پیش بینی مهم از زمان اتصال اینترنت بین الملل در ایران / نت فردا پنجشنبه ۳۱ اردبهشت وصل می شود؟
در حالی که بحث دسترسی کاربران به اینترنت بینالملل و کیفیت خدمات ارتباطی در روزهای اخیر دوباره به یکی از محورهای اصلی فضای عمومی و رسانهای کشور تبدیل شده، مجموعهای از اظهارات رسمی از سوی وزارت ارتباطات، مجلس و نهادهای دانشگاهی، تصویری چندلایه از وضعیت فعلی حوزه ارتباطات و فناوری در ایران ارائه میکند؛ تصویری که در آن، از یکسو بر «حق مردم برای دسترسی عادلانه به اینترنت» تأکید میشود و از سوی دیگر، درباره سازوکار تصمیمگیری و مسئولیتپذیری در موضوع اتصال اینترنت بینالملل همچنان ابهام و اختلافنظر دیده میشود.
مولف
: محسن کریمی
سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در مراسم گرامیداشت روز ارتباطات و روابطعمومی که در مرکز اطلاعرسانی و روابطعمومی وزارت ارتباطات برگزار شد، با حضور در نشست هفتگی اعضای شورای هماهنگی روابطعمومیهای وزارتخانه و شرکتها و سازمانهای تابعه، مجموعهای از مواضع مهم خود را درباره نقش ارتباطات، مسئولیت رسانهای و جایگاه مردم در سیاستگذاری این حوزه مطرح کرد.
وزیر ارتباطات با تأکید بر اهمیت هماندیشی و استفاده از ظرفیت جمعی در پیشبرد امور، گفت که به اشتراکگذاری ایدهها و کمک به عملیاتی شدن آنها، از مهمترین دستاوردهای جلسات مشترک روابطعمومیهاست. او با اشاره به برخی خروجیهای عملی این جلسات، از ارائه خدمات ارتباطی از طریق دستگاههای خودپرداز پستبانک بهعنوان نمونهای از همافزایی میان بخشهای مختلف یاد کرد؛ اقدامی که از نگاه او نشان میدهد همفکری در بدنه اجرایی وزارت ارتباطات میتواند به نتایج ملموس و کاربردی منجر شود.
هاشمی در بخش مهمی از سخنانش، نقش روابطعمومیها را در شرایط فعلی کشور «راهبردی» توصیف کرد و گفت ایجاد نشاط و امیدآفرینی در جامعه، بدون روایت صحیح و قابل فهم از اقدامات دستگاهها ممکن نیست. او با تأکید بر اینکه ادبیات تخصصی و فنی باید به زبان عمومی و قابل درک برای مردم ترجمه شود، تصریح کرد همه ظرفیتهای رسانهای و ترویجی باید برای تحقق این هدف به کار گرفته شود. وزیر ارتباطات همچنین بر ضرورت داشتن پیوست رسانهای برای پروژهها تأکید کرد و گفت «حماسه تابآوری ارتباطات کشور» نباید فراموش شود و لازم است این تجربه با روایتگری مستند، خلاقانه و هنرمندانه برای افکار عمومی تبیین شود.
با این حال، مهمترین بخش سخنان وزیر ارتباطات جایی بود که او صریحاً از «حق مردم» سخن گفت. هاشمی با بیان اینکه بخش مهمی از خدمات کشور امروز به اینترنت وابسته شده، تأکید کرد: «احقاق حقوق مردم در دسترسی عادلانه به خدمات ارتباطی را بهجد پیگیری میکنیم؛ این حق با سلامت، آموزش، خدمات عمومی و زندگی روزمره مردم گره خورده است.» او حتی یک گام فراتر رفت و افزود: «اگر به این باور برسیم که همیشه حق با مردم است، بخش بزرگی از مشکلات کشور حل خواهد شد.» این جملات، در شرایطی که مطالبه عمومی درباره دسترسی پایدار، باکیفیت و بدون تبعیض به اینترنت افزایش یافته، بازتاب قابل توجهی دارد و میتواند بهعنوان یکی از روشنترین مواضع اخیر دولت در دفاع از حقوق ارتباطی مردم تلقی شود.
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به وابستگی روزافزون زندگی مردم به فناوریهای دیجیتال گفت که تجربه نشان داده نمیتوان در برابر فناوری ایستاد و باید با نگاهی واقعبینانه و آیندهنگر با تحولات این حوزه روبهرو شد. او در همین چارچوب، همکاری با بخش خصوصی را نیز ضروری دانست و تأکید کرد که بخش خصوصی «رقیب» وزارت ارتباطات نیست، بلکه «رفیق و همراه» آن است؛ موضعی که از منظر فعالان اقتصاد دیجیتال میتواند حامل پیامی مهم درباره لزوم استفاده از ظرفیت بازیگران غیردولتی در توسعه زیرساختها و خدمات ارتباطی باشد.
در این نشست، علیرضا عبداللهینژاد، رئیس مرکز روابطعمومی و اطلاعرسانی وزارت ارتباطات نیز با قدردانی از اعضای شورای روابطعمومیهای وزارتخانه، آنها را راویان صادق، شفاف و مسئولیتپذیر سازمان توصیف کرد. به گفته او، برگزاری جلسات هفتگی شورا نتایج ملموسی به همراه داشته و نگاه وزیر ارتباطات به این مجموعه، نگاهی مبتنی بر همدلی، همراهی و خانوادهمحوری است. اعضای شورای روابطعمومی نیز در ادامه درباره موضوعاتی چون تولید محتوا برای نسل «زد» و «آلفا»، راهاندازی تلویزیون اینترنتی، تقویت ارتباط با افکار عمومی و مسائل بودجهای این حوزه دیدگاههای خود را مطرح کردند.
همزمان با این مواضع، اظهارات علیرضا سلیمی، عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی، بعد دیگری از بحث اینترنت بینالملل را برجسته کرد؛ بخشی که بیش از آنکه ناظر به اصل دسترسی باشد، متوجه سازوکار تصمیمگیری و مسئولیت حقوقی در این زمینه است. سلیمی در گفتوگویی که در پی حواشی مربوط به انتصاب محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، برای پیگیری موضوع اتصال اینترنت بینالملل انجام شد، این انتصاب را «غلط» توصیف کرد و گفت اساساً چنین اقدامی محل ایراد است. او با اشاره به اینکه رئیسجمهور خود رئیس شورای عالی فضای مجازی و همچنین رئیس شورای عالی امنیت ملی است، تصریح کرد تصمیمات مربوط به این حوزه با امضای رئیسجمهور انجام میشود و از این منظر، واگذاری یا نمایش رسانهای این موضوع به افراد دیگر، «بازی رسانهای» و غیرقابل قبول است.
این عضو هیأت رئیسه مجلس با انتقاد از آنچه «نمایش بیرون از جلسه» نامید، تأکید کرد کسی که در این مسائل تصمیمگیرنده بوده، شخص رئیس شورا یعنی رئیسجمهور است و این نمایشها معنا و مفهومی ندارد. سخنان او نشان میدهد که در کنار بحثهای فنی و اجرایی درباره اتصال اینترنت بینالملل، موضوع پاسخگویی و شفافیت در زنجیره تصمیمسازی نیز به یکی از نقاط مناقشه تبدیل شده است.
در سوی دیگر این تحولات، دانشگاه تهران نیز از منظر پیامدهای اجتماعی و آموزشی وضعیت موجود به میدان آمده است. سرگرمیروز نوشت:دکتر محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، با اشاره به اینکه آموزش مجازی همچنان جایگزین مطلوبی برای آموزش حضوری نیست، گفت دانشگاه تلاش کرده با هماهنگی با دانشگاههای برتر و برخی مراکز شهرستانی، بخشی از مشکلاتی مانند دسترسی دانشجویان شهرستانی به اینترنت را کاهش دهد. او همچنین از برنامه دانشگاه برای جذب ۷۰ عضو هیأت علمی در رشتههای پیشران از جمله هوش مصنوعی و کوانتوم خبر داد؛ اقدامی که نشان میدهد حتی در شرایط محدودیت و فشار بودجهای، توسعه علمی کشور همچنان به زیرساختهای ارتباطی و دیجیتال گره خورده است.
مجموع این اظهارات نشان میدهد مسئله اینترنت در ایران دیگر صرفاً یک موضوع فنی یا زیرساختی نیست، بلکه به مسئلهای چندبعدی در حوزه حقوق شهروندی، آموزش، اقتصاد دیجیتال، حکمرانی و اعتماد عمومی تبدیل شده است. از یک طرف، وزیر ارتباطات با صراحت از حق مردم برای دسترسی عادلانه به اینترنت سخن میگوید و از سوی دیگر، بخشی از نمایندگان مجلس درباره نحوه تصمیمگیری و مسئولیتپذیری در موضوع اتصال اینترنت بینالملل هشدار میدهند. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، شفافیت در تصمیمسازی، صداقت در اطلاعرسانی و حرکت به سمت تأمین دسترسی پایدار، عادلانه و قابل اتکای مردم به خدمات ارتباطی است؛ مطالبهای که دیگر نه یک خواسته لوکس، بلکه بخشی از زیست روزمره جامعه ایران است.
