فوری/ بازگشایی اینترنت بین الملل تا ۴۸ ساعت آینده | خبر رسمی از وصل شدن اینترنت ایران به شرایط عادی
رشیدی کوچی گفت: «من فکر میکنم در این هفته، اینترنت به حالت قبل از جنگ برگردد. حالا ممکن است ۴۸ ساعت یا ۷۲ ساعت باشد، اما به نظرم این هفته این اتفاق میافتد.»
مولف
: محسن کریمی
در هشتادوششمین روز از قطعی و محدودیت گسترده اینترنت، منابع مطلع خبر دادهاند که احتمال اتصال دوباره اینترنت بینالملل طی ۴۸ ساعت آینده وجود دارد؛ با این حال، جلال رشیدیکوچی، نماینده سابق مجلس، این زمانبندی را محتمل اما در بازهای گستردهتر دانست و گفت بازگشت اینترنت به وضعیت پیش از جنگ، احتمالا طی ۷۲ ساعت آینده یا نهایتا تا پایان هفته عملیاتی میشود.
قبض خاموشی اینترنت در جیب شهروندان ایرانی است، هزینه اتصال یا عدم اتصال سه ماههای که از جیبشان رفت.
او در توضیح منظور خود از بازگشت اینترنت به وضعیت پیش از جنگ افزود: «یعنی همان فیلترهایی که قبل از جنگ وجود داشتند، باقی میمانند؛ اما اینترنت دیگر به شکلی که الان بسته است، بسته نخواهد بود. پیش از جنگ، مثلا اینستاگرام و برخی پلتفرمها فیلتر بودند، اما دسترسی به گوگل و بخشهایی از اینترنت بینالملل برقرار بود. منظور از بازگشت به وضعیت قبل از جنگ، همین شرایط است.»
رشیدیکوچی با انتقاد از طولانی شدن محدودیتها گفت: «به نظر من، این تصمیم باید خیلی زودتر گرفته میشد. ما پیش از این هم در مقاطع بحرانی، مانند جنگ ۱۲ روزه یا برخی حوادث، تجربه محدودسازی یا قطع اینترنت را داشتهایم. در آن زمانها، این تصمیم از سوی حاکمیت با هدف مدیریت بحران و کنترل فضای جامعه اتخاذ میشد؛ تصمیمی که از نظر برخی قابل پذیرش بود و از نظر برخی دیگر نه.»
حامد بیدی، تحلیلگر فضای مجازی و اقتصاد دیجیتال معتقد است توجیه امنیتی برای قطع اینترنت بیشتر پوششی برای کنترل جریان آزاد اطلاعات است و پیامدهای آن میتواند از مهاجرت استارتاپها تا ناامنی زیرساختهای دیجیتال ادامه پیدا کند.
او ادامه داد: «اما در جنگ اخیر، چون شرایط طولانی شد، قطع و محدودسازی اینترنت هم طولانی شد. انتظار این بود که پس از توقف جنگ و آتشبس، اینترنت به همان وضعیت قبلی بازگردد، اما این اتفاق نیفتاد و همین موضوع نگرانیهایی را در بخشی از جامعه ایجاد کرد.»
به گفته رشیدیکوچی، یکی از نگرانیهای شکلگرفته در جامعه این بود که شاید تصمیم بر جایگزینی کامل اینترنت بینالملل با اینترنت ملی باشد.
در آستانه برگزاری نخستین جلسه «ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف، گمانهزنیها درباره احتمال بازگشایی اینترنت بینالملل افزایش یافته است؛ موضوعی که بار دیگر توجه کاربران، فعالان اقتصادی و کسبوکارهای دیجیتال را به خود جلب کرده است.
همزمان با نزدیک شدن به زمان برگزاری نخستین نشست ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی، توجه افکار عمومی و فعالان حوزه فناوری به تصمیمات احتمالی این نهاد تازهتأسیس جلب شده است.
بسیاری معتقدند تشکیل این ستاد میتواند مقدمهای برای تغییر در شیوه مدیریت فضای مجازی و بازنگری در برخی سیاستهای محدودکننده اینترنت باشد.
ریاست این ستاد برعهده محمدرضا عارف قرار دارد و همین موضوع باعث شده برخی تحلیلگران از احتمال اتخاذ رویکردی متفاوت نسبت به سالهای گذشته سخن بگویند. در هفتههای اخیر نیز اظهارات برخی مسئولان دولتی درباره ضرورت حمایت از اقتصاد دیجیتال، توسعه کسبوکارهای اینترنتی و کاهش آسیبهای ناشی از محدودیتهای ارتباطی، به تقویت این گمانهزنیها دامن زده است.
فعالان حوزه فناوری اطلاعات معتقدند ادامه محدودیتهای گسترده اینترنت، علاوه بر کاهش کیفیت دسترسی کاربران، خسارتهای قابل توجهی به استارتاپها، شرکتهای دانشبنیان و کسبوکارهای آنلاین وارد کرده است. به باور آنان، بهبود وضعیت اینترنت بینالملل میتواند بخشی از مشکلات ایجادشده در حوزه تجارت الکترونیک، تولید محتوا و ارتباطات بینالمللی را کاهش دهد.
در عین حال، تاکنون هیچ مقام رسمی بهصورت مستقیم از رفع فیلترینگ یا بازگشایی کامل اینترنت سخن نگفته و هنوز مشخص نیست نخستین جلسه این ستاد چه تصمیماتی در پی خواهد داشت.
در همین حال، فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی هم طی روزهای اخیر مملو از تحلیلها و پیشبینیهایی درباره آینده اینترنت در ایران است. بخشی از افکار عمومی امیدوار است تشکیل این ستاد بتواند به رفع محدودیت اینترنت منجر شود؛ هرچند تجربه سالهای گذشته باعث شده بسیاری همچنان با احتیاط به این تحولات نگاه کنند.
اکنون نگاهها به نخستین جلسه ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی دوخته شده است؛ نشستی که ممکن است نخستین سیگنالهای رسمی درباره آینده اینترنت بینالملل در کشور را مخابره کند.
