اعمال ماده ۹۶ تامین اجتماعی به حقوق بازنشستگان به کجا رسید؟ | اجرای ماده ۹۶ به حقوق بازنشستگان از این ماه

۱. ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی؛ از قانون تا اجرا

طبق ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی، سازمان مکلف است میزان مستمری‌ها را حداقل سالی یک‌بار با توجه به افزایش هزینه زندگی افزایش دهد.

چالش اصلی: بازنشستگان معتقدند «افزایش هزینه زندگی» باید دقیقاً معادل نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی باشد.

رای دیوان عدالت اداری: در آخرین استعلامات حقوقی، دیوان عدالت اداری اعلام کرده است که سازمان تامین اجتماعی موظف به «توجه» به هزینه زندگی است، اما الزامی به برابری دقیق درصد افزایش با درصد تورم وجود ندارد. با این حال، فشار کانون‌های بازنشستگی برای اجرای دقیق این ماده در اسفند ۱۴۰۴ به اوج رسیده است.

۲. جزئیات افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

بر اساس مصوبات مجلس در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ و بررسی‌های نهایی در اسفندماه، فرمول افزایش حقوق ترکیبی از «درصد سنواتی» و «مبلغ ثابت» خواهد بود:

متناسب‌سازی؛ برگ برنده بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

علاوه بر افزایش سالانه (ماده ۹۶)، سال ۱۴۰۵ زمان اجرای گام سوم و پایانی متناسب‌سازی بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه است.

اجرای ۳۰ درصد باقی‌مانده: طبق قانون، در سال ۱۴۰۵ باید ۳۰ درصد باقی‌مانده از مابه‌التفاوت حقوق بازنشستگان با ۹۰ درصد حقوق شاغلان همتراز واریز شود.

تاثیر بر دریافتی: این بند باعث می‌شود که افزایش حقوق نهایی برای بسیاری از بازنشستگان (به‌ویژه سایر سطوح) بیش از نرخ ۴۰ درصد باشد که تا حد زیادی با تورم واقعی همخوانی پیدا می‌کند.

۴. افزایش حقوق مطابق با تورم؛ وعده یا واقعیت؟

سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ اعلام کرده است که با ترکیب «افزایش ۲۰ درصدی» و «رقم ثابت ۳ میلیون تومانی»، حقوق‌های پایین (حداقل‌بگیران) تا ۴۳ درصد رشد خواهند داشت.سرگرمی روز نوشت، این رقم به نرخ تورم رسمی که در محدوده ۴۰ درصد تخمین زده می‌شود، بسیار نزدیک است.

نکته مهم: بازنشستگان سایر سطوح (کسانی که بالاتر از حداقل دریافت می‌کنند) ممکن است افزایشی حدود ۲۱ تا ۳۰ درصد را تجربه کنند که همچنان محل اعتراض کانون‌های صنفی است.

دبیر کانون کارگران بازنشسته تامین اجتماعی خراسان رضوی با اشاره به وضعیت کنونی معیشت بازنشستگان گفت: بیش از ۷۵ درصد از بازنشستگان، مستمری بگیران و بازماندگان استان با حقوق ۱۵ میلیون تومان و یا حتی کمتر از آن زندگی خود را سپری می‌کنند.

رحمت الله پورموسی درباره شرایط بازنشستگان استان، اظهار کرد: بازنشستگان از گذشته دو مشکل اساسی از جمله معیشت و درمان داشتند، که این انتظار وجود داشت که وضعیت بهبود پیدا کند، اما متاسفانه وضعیت معیشتی و درمانی بازنشستگان نه تنها بهبود پیدا نکرد بلکه نسبت به گذشته بسیار سخت‌تر شده است. متاسفانه وضعیت معیشتی و درمانی بازنشستگان با توجه به حقوقی که در حال حاضر دریافت می‌کنند، اصلاً به هیچ عنوان پاسخگوی نیازهای آن‌ها نیست.

وی افزود: از آن‌جایی که سن بازنشستگان بالا است، قطعا دچار بیماری‌هایی می‌شوند که نیازمند توجه بیشتری هستند. همچنین با توجه به اینکه تعرفه‌های پزشکی افزایش شدیدی پیدا کرده‌ است، مخصوصا برای افرادی که بیماری خاص و صعب‌العلاج دارند، این مقدار حقوق ناچیز به هیچ عنوان درمان بازنشستگان را پوشش نمی‌دهد.

دبیر کانون کارگران بازنشسته تامین اجتماعی خراسان رضوی اظهار کرد: از چندین سال گذشته بیان کردیم که قانون به درستی برای بازنشستگان اجرا نشده و تنها خواسته‌ بازنشستگان از دولت این است، که مطابق قانون عمل شود. سرگرمی‌روز نوشت:همچنین در ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی بیان شده‌ که به نسبت افزایش حقوقی که انجام شده بایستی حقوق بازنشستگان نیز افزایش پیدا کند، اما متاسفانه در سال‌های گذشته این واقعیت انجام نشده‌ و اختلاف زیادی بین حقوق دریافتی و حقوق واقعی بازنشستگان وجود دارد.

پورموسی خاطرنشان کرد: در واقع یک خانواده‌ دونفره نباید حقوقی کمتر از ۳۰ میلیون داشته‌ باشند، اما در حال حاضر حقوق بازنشستگان ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان است که برخی مواقع با مزایا برای افرادی که فرزند تحت پوشش دارند، به حدود ۱۵ میلیون تومان می‌رسد. بنابراین در وهله‌ اول بایستی موضوع متناسب سازی حقوق بازنشستگان اجرا شود و با توجه به اصل ۲۹، ۳ و ۴۳ قانون اساسی، ماده ۵۴ قانون تامین اجتماعی، قانون مصوب سال ۱۳۶۸ مجلس شورای اسلامی به ویژه ماده ۵۴ قانون تامین اجتماعی اشاره می‌کند که درمان بازنشستگان باید به صورت رایگان انجام شود اما متاسفانه این موارد انجام نشده‌ است.

وی افزود: بازنشستگان به دلیل عدم دریافت خدمات مناسب درمانی به اجبار بایستی به مراکز آزاد مراجعه و مبلغ مورد نظر را بدون حمایت دولت از جیب خود پرداخت کنند. سرگرمی روز نوشت،همچنین، دو درصد از حقوق ناچیز بازنشستگان به دلیل خدمات درمانی که امکان استفاده از این خدمات را ندارند کسر می‌شود.

دبیر کانون کارگران بازنشسته تامین اجتماعی خراسان رضوی اظهار کرد: از سوی دیگر، برای دریافت پوشش تکمیلی، مبلغی از حقوقشان کسر می‌شود، اما به دلیل اینکه سازمان تأمین اجتماعی به موقع حق بیمه را به شرکت‌های بیمه‌گر نمی‌پردازند، بازنشستگان ماه‌ها باید برای دریافت خسارت پیگیری کنند و در نهایت نیز هزینه آنان به طور کامل باز نمی‌گردد.

پورموسی اظهار کرد: کسانی هستند که باید هر هفته آمپولی ۱۰ میلیون تومانی تزریق کنند. از کجا باید این پول را بیاورند، خودشان می‌گویند؛ مرگ را مقابل چشمان‌مان می‌بینیم، زیرا پول درمان را نداریم به همین جهت خواستار ایجاد مراکز درمانی ویژه و رایگان برای بازنشستگان، به ویژه سالمندان و بیماران خاص هستیم.

وی درباره طرح‌های فروش اقساطی کالا به بازنشستگان، گفت: اگر این اقدام به صورت مستقیم و بدون سود باشد، می‌تواند به بازنشستگان کمک‌ کند، اما متأسفانه در عمل، بازنشستگان را به بانک معرفی می‌کنند و وام با سودهای ۲۳ تا حداکثر ۵۰ درصدی به او تحمیل می‌شود. این اقدام نه تنها بار را از دوش این بازنشسته برنمی‌دارد، بلکه فشار را بیشتر می‌کند.

دبیر کانون بازنشستگان خراسان رضوی، با اشاره به بدهکاری دولت به سازمان تأمین اجتماعی افزود: مادامی که دولت بدهی خود را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نکند، این نهاد نمی‌تواند خدمات مناسب را ارائه دهد؛ چراکه منابع و مصارف سازمان هم‌خوانی ندارد.سرگرمی‌روز نوشت،پورموسی خواستار اجرای فوری «متناسب‌سازی حقوق» بر اساس ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی شد و  افزود: بازنشسته حداقل رفاه را نمی‌خواهد، تنها خواسته یک فرد بازنشسته زندگی ساده و آبرومندانه است.

از دیگر پیشنهادات برای بازنشستگان، اختصاص زمین رایگان برای تشکیل تعاونی‌های مسکن، تأمین مسکن برای بازنشستگان بی‌مسکن، ایجاد مراکز حمایتی ویژه برای بیماران خاص سالمند، در نظر گرفتن سبد معیشتی ویژه و اعطای تسهیلات آسان برای فرزندان بازنشستگان از جمله وام ازدواج است.

وی افزود: اگر حقوق بازنشستگان حتی ۱۰۰ یا ۲۰۰ درصد نیز افزایش پیدا کند اما دولت نتواند تورم را کنترل کند، قطعاً شرایط سخت‌تر خواهد شد. بنابراین کنترل تورم از هر اقدام دیگری مهم‌تر و اولویت دارتر است. دولت بایستی در این خصوص تمهیداتی داشته باشد که مشکلات مردم مخصوصا بازنشستگان برطرف شود.