لیست تیمهای صعودکننده به نیمهنهایی CL
یک سیستم پیشبینی دقیق و متفاوت، چهار تیم صعودکننده به نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا را مشخص کرده است.
مولف
: محسن کریمی
به گزارش "ورزش سه"، مرحله یک چهارم نهایی رقابتهای لیگ قهرمانان ۲۶-۲۰۲۵ از همین حالا یک تحلیل اولیه دارد و این تحلیل درباره فوتبال نیست، بلکه درباره ریاضیات است. با استفاده از سیستم رتبهبندی Elo (مدلی که از شطرنج گرفته شده و «قدرت واقعی» تیمها را بر اساس نتایجشان اندازهگیری میکند) میتوان احتمال صعود هر تیم در هر تقابل را برآورد کرد. نتیجه: چهار تیم مدعی مشخص، هرچند هیچکدام مسیر کاملاً همواری ندارند.
نقطه شروع کل مدل رتبهبندی ClubElo است. این یک رتبهبندی سنتی نیست: عناوین یا امتیازهای انباشته را حساب نمیکند، بلکه عملکرد را میسنجد. تیمها، تیمهای ملی و حتی شرکتهای تحلیل داده از آن استفاده میکنند زیرا اجازه میدهد تفاوت سطح مهارت به احتمال پیروزی تبدیل شود. برای مثال در فوتبال، فیفا از آگوست ۲۰۱۸ نسخه اصلاح شدهای از سیستم Elo (به نام الگوریتم «SUM») را برای ردهبندی جهانیاش استفاده میکند.
هر مسابقه بسته به حریف، نتیجه و شرایط مسابقه امتیازهایی را که یک تیم میتواند به دست آورد تغییر میدهد. بردن یک تیم قدرتمند امتیاز بسیار بیشتری نسبت به بردن یک تیم ضعیف اضافه میکند، در حالی که باخت به یک تیم ضعیفتر زیان بیشتری دارد. بنابراین رتبهبندی Elo بازتابی نسبتاً دقیق از سطح رقابتی فعلی هر باشگاه است.
بر اساس آن، اولین کاری که انجام میشود تبدیل این تفاوت سطح مهارت به احتمالهای مسابقه است. به عبارت دیگر، اگر یک تیم Elo بالاتری نسبت به تیم دیگر داشته باشد، مدعی محسوب میشود اما نه به صورت مطلق: سیستم آن را به درصد احتمال پیروزی تبدیل میکند. این شیوه برآوردی واقعبینانه ارائه میدهد، جایی که حتی تیم ضعیفتر هم همیشه شانس دارد.
مارکا همین مدل را برای بازیهای حذفی واقعی تطبیق داد. ابتدا با در نظر گرفتن مزیت میزبانی که در لیگ قهرمانان کلیدی است. بازی در خانه با بازی در خارج یکسان نیست و مدل این را به صورت امتیازی کوچک برای تیم میزبان در نظر میگیرد، یک مزیت متوسط برابر با ۶۵+ امتیاز Elo. در عمل، این باعث میشود بسیاری از تقابلها متعادلتر شوند: یک تیم ممکن است در مجموع ضعیفتر باشد اما در خانه مدعی باشد. این توضیح میدهد که چرا وقتی بازیها به صورت تک به تک تحلیل میشوند چندین تقابل بسیار نزدیک به نظر میرسند.
گام بعدی تطبیق این احتمالها با آنچه واقعاً در فوتبال رخ میدهد است: همه چیز برد یا باخت نیست، مساوی هم وجود دارد. برای این کار یک نرخ میانگین مساوی بر اساس دادههای تاریخی لیگ قهرمانان (حدود ۲۷ درصد) وارد مدل میشود تا احتمالها برای هر مسابقه به سه نتیجه ممکن تقسیم شوند. این جزئیات مهمی است چون مساویها در تقابلهای رفت و برگشت وزن قابل توجهی دارند.
در نهایت، تمام سناریوهای ممکن دو بازی رفت و برگشت، از جمله وقت اضافه و ضربات پنالتی (که ۵۰-۵۰ فرض میشوند) بررسی میشوند تا احتمال نهایی صعود به دست آید. نتیجه نهایی یک پیشبینی قطعی نیست، بلکه مجموعی از سناریوهاست: درصدی که نشان میدهد اگر آن تقابل بارها بازی شود، هر تیم چند بار صعود میکند. در نهایت، این راهی است برای تبدیل «قدرت» هر تیم به احتمالهای واقعبینانه رسیدن به نیمه نهایی.
با این فرایند، متعادلترین تقابل بین پاری سن ژرمن و لیورپول است. پیاسجی با ۵۴ درصد شانس صعود شروع میکند، برتری بسیار جزئی که بیشتر به زمین مسابقه مربوط است تا برتری آشکار. هر دو تیم وقتی در خانه بازی میکنند مدعی هستند، بنابراین این تقابل به جزئیات بسیار حساس است: یک گل کمتر یا بیشتر میتواند سناریو را کاملاً تغییر دهد.
در بازی رفت در پاریس، تیم فرانسوی ۴۶٫۴ درصد احتمال پیروزی دارد در مقابل ۲۶٫۶ درصد برای لیورپول (به یاد داشته باشید که احتمال مساوی را ۲۷ درصد در نظر گرفتهایم). در بازی برگشت در آنفیلد سناریو برعکس میشود: ۴۰٫۱ درصد برای تیم انگلیسی و ۳۲٫۹ درصد برای پیاسجی. از نظر احتمالها، این تقابل نزدیکترین اتفاق به پرتاب سکه است.
رئال مادرید – بایرن: مونیخ کفه ترازو را سنگین میکند
تعادل در تقابل بایرن مونیخ و رئال مادرید کمی به سمت بایرن متمایل به نظر میرسد، هرچند هنوز تعیینکننده نیست. تیم آلمانی ۵۵٫۵ درصد احتمال صعود دارد در مقابل ۴۴٫۵ درصد برای رئال مادرید. کلید ماجرا بازی برگشت در مونیخ است. این مدل نشان میدهد که تیم آلمانی در خانه مزیت بیشتری دارد که نزدیکی بازی رفت را جبران میکند.
در بازی رفت در برنابئو، رئال مادرید مدعی جزئی است (۳۸٫۸ درصد در برابر ۳۴٫۲ درصد). اما در بازی برگشت احتمالها بسیار قاطعتر هستند: ۴۷٫۵ درصد برای بایرن مونیخ در مقابل فقط ۲۵٫۵ درصد برای رئال مادرید. این عدم تعادل در بازی دوم است که در نهایت کفه ترازو را به نفع بایرن سنگین میکند. با این حال، تفاوت کلی همچنان کم است و این تقابل را در همان منطقه میانی قرار میدهد که یک مدعی وجود دارد، اما سلطهگر مطلقی نه.
بارسلونا – اتلتیکو: برتری بارسا حتی در متروپولیتانو
دربی اسپانیایی بین بارسلونا و اتلتیکو مادرید فاصله واضحتری را نشان میدهد. بارسا ۶۲٫۱ درصد شانس صعود دارد و مهمتر از آن، طبق مدل در هر دو بازی مدعی است، حتی در متروپولیتانو. در بازی رفت در نوکمپ، بارسا ۵۲٫۳ درصد احتمال پیروزی دارد در برابر ۲۰٫۷ درصد برای اتلتیکو و در بازی برگشت در متروپولیتانو هم همچنان مدعی میماند: ۳۹٫۸ درصد در برابر ۳۳٫۲ درصد.
همین دوگانه بودن برتری است که احتمال نهایی صعود آنها را به طور قابل توجهی افزایش میدهد: این فقط به مزیت میزبانی وابسته نیست، بلکه به تفاوت پایدار در قدرت مربوط است. با این حال، وزن مساوی و سناریوهای بازی نزدیک باعث میشود اتلتیکو همچنان شانسی واقعی داشته باشد.
اسپورتینگ – آرسنال: نامتعادلترین تقابل
در نهایت، نامتعادلترین تقابل بین آرسنال و اسپورتینگ لیسبون است. این تیم انگلیسی ۷۳٫۱ درصد احتمال صعود دارد و حتی در بازی رفت در لیسبون هم مدعی است (۴۹٫۶ درصد در برابر ۲۳٫۴ درصد). در بازی برگشت در لندن فاصله حتی بیشتر هم میشود: ۵۹٫۷ درصد احتمال پیروزی برای آرسنال در مقابل فقط ۱۳٫۳ درصد برای اسپورتینگ. این ارقام اختلاف سطح قابل توجهی را نشان میدهند و توضیح میدهند چرا این تقابل کمترین عدم قطعیت را در میان همه مسابقات دارد.
در مجموع، سیستم رتبهبندی Elo تصویری از مرحله یک چهارم نهایی ارائه میدهد با دو تقابلی که هر دو طرف شانس بسیاری برای پیروزی دارند (پیاسجی–لیورپول و بایرن–رئال)، یکی با مدعی واضح (بارسا–اتلتیکو) و دیگری با یک تیم کاملاً برتر (آرسنال–اسپورتینگ). قدرت مسیر را تعیین میکند… اما مثل همیشه در لیگ قهرمانان، واقعیت هنوز حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
