آخرین خبر از وضعیت اتصال اینترنت بین الملل در ایران امروز۱ خرداد ۱۴۰۵ / رفع محدودیت اینترنت تا ۱۴ روز دیگر
با ورود به 3 ماه از محدودیت گسترده اینترنت در کشور، گزارشهایی از احتمال گشایش در دسترسی به اینترنت بینالمللی منتشر شده است. روزنامه «اعتماد» مدعی شده ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور که به ریاست محمدرضا عارف تشکیل شده، مأموریت دارد زمینههای رفع انسداد اینترنت را فراهم کند و در صورت پیشرفت روند تصمیمگیریها، ممکن است حداکثر تا میانه خردادماه اتصال گسترده شهروندان به اینترنت بینالمللی از سر گرفته شود.
انتصاب عارف به ریاست این ستاد بخشی از برنامههای دولت برای بازنگری در سیاستهای حکمرانی فضای مجازی ارزیابی میشود. بر اساس گزارش «اعتماد»، نخستین نشست این ستاد قرار است هفته آینده برگزار شود و در آن درباره راهکارهای بازگشایی تدریجی اینترنت، بهروزرسانی زیرساختها و ایجاد هماهنگی میان نهادهای تصمیمگیر بحث خواهد شد. گفته میشود در این روند از دیدگاه استادان ارتباطات، نخبگان دانشگاهی و تشکلهای مدنی نیز استفاده خواهد شد.
ریاستجمهوری در حکم انتصاب عارف، مأموریتهایی از جمله تدوین «نقشه راه جامع تحول در حکمرانی فضای مجازی»، بازآرایی ساختارهای تصمیمسازی در این حوزه و ایجاد نظام نظارتی برای عملکرد دستگاهها را به او سپرده است. این اقدامات در حالی انجام میشود که دولت چهاردهم از زمان آغاز به کار خود بارها بر بهبود کیفیت اینترنت و کاهش محدودیتها تأکید کرده است.
محدودیتهای اخیر اینترنت پس از رخدادهای امنیتی و درگیریهای منطقهای و با تصمیم شورای عالی امنیت ملی اعمال شد. به گفته مقامات، این تصمیم با هدف کنترل تهدیدهای امنیتی و جلوگیری از سوءاستفاده از بسترهای ارتباطی اتخاذ شده است. با این حال، طولانی شدن محدودیتها و پیامدهای اقتصادی آن، بهویژه برای کسبوکارهای آنلاین، به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در فضای عمومی تبدیل شده است.
در این میان، اجرای طرح «اینترنت پرو» که امکان دسترسی به اینترنت بینالمللی را برای برخی کاربران و کسبوکارها فراهم میکند، واکنشهای گستردهای به همراه داشت. منتقدان این طرح آن را نوعی «اینترنت طبقاتی» دانستهاند؛ ادعایی که باعث شد مقامات دولتی نیز نسبت به نحوه اجرای آن واکنش نشان دهند. وزیر ارتباطات و دادستان کل کشور از بررسی تخلفات احتمالی در روند توزیع این سرویس خبر داده و وعده دادهاند جزئیات پرونده طی روزهای آینده اعلام شود.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، نیز در چند نوبت با انتشار پیامهایی در شبکههای اجتماعی بر مخالفت دولت با تبعیض در دسترسی به اینترنت تأکید کرده و گفته است ارتباطات مبتنی بر اینترنت به بخش جداییناپذیر زندگی مردم تبدیل شده است. او مأموریت ویژهای به عارف داده تا با ایجاد ساختاری چابک، راهکارهای عملی برای بهبود دسترسی و رفع محدودیتها ارائه کند.
در عین حال، سخنگوی دولت اعلام کرده است که تصمیم درباره محدودیت اینترنت در اختیار شورای عالی امنیت ملی بوده و هرگونه تغییر نیز با در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی انجام خواهد شد. فاطمه مهاجرانی تأکید کرده دولت اصولاً طرفدار محدودیت اینترنت نیست و امیدوار است با برگزاری جلسات جدید، گشایشهایی در این حوزه ایجاد شود.
در مقابل، برخی نمایندگان مجلس معتقدند محدودیتها همچنان به دلیل شرایط امنیتی ادامه دارد. به گفته نایبرئیس کمیسیون فرهنگی مجلس، در حال حاضر برای گروههایی مانند شرکتهای فعال در تجارت خارجی، مراکز علمی و پژوهشی و برخی اصناف امکان دسترسی به اینترنت بینالمللی فراهم شده و در قالب طرح «اینترنت پرو» بیش از یک میلیون نفر از این دسترسی استفاده میکنند.
با وجود این اختلاف دیدگاهها، تشکیل ستاد جدید فضای مجازی و آغاز جلسات آن میتواند نشانهای از تلاش دولت برای بازنگری در سیاستهای فعلی باشد. اکنون نگاهها به نخستین نشست این ستاد دوخته شده تا مشخص شود آیا مسیر رفع محدودیتهای اینترنتی هموار خواهد شد یا خیر.