پرداخت وام یارانه ای دولت شروع شد

این وام به پنج دهک اول درآمدی کشور اختصاص دارد و به‌صورت اعتبار خرید از فروشگاه‌ها و اصناف طرف قرارداد قابل استفاده خواهد بود.

بر اساس گزارش سرگرمی‌روز و  اعلام وزارت اقتصاد، هدف اصلی از اجرای این طرح، کاهش فشار معیشتی بر خانوارهای کم‌درآمد و تسهیل دسترسی آن‌ها به کالاهای اساسی و ضروری است. در شرایطی که افزایش قیمت‌ها و هزینه‌های زندگی، قدرت خرید بخش قابل توجهی از جامعه را کاهش داده، این تسهیلات به‌عنوان یک ابزار حمایتی کوتاه‌مدت طراحی شده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند این طرح می‌تواند در کوتاه‌مدت به افزایش قدرت خرید دهک‌های پایین درآمدی کمک کند و از تشدید مشکلات معیشتی جلوگیری نماید. ارائه وام با کارمزد پایین و بدون نیاز به ضامن، دسترسی گروه‌هایی را که معمولاً امکان استفاده از تسهیلات بانکی متعارف را ندارند، تسهیل می‌کند.

از سوی دیگر، اجرای این طرح در قالب خرید اعتباری و نه پرداخت نقدی مستقیم، با هدف هدایت منابع به سمت مصرف کالاهای ضروری انجام شده است. این رویکرد، ضمن کاهش احتمال استفاده از وام برای مصارف غیرضروری، امکان نظارت و ردیابی دقیق‌تر جریان اعتبار را نیز فراهم می‌سازد.

مشمولان دریافت وام ۳۰ میلیون تومانی چه کسانی هستند؟

طبق اعلام رسمی، مشمولان اصلی این تسهیلات، خانوارهای قرارگرفته در پنج دهک اول درآمدی کشور هستند. این گروه‌ها معمولاً شامل یارانه‌بگیران نقدی و خانوارهایی می‌شوند که در فهرست‌های حمایتی دولت قرار دارند. اولویت اصلی طرح، حمایت از اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیری است که بیشترین فشار معیشتی را متحمل می‌شوند.

وزارت اقتصاد تأکید کرده است که سازوکار شناسایی مشمولان بر اساس داده‌های موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی رفاهی انجام می‌شود و نیازی به مراجعه حضوری یا ارائه مدارک اضافی از سوی اغلب مشمولان نخواهد بود.

وام ۳۰ میلیون تومانی به‌صورت اعتبار خرید در شبکه‌ای از فروشگاه‌های طرف قرارداد ارائه می‌شود. سرگرمی‌روز نوشت : این شبکه شامل فروشگاه‌های زنجیره‌ای، فروشگاه‌های عرضه لوازم خانگی و سایر اصناف منتخب است که امکان ارائه کالاهای اساسی و ضروری خانوار را دارند.

در این روش، اعتبار وام مستقیماً برای خرید کالا استفاده می‌شود و وجه نقد به حساب متقاضی واریز نمی‌شود. این سازوکار با هدف اطمینان از مصرف تسهیلات در مسیر تأمین نیازهای معیشتی و جلوگیری از انحراف منابع طراحی شده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، شرایط این تسهیلات به شرح زیر است:

مبلغ وام: ۳۰ میلیون تومان

نرخ کارمزد: ۴ درصد

دوره بازپرداخت: ۶ ماهه یا ۱۲ ماهه

گروه هدف: پنج دهک اول درآمدی کشور

شیوه دریافت: اعتبار خرید از فروشگاه‌های طرف قرارداد

نیاز به ضامن: بدون ضامن (طبق اعلام اولیه)

هدف اصلی: حمایت معیشتی و تسهیل دسترسی به کالاهای اساسی

مسئولان اجرای طرح، چند مزیت اصلی را برای این وام برشمرده‌اند. نخست، سرعت دسترسی به کالاهای ضروری بدون طی فرآیندهای پیچیده بانکی است. دوم، کارمزد پایین تسهیلات در مقایسه با وام‌های خرد رایج که فشار بازپرداخت را کاهش می‌دهد. سوم، حذف الزام به معرفی ضامن که یکی از مهم‌ترین موانع دریافت وام برای اقشار کم‌درآمد محسوب می‌شود.

همچنین استفاده از اعتبار خرید به‌جای پرداخت نقدی، امکان مدیریت بهتر منابع و کنترل مصرف را فراهم می‌کند و از منظر سیاست‌گذاری اجتماعی، هدفمندتر ارزیابی می‌شود.

در کنار مزایا، برخی کارشناسان به چالش‌های احتمالی اجرای طرح نیز اشاره می‌کنند. یکی از این چالش‌ها، فشار بازپرداخت اقساط در دوره کوتاه‌مدت به‌ویژه در بازپرداخت ۶ ماهه است که ممکن است برای برخی خانوارها سنگین باشد.

محدودیت دسترسی به فروشگاه‌های طرف قرارداد در برخی مناطق، به‌ویژه مناطق کم‌برخوردار یا روستایی، از دیگر نگرانی‌هاست. همچنین در صورت نبود نظارت کافی، احتمال تحمیل کالاهای غیرضروری یا کاهش حق انتخاب مصرف‌کننده وجود دارد.

بر اساس محاسبات نمونه، در صورت انتخاب دوره بازپرداخت ۶ ماهه، مجموع مبلغ قابل بازپرداخت با احتساب کارمزد ۴ درصد، حدود ۳۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود که به اقساط ماهانه‌ای در حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تقسیم می‌شود.

در دوره ۱۲ ماهه، همین مبلغ به اقساطی حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان در ماه می‌رسد. البته مسئولان تأکید کرده‌اند که ارقام نهایی اقساط، بسته به شیوه محاسبه بانک یا نهاد عامل، ممکن است اندکی متفاوت باشد و متقاضیان باید جدول رسمی اقساط را پیش از استفاده از اعتبار بررسی کنند.

طرح اعطای وام ۳۰ میلیون تومانی با کارمزد ۴ درصد، در صورت اجرای دقیق و همراه با نظارت مؤثر، می‌تواند به‌عنوان یک ابزار حمایتی کوتاه‌مدت، بخشی از فشار معیشتی خانوارهای کم‌درآمد را کاهش دهد. با این حال، موفقیت نهایی این طرح به عواملی مانند شفافیت در اجرا، دسترسی عادلانه به فروشگاه‌های طرف قرارداد و تناسب اقساط با توان بازپرداخت خانوارها بستگی دارد. کارشناسان تأکید دارند که استفاده آگاهانه از این تسهیلات و پرهیز از خریدهای غیرضروری، نقش مهمی در اثربخشی این سیاست حمایتی خواهد داشت.