چگونه طلا را تشخیص دهیم؟ | چند ترفند ساده و کاربردی
خرید طلا معمولاً با یک نگرانی مهم همراه است: از کجا بفهمیم قطعهای که میخریم واقعاً طلاست و فقط روکش طلایی ندارد؟ ظاهر براق و رنگ زرد بهتنهایی چیزی را ثابت نمیکند؛ بعضی فلزات و بدلیجات نیز میتوانند شباهت زیادی به طلا داشته باشند.
برای تشخیص قطعی طلا، بررسی توسط طلافروش معتبر یا آزمایشگاه ریگیری مطمئنترین راه است؛ اما چند روش ساده میتواند پیش از مراجعه به متخصص، سرنخهای خوبی در اختیار شما بگذارد.
کد و عیار حکشده روی طلا را بررسی کنید
بیشتر مصنوعات طلا دارای عدد یا علامتی هستند که عیار آنها را مشخص میکند. این عدد معمولاً در بخشهای کمدیدتر، مانند داخل انگشتر، پشت پلاک، روی قفل گردنبند یا انتهای دستبند حک میشود.
اعداد رایج عبارتاند از:
- ۷۵۰: طلای ۱۸ عیار
- ۵۸۵: طلای ۱۴ عیار
- ۹۱۶: طلای ۲۲ عیار
- ۹۹۹: طلای تقریباً خالص یا ۲۴ عیار
در بازار ایران، عدد ۷۵۰ بیشتر از سایر اعداد دیده میشود. البته وجود این حک بهتنهایی تضمین نمیکند که طلا اصل است؛ زیرا امکان درج علامت جعلی نیز وجود دارد. با این حال، نبودن هرگونه کد روی یک قطعه نو میتواند دلیلی برای بررسی بیشتر باشد.
طلا معمولاً جذب آهنربا نمیشود
طلا خاصیت مغناطیسی ندارد. بنابراین اگر یک آهنربای نسبتاً قوی را به قطعه نزدیک کنید، طلای واقعی نباید به آن بچسبد.
اگر قطعه بهوضوح جذب آهنربا شد، احتمال دارد در ساخت آن از آهن، نیکل یا فلزات دیگر استفاده شده باشد. با این حال، جذب نشدن نیز بهتنهایی اصل بودن طلا را ثابت نمیکند؛ زیرا بسیاری از فلزات غیربرخوردار از خاصیت مغناطیسی نیز جذب آهنربا نمیشوند.
بهتر است آهنربا را فقط یک آزمایش مقدماتی بدانید، نه حکم نهایی.
به تغییر رنگ و ساییدگی توجه کنید
طلای اصل در شرایط معمول بهراحتی زنگ نمیزند و پوستهپوسته نمیشود. اگر در لبهها، قسمتهای برجسته، محل اتصال زنجیر یا پشت قطعه رنگ دیگری مانند نقرهای، مسی یا خاکستری دیده شود، احتمال دارد با طلای روکششده روبهرو باشید.
بهویژه قسمتهایی را بررسی کنید که بیشتر با پوست یا لباس تماس دارند؛ زیرا روکش این بخشها زودتر ساییده میشود.
البته تغییر جزئی رنگ همیشه به معنای تقلبی بودن نیست. بعضی مصنوعات طلا به دلیل وجود فلزات دیگر در آلیاژ، تماس با مواد شیمیایی، عطر، شوینده یا عرق بدن ممکن است کمی کدر شوند.
وزن طلا را دستکم نگیرید
طلا فلزی متراکم و نسبتاً سنگین است. به همین دلیل، یک قطعه طلای واقعی معمولاً نسبت به اندازه خود وزن قابلتوجهی دارد. اگر یک انگشتر یا دستبند بزرگ بیش از حد سبک به نظر برسد، ممکن است توخالی، روکششده یا ساختهشده از فلزی دیگر باشد.
با این حال، سبک بودن همیشه نشانه تقلبی بودن نیست. بسیاری از طلاهای جدید بهصورت توخالی یا بسیار ظریف ساخته میشوند تا قیمت نهایی آنها کمتر شود. وزن فقط زمانی مفید است که آن را با قطعهای مشابه از نظر اندازه و مدل مقایسه کنید.
رد شدن روی سطح سرامیکی روش مطمئنی نیست
یکی از روشهای مشهور خانگی این است که طلا را روی سطح سرامیکی بدون لعاب بکشند. گفته میشود طلای اصل رد طلایی و فلز تقلبی رد تیره برجا میگذارد.
این روش ممکن است در بعضی موارد نتیجه بدهد، اما قابل اعتماد نیست و احتمال خراش افتادن روی طلا نیز وجود دارد. بنابراین انجام آن برای طلاهای زینتی، بهویژه قطعات نو و گرانقیمت، توصیه نمیشود.
آزمایش با اسید را در خانه انجام ندهید
طلافروشان و کارشناسان برای سنجش عیار از محلولهای مخصوص و سنگ محک استفاده میکنند. واکنش فلز در برابر اسید میتواند نوع و عیار تقریبی آن را مشخص کند.
استفاده خانگی از این مواد خطرناک است و ممکن است به پوست، لباس یا خود قطعه آسیب بزند. این آزمایش باید توسط فرد ماهر و با ابزار مناسب انجام شود.
مطمئنترین روش تشخیص طلا چیست؟
روشهای خانگی مانند آهنربا، بررسی رنگ، وزن و کد عیار فقط میتوانند احتمال اصل یا تقلبی بودن را نشان دهند. برای تشخیص دقیق، بهتر است قطعه را نزد طلافروش معتبر، کارشناس طلا یا مرکز ریگیری ببرید.
کارشناسان میتوانند با استفاده از سنگ محک، اسیدهای مخصوص، دستگاه سنجش عیار یا دستگاههای آنالیز فلز، ترکیب قطعه را بررسی کنند. این روشها بهویژه هنگام خرید طلای دستدوم، طلای بدون فاکتور، سکه یا قطعات گرانقیمت اهمیت بیشتری دارند.
هنگام خرید طلا به این نکات توجه کنید
طلا را از فروشنده دارای مجوز و اعتبار خریداری کنید و حتماً فاکتور رسمی بگیرید. در فاکتور باید وزن، عیار، قیمت روز طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات بهطور شفاف درج شده باشد.
همچنین وزن درجشده در فاکتور را با عدد ترازو مقایسه کنید و پیش از خروج از فروشگاه، قفل، نگینها، اتصالات و کد عیار را بررسی کنید. فاکتور را نیز تا زمان فروش دوباره طلا نگه دارید.
کلام آخر
برای تشخیص طلای اصل نباید فقط به رنگ و ظاهر آن اعتماد کرد. بررسی کد عیار، واکنش به آهنربا، وزن، تغییر رنگ و محلهای ساییدهشده میتواند نشانههای اولیهای به شما بدهد، اما هیچکدام بهتنهایی قطعی نیستند.
مطمئنترین راه این است که طلا را از فروشگاه معتبر و همراه با فاکتور خریداری کنید و در صورت تردید، سنجش عیار را به یک کارشناس بسپارید. در خرید طلا، چند دقیقه بررسی دقیق میتواند از یک ضرر جدی جلوگیری کند.