آخرین وضعیت قطعی اینترنت بین الملل در ایران
دولت در روزهای اخیر با صدور حکمی از سوی رئیسجمهور، محمدرضا عارف را به ریاست ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی منصوب کرد؛ اقدامی که از سوی برخی ناظران بهعنوان نخستین سیگنال رسمی برای بازنگری در سیاستهای محدودکننده اینترنت تفسیر شده است.
مولف
: محسن کریمی
یک مقام پیشین حوزه ارتباطات در ایران گفت تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، را میتوان نشانهای از تلاش دولت برای حرکت به سمت بازگشایی تدریجی اینترنت دانست، هرچند تصمیم نهایی همچنان در اختیار نهادهای بالادستی فضای مجازی و امنیتی خواهد بود.
رمضانعلی سبحانیفر، رئیس پیشین کمیسیون ارتباطات مجلس، در گفتوگو با خبرآنلاین اظهار کرد که مأموریت تازه عارف نشان میدهد دولت مسعود پزشکیان به ضرورت دسترسی عمومی به اینترنت باور دارد، اما همزمان تلاش میکند میان مطالبات عمومی و ملاحظات امنیتی توازن ایجاد کند.
او گفت: «پیام این اقدام آن است که دولت معتقد است مردم باید از اینترنت استفاده کنند، اما با توجه به شرایط امنیتی و فضای پساجنگ، تلاش میشود راهکاری پیدا شود که هم دسترسی مردم برقرار باشد و هم نگرانیهای امنیتی لحاظ شود.»
اظهارات سبحانیفر در حالی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر فشار افکار عمومی و فعالان اقتصاد دیجیتال برای رفع محدودیتهای اینترنتی افزایش یافته است. قطعی و اختلال گسترده اینترنت بینالملل در ماههای گذشته، هزاران کسبوکار آنلاین، فریلنسر و شرکت فناوری را با کاهش درآمد یا توقف فعالیت مواجه کرده است.
دولت ایران در روزهای اخیر با صدور حکمی از سوی رئیسجمهور، محمدرضا عارف را به ریاست ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی منصوب کرد؛ اقدامی که از سوی برخی ناظران بهعنوان نخستین سیگنال رسمی برای بازنگری در سیاستهای محدودکننده اینترنت تفسیر شده است.
با این حال سبحانیفر تأکید کرد که عارف «تصمیمگیرنده نهایی» برای بازگشایی اینترنت نیست و این ستاد بیشتر نقش هماهنگکننده و تسهیلگر خواهد داشت.
او گفت: «این ستاد میتواند کمک کند راهکاری مناسب پیدا شود؛ راهکاری که هم دغدغههای رئیسجمهور و مسئولان درباره بازگشایی اینترنت را پوشش دهد و هم نگرانیهای بخش امنیتی را در نظر بگیرد.»
به گفته این نماینده ادوار مجلس، تصمیمگیری نهایی درباره سیاستهای اینترنتی همچنان در چارچوب شورای عالی فضای مجازی و کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه انجام میشود؛ نهادهایی که طبق قوانین ایران مسئول تعیین و اجرای سیاستهای کلان فضای مجازی هستند.
سبحانیفر همچنین انتصاب عارف را دارای «پیام سیاسی و اجرایی» توصیف کرد و گفت انتخاب فردی با سابقه وزارت ارتباطات و جایگاه معاون اولی رئیسجمهور، نشاندهنده جدیت دولت در پیگیری این پرونده است.
او افزود: «عارف بعد از رئیسجمهور، بالاترین مقام اجرایی کشور است و هم از نظر تخصصی و هم فنی در حوزه ارتباطات تجربه دارد. این انتخاب نشان میدهد دولت دغدغه این مسئله را دارد و میخواهد موضوع را جدیتر دنبال کند.»
این مقام پیشین پارلمانی با اشاره به خسارتهای ناشی از محدودیتهای اینترنتی گفت بخش بزرگی از فعالان اقتصاد دیجیتال، شرکتهای خدمات اینترنتی و کسبوکارهای آنلاین در ماههای اخیر آسیب دیدهاند و برخی حتی فعالیت خود را متوقف کردهاند.
او گفت: «این نگرانی اکنون فقط محدود به فعالان بخش خصوصی نیست و در دستگاههای اجرایی هم وجود دارد. مسئله اینترنت دیگر صرفاً یک موضوع سیاسی نیست، بلکه ابعاد تخصصی، اقتصادی و اجتماعی پیدا کرده است.»
در روزهای اخیر برخی کاربران در ایران از دسترسی مجدد به شماری از سرویسهای بینالمللی از جمله گوگل و گوگلپلی بدون استفاده از VPN خبر دادهاند؛ تحولاتی که به گمانهزنیها درباره آغاز روند تدریجی کاهش محدودیتها دامن زده است.
