خامه حیوانی چیست؟ خواص و تفاوت با خامه گیاهی

پایگاه خبری سرگرمی روز: خامه حیوانی در تعریف علمی، امولسیونی از گلبول های چربی معلق در فاز آبی شیر است که مستقیماً از شیر تازه گاو پس از زایمان و شیردوشی استاندارد جداسازی می شود. به بیان ساده تر، خامه همان بخش چرب شیر است که به صورت طبیعی و با روش های مکانیکی از شیر جدا می شود. چربی شیر طبیعی ترکیبی بسیار پیچیده و غنی از بیش از ۴۰۰ اسید چرب مختلف است. همین ترکیب پیچیده، عطر، بافت کرمی، لطافت و خواص تغذیه ای منحصربه فرد خامه حیوانی را پدید می آورد. به همین دلیل، خامه طبیعی حیوانی طعمی اصیل و بافتی متفاوت از محصولات مشابه گیاهی دارد. 

تفاوت خامه حیوانی با خامه گیاهی

یکی از رایج ترین پرسش ها این است که خامه حیوانی چه تفاوتی با خامه گیاهی دارد. خامه گیاهی معمولاً از چربی های گیاهی مانند روغن نخل، روغن هسته نخل یا سایر روغن های هیدروژنه تولید می شود و ممکن است حاوی افزودنی هایی برای ایجاد بافت و طعم باشد. در مقابل، خامه حیوانی از شیر طبیعی به دست می آید و ترکیبات اصلی آن چربی شیر، پروتئین، لاکتوز و مواد معدنی است.

از نظر طعم، خامه حیوانی عطر و طعمی لبنی و طبیعی دارد، در حالی که خامه گیاهی ممکن است طعمی خنثی یا کمی صنعتی داشته باشد. از نظر تغذیه ای نیز خامه حیوانی حاوی ویتامین های محلول در چربی مانند ویتامین A، D، E و K و برخی اسیدهای چرب مفید است. البته این به معنای آن نیست که خامه گیاهی فاقد ارزش است؛ بلکه انتخاب بین این دو باید بر اساس نیاز تغذیه ای، رژیم غذایی، حساسیت ها و سلیقه مصرف کننده انجام شود.

انواع خامه حیوانی بر اساس درصد چربی

خامه حیوانی تنها یک محصول واحد نیست؛ بلکه بر اساس درصد چربی و کاربرد، انواع مختلفی دارد. خامه سبک یا کم چرب برای مصرف در قهوه، سوپ و سس های سبک مناسب است. خامه صبحانه معمولاً چربی متعادلی دارد و برای صبحانه و همراه با نان و عسل استفاده می شود. خامه زن یا خامه فرم گیر دارای چربی بالاتری است و برای تزئین کیک، دسر و بستنی کاربرد دارد. خامه پرچرب نیز در تهیه سس های غلیظ، غذاهای خاص و دسرهای سنتی استفاده می شود.

انتخاب نوع خامه حیوانی باید بر اساس کاربرد آشپزی انجام شود. برای مثال، استفاده از خامه کم چرب در تهیه خامه فرم گیر نتیجه مطلوبی نمی دهد؛ همان گونه که استفاده از خامه پرچرب در قهوه ممکن است سنگین و بیش از حد غلیظ باشد.

خواص تغذیه ای و کاربردهای خامه حیوانی

خامه حیوانی منبع انرژی و چربی است و حاوی ویتامین های محلول در چربی مانند ویتامین A، D، E و K است. همچنین مقداری پروتئین، کلسیم و فسفر دارد. طعم و بافت آن سبب می شود در بسیاری از غذاها به عنوان بهبوددهنده عطر و بافت استفاده شود. با این حال، به دلیل انرژی بالا و درصد چربی قابل توجه، مصرف آن باید در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل انجام شود. افرادی که کلسترول بالا، بیماری های قلبی یا محدودیت چربی دارند، بهتر است میزان مصرف خامه حیوانی را با نظر متخصص تغذیه تنظیم کنند.

همچنین افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند یا عدم تحمل لاکتوز دارند، باید در مصرف خامه حیوانی احتیاط کنند. البته میزان لاکتوز خامه نسبت به شیر کمتر است، اما این موضوع به معنای مناسب بودن آن برای همه افراد نیست.

نکات خرید و نگهداری خامه حیوانی

در هنگام خرید خامه حیوانی، به برچسب محصول توجه کنید. نام محصول، درصد چربی، تاریخ تولید و انقضا، شرایط نگهداری و عبارت «پاستوریزه» از مهم ترین مواردی است که باید بررسی شود. خامه حیوانی پاستوریزه باید در یخچال و در دمای مناسب نگهداری شود. پس از باز کردن بسته بندی، بهتر است محصول در مدت زمان کوتاهی مصرف شود و در ظرف دربسته نگهداری گردد.

از نگهداری خامه در دمای اتاق یا فریزر برای مدت طولانی خودداری کنید، زیرا ساختار امولسیونی آن ممکن است آسیب ببیند و بافت محصول تغییر کند. همچنین پیش از استفاده، به بو، رنگ و ظاهر خامه توجه کنید؛ هرگونه بوی نامطبوع یا تغییر رنگ غیرعادی می تواند نشانه فساد باشد.

باور غلط درباره خامه حیوانی

یکی از باورهای رایج این است که خامه حیوانی به طور کامل «مضر» است. این تصور درست نیست؛ خامه حیوانی مانند بسیاری از مواد غذایی، در مصرف متعادل می تواند بخشی از رژیم غذایی باشد. باور غلط دیگر این است که خامه گیاهی همیشه سالم تر از خامه حیوانی است. در واقع، انتخاب بین این دو به ترکیبات، میزان مصرف و شرایط سلامت فرد بستگی دارد.