‌کنند. اما این طیف‌ها هرگز اشاره نمی‌کنند، دلیل عدم رای آوردن رفع انسداد اینترنت علی‌رغم موافقت روسای قوای سه‌گانه چیست؟

دیروز احمد معتمدی وزیر ارتباطات دولت اصلاحات، بخشی از پشت پرده چرایی تداوم قطعی اینترنت و تلاش پزشکیان برای ایجاد ستاد ساماندهی فضای مجازی را رونمایی کرد. معتمدی اعلام کرد: «شنیده‌ام در مواردی سران قوا با رفع محدودیت‌‌ها موافق‌‌اند، اما در کمال تعجب، این موضوع رای نمی‌‌آورد! این از عجایب است که افرادی که مسوولیتی در قبال وضعیت کشور ندارند، تصمیم‌گیرنده نهایی هستند، اما سران قوا که باید پاسخگوی مسوولیت‌های خود باشند، نمی‌توانند تصمیم خود را پیش ببرند.» این اظهارات معتمدی جانمایه شرایط امروز کشور و ریشه چرایی تداوم محدودیت‌های اینترنتی است.

مساله این است که روسای قوای سه‌گانه کشور با درک شرایط و الزامات امنیتی و اجتماعی تصمیم به رفع محدودیت‌های اینترنتی می‌گیرند اما وجود برخی افراد و جریانات خاص در برخی شوراها و ساختارهای تصمیم‌سازی باعث می‌شود تا در برابر حق طبیعی شهروندان در برخورداری از اینترنت، مانع‌تراشی شود. این مخالفت‌ها برای دسترسی عمومی مردم به اینترنت بین‌المللی با دلایل امنیتی در حالی است که بر اساس اخبار منتشر شده، قیمت اینترنت پرو که با تصمیم دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی اجرایی شده، از 2میلیون تومان به 8 میلیون تومان افزایش یافته است!

بر این اساس زمانی که پزشکیان احساس کرد مصالح عمومی و منافع ملی و امنیتی کشور دچار برخی جهت‌گیری‌های سیاسی و جناحی شده، با تکیه بر اختیارات قانونی خود ستادی را به ریاست عارف ایجاد کرد تا زمینه‌های لازم برای رفع این محدودیت غیر ضروری، غیر سازنده و هزینه‌ساز را فراهم سازد.

پیگیری‌های «اعتماد» حاکی  از آن است که نشست‌های مقدماتی عارف با نهادهای اثرگذار در انسداد اینترنت تا حد زیادی تاثیرگذار بوده و زمینه‌های ایجاد اجماع برای رفع محدودیت برداشته شده است.   اقدام پزشکیان و تلاش‌های عارف اما باعث برافروخته شدن برخی طیف‌های تندرو شد؛ جریاناتی که چهره برانداخته و برون تاختند و با اسم رمز «ستاد ساماندهی»توپخانه‌های رسانه‌ای خود را متوجه دولت کردند. ارکان مطبوعاتی جبهه پایداری هم با انتشار تیترهای غیر متعارف، اقدام پزشکیان را برای رفع محدودیت از اینترنت ملت را نشانه موازی‌کاری رییس‌جمهور دانستند. تلاش رییس‌جمهور از ایجاد این ستاد اما نه موازی‌کاری از نوعی که اعضای جبهه پایداری ادعا می‌کنند بلکه ایجاد اجماعی منطقی با نهادها و سازمان‌هایی است که رای آنها در خصوص رفع محدودیت کارساز است.

طی روزهای اخیر محمدرضا عارف معاون اول رییس‌جمهور در دیدار با وزیر ارتباطات بر حق شهروندان بر استفاده از اینترنت بین‌المللی پافشاری کرد و با تأکید بر پایداری شبکه‌های ارتباطی در شرایط جنگی، دسترسی عمومی و عادلانه به اینترنت به عنوان یک حق اساسی را مورد تأکید قرار داد.  بسیاری از حقوقدانان و تحلیلگران در گفت‌وگو با «اعتماد» اعلام می‌کنند رییس‌جمهور نه تنها حق ایجاد ستادی برای حل مشکل محدودیت‌های اینترنتی را دارد بلکه با تکیه بر قانون اساسی و تایید رهبری می‌تواند حکم به تغییر اعضای برخی شوراها بدهد که به زعم او برخلاف منافع ملی و مصالح عمومی رفتار می‌کنند.

رییس‌جمهور اما ترجیح داده در راستای ایده وفاق از رفتارهای سلبی پرهیز کند و با ایجاد ستادی هماهنگ کننده، اجماع لازم برای صیانت از این حق اساسی ملت را فراهم سازد. اخباری که از راهروهای پاستور و دفتر رییس‌جمهور به گوش می‌رسد، حاکی از آن است که رییس‌جمهور این روزها نسبت به 2پرونده مهم حساسیت ویژه دارد. نخست بحث گرانی‌ها و ضرورت ایجاد ثبات در بازار اقلام اساسی و پس از آن موضوع رفع محدودیت اینترنت برای عموم شهروندان.