رشد چشمگیر حقوق کارمندان، بازنشستگان و فرهنگیان با مدل جدید | همه بازنشستگان و فرهنگیان بازنشسته بخوانند
با نزدیک شدن به مراحل نهایی بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، جزئیات تازهای از افزایش حقوق کارمندان، بازنشستگان، فرهنگیان و سایر حقوقبگیران منتشر شده که نشاندهنده تغییر رویکرد دولت و مجلس نسبت به سالهای گذشته است.
بر اساس مصوبات کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵، افزایش حقوقها در بازه ۲۰ تا ۴۳ درصد و بهصورت پلکانی معکوس پیشبینی شده؛ مدلی که هدف آن حمایت بیشتر از اقشار کمدرآمد و متوسط عنوان شده است.
پس از انتقادات گسترده نمایندگان مجلس به پیشنهاد اولیه دولت مبنی بر افزایش ۲۰ درصدی حقوقها، کلیات لایحه بودجه با اصلاحات اساسی در کمیسیون تلفیق به تصویب رسید. این اصلاحات، هم میزان افزایش حقوق و هم نحوه اخذ مالیات از حقوقبگیران را دربر میگیرد.
مخالفت مجلس با افزایش حداقلی حقوق بازنشستگان
در جریان بررسی بودجه ۱۴۰۵، نمایندگان مجلس معتقد بودند که افزایش ۲۰ درصدی حقوق، پاسخگوی تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها نیست. به همین دلیل، کلیات اولیه لایحه با دو سوم آرا در کمیسیون تلفیق رد شد و پس از آن، با تعامل میان دولت و مجلس و ارسال نامه رئیسجمهور، اصلاحات جدیدی در دستور کار قرار گرفت.
مجتبی یوسفی، سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس، با تشریح جزئیات مصوبه جدید اعلام کرد: افزایش حقوقها در سال ۱۴۰۵ پلکانی معکوس خواهد بود؛ به این معنا که حقوقهای پایینتر، درصد افزایش بیشتری دریافت میکنند و هرچه سطح حقوق بالاتر میرود، درصد رشد کاهش مییابد. سرگرمیروز نوشت؛بر این اساس، سقف افزایش حقوق تا ۴۳ درصد برای اقشار کمدرآمد و کف آن ۲۰ درصد برای حقوقهای بالاتر در نظر گرفته شده است.
وی تأکید کرد که این ارقام ممکن است در جریان بررسی جزئیات لایحه در صحن علنی مجلس، دچار تغییرات جزئی شود، اما چارچوب کلی آن مورد توافق قرار گرفته است.
یکی از مهمترین تغییرات بودجه ۱۴۰۵، تعریف شش پله مالیاتی جدید برای حقوقهاست؛ موضوعی که به گفته نمایندگان، نقش تعیینکنندهای در افزایش «خالص دریافتی» کارکنان دارد. یوسفی در اینباره توضیح داد: در سالهای گذشته، افزایش حقوق با ثابت ماندن سقف معافیت مالیاتی عملاً خنثی میشد و بخش قابل توجهی از افزایش حقوق، مجدداً به شکل مالیات از کارکنان پس گرفته میشد.
بر اساس مصوبه کمیسیون تلفیق، پله اول مالیاتی شامل حقوقهای تا سقف ۴۰ میلیون تومان است که کاملاً از مالیات معاف خواهد بود. این معافیت شامل کارمندان دولت، کارگران بخش خصوصی، فرهنگیان و بازنشستگان میشود.
در پله دوم، حقوقهای بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان مشمول ۱۰ درصد مالیات از مازاد خواهند بود. به عنوان مثال، فردی با حقوق ۵۰ میلیون تومان، تنها از ۱۰ میلیون تومان مازاد، مالیات میپردازد که در مجموع سالانه حدود یک میلیون تومان مالیات خواهد بود.
در پلههای بعدی، نرخ مالیات بهتدریج افزایش مییابد:
حقوق ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان: ۱۵ درصد مالیات
حقوق ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان: ۲۰ درصد مالیات
حقوق ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان: ۲۵ درصد مالیات
حقوقهای بالای ۱۴۰ میلیون تومان: ۳۰ درصد مالیات
به گفته سخنگوی کمیسیون تلفیق، حدود ۸۵ درصد حقوقبگیران کشور در پله اول و دوم مالیاتی قرار میگیرند؛ یعنی یا کاملاً معاف از مالیات هستند یا حداکثر ۱۰ درصد مالیات پرداخت میکنند. این موضوع باعث میشود افزایش حقوق مصوب، بهصورت واقعی در دریافتی خانوارها منعکس شود.
یوسفی با اشاره به رویکرد مجلس در تدوین بودجه ۱۴۰۵ گفت: «عدالت به معنای برابری نیست.» وی تأکید کرد که معلمان، کارگران، کارمندان، بازنشستگان و نیروهای نظامی و انتظامی در اولویت حمایت قرار دارند، اما در عین حال، نباید شرایط کاری سخت برخی مشاغل مانند کارکنان صنعت نفت، بنادر یا معلمان مناطق محروم نادیده گرفته شود.
سخنگوی کمیسیون تلفیق در پایان با انتقاد از حقوقهای نجومی گفت: حقوقهای نامتعارف مربوط به افرادی است که با رانت وارد هیأتمدیره شرکتهای شبهدولتی شدهاند، نه معلمان، کارگران یا بازنشستگانی که سالها خدمت کردهاند. به گفته او، مجلس بهدنبال جبران کسری بودجه از جیب حقوقبگیران عادی نیست و تمرکز اصلی باید بر ساماندهی حقوقهای نجومی باشد.
در مجموع، آنچه از بودجه ۱۴۰۵ برمیآید، تلاش برای افزایش واقعی حقوقها، کاهش فشار مالیاتی بر اقشار متوسط و ضعیف و بازتوزیع عادلانهتر درآمد است؛ رویکردی که در صورت اجرای صحیح، میتواند بخشی از فشار معیشتی سالهای اخیر را کاهش دهد.