آخرین اخبار قطعی اینترنت بین الملل در ایران امروز ۳ خرداد ۱۴۰۵ | دولت خبر داد: اینترنت تا این روز حتما وصل می شود
امروز یکشنبه، ۳ خرداد ۱۴۰۵، هشتاد و ششمین روز از محدودیتهای گسترده بر اینترنت بینالملل در ایران است.
مولف
: محسن کریمی
آمارهای پایش شبکه نشان میدهد که مجموع ساعات قطعی دسترسی به پلتفرمهای جهانی از مرز ۱,۹۰۰ ساعت عبور کرده است. در حالی که کاربران همچنان از شبکههای داخلی استفاده میکنند، دسترسی به سرویسهای کلیدی مانند گوگل، اینستاگرام، واتساپ و تلگرام یا بهطور کامل مسدود است و یا با اختلالات فنی شدید مواجه است. با این حال، تحولات اخیر در بدنه دولت از احتمال تغییر این وضعیت تا میانه خردادماه خبر میدهد.
در تازهترین اقدام برای مدیریت بحران اینترنت، «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، تشکیل شده است. هدف از این نهاد، تدوین نقشه راهی برای بازگشت به شرایط عادی با ضربالاجلِ میانه خرداد ۱۴۰۵ است.
اگرچه برخی منتقدان از احتمال ایجاد ساختارهای موازی نگراناند، اما دفتر معاون اول رئیسجمهور تأکید کرده که فرایندهای کارشناسی این ستاد با دقت در حال نهاییشدن است و هرگونه تصمیم نهایی، تنها از طریق سخنگوی رسمی اعلام خواهد شد. به گفته نزدیکان دولت، رئیسجمهور در ابلاغ مأموریت به عارف، بر سه محورِ «تدوین نقشه راه جامع حکمرانی»، «بازآرایی ساختارهای تصمیمگیری» و «استقرار نظام نظارت راهبردی» تأکید ویژه داشته است.
الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، صراحتاً اعلام کرده است که سیاست قطعی دولت پزشکیان، بازگشت به اینترنت آزاد و پایان دادن به فیلترینگ است. او با اشاره به استفاده بیش از ۸۰ درصدی مردم از فیلترشکنها، تأکید میکند که تداوم این وضعیت نهتنها کارآمد نیست، بلکه امنیت سایبری کشور را نیز با چالشهای جدی مواجه کرده است. با این حال، وی اذعان دارد که اختلافنظرهایی در سطوح کلان وجود دارد و رئیسجمهور ترجیح میدهد این چالشها را نه از طریق تقابل، بلکه با گفتوگو حلوفصل کند.
در مقابل، رویکرد سخنگوی دولت، فاطمه مهاجرانی، و برخی نمایندگان مجلس، رویکردی محتاطانهتر است. آنها وضعیت فعلی را مستقیماً به «سایه جنگ» و مصوبات شورای عالی امنیت ملی گره میزنند. از نگاه این طیف، رفع محدودیتها منوط به عبور از شرایط بحرانی ژئوپلیتیک است و تا آن زمان، دسترسیهای موردی در قالب «اینترنت پرو» (که طبق آمار تا یک میلیون نفر را پوشش داده) تنها راهکار جایگزین خواهد بود.
گزارشهای اخیر، از جمله در روزنامه اعتماد، به موضوع «مافیای فیلترینگ» اشاره دارند. این جریان که از فروش ابزارهای دور زدن فیلترینگ سودهای نجومی (در مقیاس هزاران میلیارد تومان) کسب میکند، به عنوان یکی از اصلیترین مخالفانِ بازگشت به شرایط عادی شناخته میشود. تحلیلگران معتقدند موفقیت دولت در این مسیر، علاوه بر اراده سیاسی، نیازمند مطالبهگری هوشمندانه مدنی برای عبور از سد این اقلیت ذینفع است.
در حالی که برخی نمایندگان مجلس بر موفقیت نسبی پلتفرمهای داخلی (با آمارهای میلیونی) تأکید دارند، وزیر ارتباطات بارها یادآور شده که این شبکه ملی قرار نیست جایگزین دسترسی آزاد به اطلاعات و ارتباطات بینالملل شود.
برآیند اظهارات مقامات و گزارشهای رسانهای نشان میدهد که دولت برای دستیابی به یک توافق نهایی در هفتههای پیش رو تحت فشار است. اگر ستاد تشکیلشده به ریاست محمدرضا عارف بتواند در نخستین جلسات خود به جمعبندی برسد، احتمال میرود که تا نیمه خردادماه، شاهد گشایشهای ملموسی در وضعیت اینترنت کشور باشیم؛ گشایشی که بسیاری آن را نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای حفظ بقای کسبوکارهای دیجیتال و ارتقای سواد ارتباطی جامعه میدانند.
