معنی مزاج چیست؟ چهار عنصر تشکیل‌دهنده مزاج
مزاج در لغت به معنای ترکیب کردن است. هر ترکیب از هر چهار عنصر (آتش، هوا، آب و خاک) تشکیل شده است. تفاوت مقدار این عناصر در اجسام، آنها را از یکدیگر متمایز می‌کند و باعث ایجاد مزاج متفاوت می‌شود. مقدار و نسبت هر یک از این عناصر، مزاج ترکیب را تعیین خواهد کرد. مثلاً در افراد بلغمی عنصر آب بر سایر عناصر غلبه دارد.
مزاج بلغمی: رژیم غذایی
مصرف غذاهای کم حجم و پرکالری مانند بادام شور یا بو داده، پسته، کشمش و انجیر برای افراد بلغمی مفید است. مصرف مواد غذایی مانند انجیر، دانه خربزه، تربچه و آویشن که باعث اسهال یا ادرار می‌شود و می‌تواند رطوبت بدن آنها را کاهش دهد. احساس سبکی و شادی را ایجاد کند به این گروه توصیه می‌شود.
از خوردن غذاهای غلیظ مانند سوپ و کله پاچه خودداری کنند. در عوض، خوردن غذاهای پرکالری و کم حجم مانند کباب برگ، کباب چنجه، زرده تخم‌مرغ و بلدرچین را در برنامه غذایی خود در نظر بگیرند. بهتر است نعناع، پیازچه، ترخون یا سبزی‌های کوهی مانند آویشن یا سبزی‌های دیگر که در مناطق محلی می‌رویند. همچنین پیاز و سیر همراه با وعده‌های غذایی خود مصرف کنند که همگی مزاج گرم دارند و با مزاج آنها مطابقت دارند. این مواد به هضم کامل و آسان غذا نیز کمک می‌کنند. افزودن نمک و ادویه‌هایی مانند فلفل، دارچین، زعفران و زنجبیل به غذای آنها نیز مفید است.
مزاج بلغمی: سبک زندگی
حضور در مکان‌های سرد و مرطوب مانند استخر، وان آب سرد و سونای بخار برای آنها خوب نیست. در حالی که انجام ورزش‌های شدید؛ مانند دویدن، دوچرخه‌سواری به‌ویژه در زیر نور آفتاب به آنها توصیه می‌شود. هنگام خواب بهتر است از تشک سفت و پتو استفاده کنند. سر خود را بپوشانند.
خوابیدن بدون وقفه برای ساعات طولانی باعث افزایش رطوبت در بدن می‌شود. بنابراین افرادی که مزاج بلغمی دارند بهتر است در طول شب از خواب برخیزند و دوباره به خواب بروند. خوابیدن در طول روز به خصوص در پاییز و زمستان به این افراد توصیه نمی‌شود. آنها باید در مکان‌های گرم‌تر بخوابند.
استفاده از عطرهایی با رایحه‌های گرم و قوی و همچنین پوشیدن لباس‌هایی با رنگ‌های گرم مانند قرمز، زرد و نارنجی به آنها توصیه می‌شود. توصیه نمی‌شود که تحت درمان‌های خون‌ریزی مانند حجامت مرطوب، فلبوتومی و زالو درمانی قرار گیرند. حجامت بدون مصرف خون مشکلی ندارد. تماشای فیلم‌های غمگین، ترسناک و فلسفی برای این افراد مناسب نیست. در حالی که تماشای فیلم‌های کمدی و هیجانی که گرما را در بدن افزایش می‌دهد به خوبی برای آنها مناسب است.
پیشنهادهای غذایی برای افراد بلغمی؛ روش‌های کاهش بلغم
از آنجایی که مزاج افراد بلغمی سرد و مرطوب است. توصیه کلی رژیم غذایی برای کاهش بلغم این است که بیشتر از غذاهای گرم و خشک و غذاهای سرد و مرطوب کمتر استفاده کنید. خوردن مواد غذایی با مزاج سرد و مرطوب به افراد بلغمی به خصوص در فصول سرد سال و در آب و هوای سرد توصیه نمی‌شود. به طور کلی بهتر است غذاهای آبکی مانند آش و خورش مصرف نکنند. باید سعی کنند ماکارونی، سیب‌زمینی و برنج زیاد مصرف نکنند که باعث افزایش وزن آنها می‌شود. در زیر لیستی از غذاهای گرم و خشک وجود دارد.
گوشت و لبنیات: باید مصرف گوشت بره، تخم‌مرغ آب پز با فلفل سیاه یا دارچین، ماهی تن وحشی یا هر ماهی رودخانه‌ای مانند قزل آلا و کپور را در برنامه غذایی خود بگنجانند.
سبزیجات: مصرف کلم، گل کلم، شلغم، مارچوبه، هویج، کرفس، تربچه و نخودفرنگی توصیه می‌شود.
میوه: سیب شیرین، انگور شیرین، انار شیرین و گلابی مصرف کنند.
غلات و عدس: دانه کتان، گردو، خرما، فندق، انجیر و پسته برای بلغمی‌ها مفید است.
از شیر و فرآورده‌های شیر خودداری کنید. موز، خیار، بادمجان، کدو تنبل، کدو حلوایی، کاهو و عدس را کم مصرف کنید. خوردن سبزیجات یا میوه‌هایی با مزاج سرد مانند هندوانه، خیار، هلو، آلو، کاهو و اسفناج برای آنها فایده‌ای ندارد، اما خوردن میوه‌های گرم مانند موز و سیب برای آنها مفید است.
درمان غلبه بلغم؛ بررسی روش‌های مختلف
نعناع فلفلی که به عنوان یک گیاه دارویی گرم شناخته می‌شود از بیماری‌های ناشی از عدم کنترل و تعادل چهار مایه اصلی بدن (صفرای سیاه، صفرای زرد، بلغمی و خونی) و افزایش یا کاهش هر یک جلوگیری می‌کند. وجود این چهار عنصر در بدن می‌تواند باعث بیماری‌های جسمی و روحی شود.
برای افرادی که مزاج بلغمی دارند هفت جلسه حجامت گرم مناسب است. در قسمت‌هایی از بدن که بلغم جمع شده است، روغن‌های گرم مانند روغن‌های بادام شیرین، بادام تلخ، فندق، شوید، رزماری، کنجد، زیتون، سیاه‌دانه و روغن گردو به صورت موضعی مصرف شود. بلغم را برای دفع آماده می‌کند.
همان‌طور که می‌دانید نوشیدن زیاد چای سیاه یکی از اشتباهاتی است که این روزها بسیاری از افراد انجام می‌دهند. به جای استفاده از آن می‌توان از دم‌نوش‌های گیاهی مانند دارچین، هل، شکوفه پرتقال، اسطوخودوس، زعفران، به و دم‌نوش لیمو استفاده کرد که برای درمان کاهش بلغم بسیار مفید است. از ملین‌های طبیعی استفاده کنید. تعدادی از دانه‌های گیاه خاصیت ملین دارند و در طب سنتی برای درمان استفاده می‌شوند.