آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل ایران امروز جمعه ۱ خرداد / تاریخ وصل شدن نت مشخص شد
امروز جمعه ۱ خرداد ۱۴۰۵، هشتاد و چهارمین روزی است که نبض ارتباطات بینالمللی در ایران به کندی میزند.
مولف
: محسن کریمی
از ۹ اسفندماه سال گذشته، زمانی که نخستین نشانههای اختلال گسترده ظاهر شد، زندگی دیجیتال میلیونها ایرانی به یک کابوس فرسایشی تبدیل شده است؛ وضعیتی که کارشناسان آن را طولانیترین قطعی تاریخ ارتباطات کشور میدانند. با این حال، در آستانه ورود به خرداد، ورق برگشته و زمزمههای امیدوارکنندهای از راهروهای دولت به گوش میرسد: وعده بازگشت به دنیای بدون دیوار تا اواسط خردادماه.
تحول کلیدی در هفتههای اخیر، دستور مسعود پزشکیان برای تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف است. این ستاد که قرار است هفته آینده نخستین نشست خود را با حضور چهرههای نامآشنایی همچون هادی خانیکی و علی ربیعی برگزار کند، مأموریتی دشوار اما روشن دارد: تدوین نقشه راه برای خروج از بحران و اتصال دوباره به شبکه جهانی. سخنگوی دولت، فاطمه مهاجرانی، نیز با تأکید بر دور شدن سایه تهدیدات امنیتی، صریحاً به بازگشت تدریجی اینترنت تا اواسط خردادماه اشاره کرده است؛ اظهاراتی که برای نخستین بار یک بازه زمانی مشخص را پیش روی جامعه قرار میدهد.
در سوی دیگر ماجرا، نگاه بخشی از بدنه تصمیمگیر همچنان محتاط است. سیدعلی یزدیخواه، نایبرئیس کمیسیون فرهنگی مجلس، همچنان بر ضرورت ملاحظات امنیتی تأکید دارد و معتقد است برای اقشار خاص (از جمله فعالان اقتصادی و دانشگاهی)، دسترسیهای لازم فراهم شده است. او با دفاع از «اینترنت پرو»، آن را راهحلی برای بخشهای ضروری میداند، در حالی که همین موضوع به کانون جنجالها تبدیل شده است. واژههایی مثل «اینترنت طبقاتی» در هفتههای اخیر به شدت فضای عمومی را ملتهب کرده و حتی واکنش صریح رئیسجمهور و برخی اعضای شورای عالی فضای مجازی را در پی داشته است؛ تا جایی که حالا وعده بررسی تخلفات و اصلاح این رویه ناعادلانه در دستور کار قرار گرفته است.
وضعیت فعلی را باید «اینترنت خاکستری» نامید. دادههای فنی «نتبلاکس» نشان میدهد که اتصال به شبکه جهانی در وضعیت بحرانی است (تنها ۲ درصد از ترافیک معمول). با این حال، کاربران میگویند در مقایسه با هفتههای اول که دسترسی به صفر مطلق نزدیک بود، اکنون نوعی «نوسان» در اتصال احساس میشود. موتور جستجوی گوگل برای بسیاری دوباره در دسترس قرار گرفته و این نشاندهنده آغاز یک بازگشت پلکانی است. با این حال، برای دانشجویی که در پی دسترسی به پایگاههای علمی است یا خانوادهای که در انزوای ارتباطی گرفتار شده، این روند همچنان کُند و عذابآور است.
چشمانداز: پایانِ روزهایِ ناامیدی؟
دولت چهاردهم ظاهراً به این نتیجه رسیده که ادامه وضع موجود، هزینههای اقتصادی و اجتماعی جبرانناپذیری دارد. تأکید بر عدالت در دسترسی، به معنایِ دست شستن از محدودیتهای سختگیرانه است. اگر وعدهها رنگ واقعیت به خود بگیرند، تا پایان خردادماه باید شاهد بازگشت به شرایطی باشیم که در آن، وبگردی نه یک «مأموریت دشوار»، بلکه فعالیتی عادی است.
در حال حاضر، صبر تنها راهکار است. نشانهها حاکی از آن است که هر روز، ما را به نقطه پایان این «خاموشی خودخواسته» نزدیکتر میکند؛ روزی که اینترنت دیگر نه یک کالای لوکس و طبقاتی، بلکه حقی در دسترس برای همه ایرانیان باشد.
