آخرین وضعیت اینترنت امروز ۲۴ اردیبهشت؛ حصر ۷۵ روزه دیجیتال بلاخره تمام می شود ؟
همزمان با ورود محدودیتهای اینترنتی ایران به هفتاد و پنجمین روز، مقامهای دولتی بار دیگر تأکید کردهاند که قطع اینترنت بینالملل دائمی نخواهد بود؛ هرچند هنوز نشانه روشنی از بازگشت کامل دسترسی عمومی مشاهده نمیشود.
مولف
: همایون بشارت
دادههای تازه نتبلاکس نشان میدهد سطح دسترسی اینترنت در ایران همچنان در پایینترین سطوح قرار دارد و تنها حدود ۲ درصد از وضعیت عادی پیشین را پوشش میدهد؛ شرایطی که طی هفتههای اخیر فشار گستردهای بر زندگی روزمره، آموزش، خدمات آنلاین و کسبوکارهای دیجیتال وارد کرده است.
خبرآنلاین نوشت،مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور، در تازهترین اظهارات خود تأکید کرده که اینترنت بینالملل «قطعاً» به کشور بازخواهد گشت و دولت برنامهای برای دائمی کردن محدودیتها ندارد.
او با اشاره به شرایط امنیتی و جنگی کشور گفت تصمیمات مربوط به محدودسازی اینترنت با اجماع نهادهای مسئول در شورای عالی امنیت ملی اتخاذ شده و در شرایط فعلی، حفظ امنیت ملی در اولویت قرار دارد.
طباطبایی همچنین تأکید کرد دولت دسترسی به اینترنت را حق طبیعی شهروندان میداند، اما محدودیتهای فعلی را اقدامی موقت و مرتبط با شرایط اضطراری توصیف کرد.
در همین حال، اجرای طرح موسوم به «اینترنت پرو» همچنان با واکنشهای گسترده همراه است. دولت میگوید این سرویس برای جلوگیری از توقف کامل فعالیت کسبوکارهای وابسته به اینترنت طراحی شده و هدف آن سودآوری یا ایجاد اینترنت طبقاتی نیست.
معاون دفتر رئیسجمهور درباره هزینه بالاتر و محدودیت حجمی اینترنت پرو گفت این محدودیتها برای جلوگیری از اشتراکگذاری گسترده و استفاده غیرضروری در نظر گرفته شده است.
با این حال، ادامه اجرای این طرح نگرانیهایی درباره شکلگیری بازار سیاه دسترسی به اینترنت و افزایش شکاف دیجیتال در کشور ایجاد کرده است.
برخی فعالان اقتصادی از اینترنت پرو بهعنوان راهکاری موقت برای حفظ فعالیت بنگاهها حمایت کردهاند. مجتبی جلالوندی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، گفته است دسترسی محدود اینترنتی باعث بازگشت فعالیت یک واحد تولیدی و جلوگیری از توقف کامل آن شده است.
همزمان، اختلاف دیدگاهها میان برخی مقامهای سیاسی و اعضای شورای عالی فضای مجازی نیز به موضوعی بحثبرانگیز تبدیل شده است.
رسول جلیلی، عضو شورای عالی فضای مجازی، در اظهاراتی شبکههای آمریکایی را «سم مهلک» توصیف کرده؛ موضعی که با واکنش برخی نمایندگان مجلس روبهرو شد. علیرضا سلیمی، عضو هیئت رئیسه مجلس، خواستار پایان چندصدایی در سیاستگذاری فضای مجازی شده است.
در همین راستا، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، طی حکمی محمدرضا عارف را بهعنوان رئیس «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» منصوب کرده است؛ اقدامی که از تلاش دولت برای هماهنگسازی تصمیمات و مدیریت متمرکزتر پرونده اینترنت حکایت دارد.
کارشناسان حوزه فناوری نیز نسبت به نبود برنامه شفاف برای بازگرداندن اینترنت هشدار میدهند.
احمد نیرومند، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال سازمان نظام صنفی رایانهای، پیشنهاد کرده اتصال اینترنت بهصورت تدریجی و منطقهای انجام شود تا شبکه با مشکلات فنی و ترافیکی مواجه نشود.
او گفت: «برای قطع اینترنت در شرایط خاص تصمیمگیری میشود، اما درباره نحوه اتصال مجدد هنوز سازوکار شفافی وجود ندارد.»
در حالی که مقامهای دولتی همچنان بر موقتی بودن محدودیتها تأکید دارند، فعالان اقتصادی و کاربران اینترنت نگران طولانیتر شدن وضعیت فعلی هستند؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان، علاوه بر خسارات اقتصادی، بر اعتماد عمومی و آینده اقتصاد دیجیتال کشور نیز تأثیر گذاشته است.
