با ۴ بادمجان این شام کمخرج را درست کن | طرز تهیه یتیمچه بادمجان با گوجه تازه
دستور آشپزی و طرز تهیه یک غذای خانگی خوشمزه و کمهزینه را در ادامه در سایت سرگرمی روز بخوانید. نوش جان
مولف
: آیلار رحمانی
یتیمچه بادمجان و گوجه یک خوراک نانی ساده است که بدون گوشت، مرغ و تخممرغ آماده میشود. در نسخه سنتی و جمعوجور این دستور، گوجه تازه سس غذا را میسازد و نیازی به سیبزمینی، فلفل دلمهای یا رب نیست. نکته اصلی این است که بادمجانها را هماندازه خرد کنید و در پایان فرصت بدهید آب اضافی غذا روی حرارت ملایم جمع شود.
اطلاعات سریع
- زمان آمادهسازی: حدود ۲۰ دقیقه
- زمان پخت نهایی: ۲۰ تا ۳۰ دقیقه
- زمان کل: حدود ۵۰ دقیقه
- تعداد: ۴ نفر
- روش پخت: روی اجاق و در یک تابه بزرگ
- سطح دشواری: آسان
مواد لازم برای یتیمچه بادمجان و گوجه
- بادمجان بزرگ: ۴ عدد
- گوجهفرنگی متوسط: ۴ عدد
- پیاز متوسط: ۲ عدد
- سیر: ۴ حبه
- زردچوبه: به مقدار لازم
- فلفل سیاه: به مقدار لازم
- نمک: به مقدار لازم
- روغن: به مقدار لازم
- آب داغ: نصف پیمانه
طرز تهیه یتیمچه بادمجان و گوجه به روش سنتی
۱. بادمجانها را یکاندازه خرد کنید
سایت سرگرمی روز: بادمجانها را پوست بگیرید، بشویید و با دستمال تمیز خشک کنید. سپس آنها را به قطعات مکعبی حدود ۲ تا ۳ سانتیمتری برش بزنید.
یکسانبودن اندازه قطعات مهم است؛ تکههای ریز زود له میشوند، در حالی که قطعات خیلی درشت ممکن است هنگام آمادهشدن بقیه مواد هنوز سفت مانده باشند.
اگر بادمجانها تخم درشت دارند یا احتمال میدهید تلخ باشند، کمی نمک روی قطعات بپاشید و ۲۰ دقیقه کنار بگذارید. سپس رطوبت سطح آنها را با دستمال بگیرید. بادمجانهای تازه و کمتخم معمولاً به این مرحله نیاز ندارند.
۲. پیاز را تا طلاییشدن تفت دهید
پیازها را نگینی خرد کنید. مقدار کمی روغن در تابهای بزرگ بریزید و آن را روی حرارت متوسط قرار دهید.
پیاز را اضافه کنید و گاهی هم بزنید تا ابتدا نرم و شفاف شود و سپس رنگ طلایی بگیرد. پیاز سفید و نیمپز، پایه طعم یتیمچه را خام و کمجان میکند؛ بنابراین پیش از افزودن مواد بعدی صبر کنید تا بیشتر قطعات پیاز طلایی شده باشند.
پیاز سرخشده را موقتاً از تابه خارج کنید و کنار بگذارید.
۳. سیر را کوتاه تفت دهید
سیرها را ریز خرد یا له کنید و داخل همان تابه بریزید. سیر را فقط تا زمانی تفت دهید که عطر آن بلند شود.
اجازه ندهید سیر قهوهای تیره شود؛ سیر سوخته مزه تلخی به کل خوراک میدهد.
۴. بادمجانها را نرم کنید
بادمجانهای خردشده و خشک را به تابه اضافه کنید و با سیر مخلوط کنید. حرارت را متوسط نگه دارید و مواد را زیرورو کنید تا سطح بادمجانها کمی رنگ بگیرد و بافتشان شروع به نرمشدن کند.
روغن را یکباره زیاد نریزید. بادمجان در ابتدای پخت روغن را جذب میکند، اما با نرمشدن بخشی از آن را پس میدهد. استفاده از تابه پهن کمک میکند قطعات بهجای بخارپزشدن، یکنواختتر تفت بخورند.
وقتی بیشتر قطعات بادمجان کمی نرم و طلایی شدند، پیاز سرخشده را به تابه برگردانید.
۵. گوجه و ادویهها را اضافه کنید
گوجهفرنگیها را مکعبی خرد کنید و روی بادمجانها بریزید. زردچوبه، فلفل سیاه و مقدار کنترلشدهای نمک اضافه کنید.
مواد را آرام مخلوط کنید تا قطعات بادمجان خرد و له نشوند. گوجهها باید روی حرارت شروع به نرمشدن و آبانداختن کنند.
۶. غذا را با حرارت ملایم بپزید
نصف پیمانه آب داغ به تابه اضافه کنید. در تابه را بگذارید، حرارت را کم کنید و اجازه دهید یتیمچه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه آرام بپزد.
در این مدت غذا را پیدرپی هم نزنید. یک یا دو بار تابه را آرام تکان دهید یا مواد را با کفگیر پهن از زیر جابهجا کنید.
یتیمچه زمانی آماده است که بادمجانها کاملاً نرم شده باشند، گوجهها شکل سس غلیظ پیدا کرده باشند و آب رقیق در کف تابه دیده نشود.
۷. آب اضافه را بدون لهکردن مواد جمع کنید
اگر بعد از نرمشدن بادمجان هنوز آب زیادی در تابه مانده است، در تابه را بردارید و غذا را چند دقیقه دیگر روی حرارت ملایم نگه دارید.
در این مرحله همزدن شدید لازم نیست. آمادهشدن نهایی زمانی است که سس گوجه به بادمجانها چسبیده باشد و مقدار کمی روغن در اطراف خوراک دیده شود؛ نه اینکه یتیمچه خشک یا سرخشده باشد.
نمک غذا را در پایان بچشید و در صورت نیاز تنظیم کنید.
چرا یتیمچه آبکی میشود؟
گوجهها آب زیادی داشتهاند
گوجههای بسیار آبدار سس بیشتری تولید میکنند. در این حالت مقدار آب داغ را کمتر کنید یا در پایان در تابه را بردارید تا رطوبت اضافه تبخیر شود.
تابه کوچک و عمیق بوده است
در تابه کوچک، مواد روی هم جمع میشوند و بیشتر بخارپز میشوند. تابه پهن سطح تبخیر بیشتری دارد و جمعشدن سس را آسانتر میکند.
غذا با در بسته از روی حرارت برداشته شده است
پس از نرمشدن سبزیجات، اگر سس هنوز رقیق است باید چند دقیقه پخت بدون در ادامه پیدا کند. خاموشکردن زودهنگام، یتیمچهای شل و آبدار باقی میگذارد.
چطور یتیمچه کمروغنتر شود؟
بادمجانها را پس از شستن کاملاً خشک کنید و از تابه نچسب و پهن استفاده کنید. روغن را مرحلهای اضافه کنید، نه اینکه از ابتدا مقدار زیادی داخل تابه بریزید.
حرارت خیلی کم در مرحله تفتدادن باعث میشود بادمجان مدت بیشتری با روغن تماس داشته باشد و نرمشدن آن طول بکشد. حرارت متوسط برای شروع و حرارت ملایم برای مرحله پخت نهایی مناسبتر است.
آیا یتیمچه سنتی سیبزمینی دارد؟
یتیمچه در شهرها و خانوادههای مختلف با ترکیبهای متفاوت پخته میشود. نسخه پایه میتواند فقط از بادمجان، گوجه، پیاز و سیر تشکیل شود؛ در بعضی دستورها سیبزمینی، کدو، فلفل دلمهای یا رب نیز به آن اضافه میشود.
نسخه این مقاله بدون سیبزمینی است تا طعم بادمجان و گوجه غالب بماند و خوراک سبکتر و سریعتر جا بیفتد.
میتوان رب گوجهفرنگی اضافه کرد؟
در صورت کمرنگ یا کممزهبودن گوجهها، میتوان یک قاشق غذاخوری رب گوجهفرنگی را جداگانه در مقدار کمی روغن تفت داد و پیش از افزودن آب داخل تابه ریخت.
رب برای این نسخه ضروری نیست. وقتی گوجهها رسیده و خوشرنگ باشند، خودشان سس کافی ایجاد میکنند.
جایگزین بادمجان
سایت سرگرمی روز: در بعضی مناطق یتیمچه با کدو سبز نیز پخته میشود. کدو آب بیشتری آزاد میکند و زودتر از بادمجان نرم میشود؛ بنابراین باید آب افزوده را کاهش داد و مدت پخت را کنترل کرد تا غذا له و رقیق نشود.
جایگزینی کامل بادمجان با کدو، طعم و بافت غذا را تغییر میدهد و نتیجه دیگر یتیمچه بادمجان نخواهد بود.
یتیمچه را با چه چیزی سرو کنیم؟
یتیمچه معمولاً بهصورت گرم و همراه نان سرو میشود. سبزی خوردن، ماست ساده، ترشی یا خیارشور میتواند کنار آن قرار بگیرد.
اگر طعم ترش را میپسندید، مقدار کمی آبلیمو یا آبغوره را هنگام سرو اضافه کنید؛ افزودن زودهنگام چاشنی ترش ممکن است طعم طبیعی گوجه را بپوشاند.
روش نگهداری و گرمکردن مجدد
پس از خنکشدن غذا، یتیمچه را در ظرف دربسته داخل یخچال قرار دهید و طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید.
برای گرمکردن، خوراک را داخل تابه بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. اگر سس بیش از حد غلیظ شده است، یک یا دو قاشق آب اضافه کنید و تابه را چند دقیقه بپوشانید تا غذا بدون سوختن گرم شود.
گرمکردن شدید یا همزدن مداوم، قطعات بادمجان را له میکند.
پرسشهای رایج
چرا بادمجانها هنگام پخت له شدند؟
کوچکبودن قطعات، همزدن زیاد و ادامه پخت پس از نرمشدن کامل بادمجان از علتهای اصلی هستند. قطعات را حدود ۲ تا ۳ سانتیمتری ببرید و برای جابهجاکردن از کفگیر پهن استفاده کنید.
چرا یتیمچه تلخ شده است؟
تلخی ممکن است از بادمجان پرتخم یا سیر سوخته باشد. بادمجانهای براق، سفت و کمتخم انتخاب کنید و سیر را فقط تا بلندشدن عطر آن تفت دهید.
چرا رنگ غذا کمرنگ است؟
گوجه نارس یا کمرنگ سس ضعیفتری ایجاد میکند. استفاده از گوجه رسیده بهترین راه است. در صورت لزوم، یک قاشق رب تفتدادهشده میتواند رنگ و غلظت بیشتری بدهد.
آیا میتوان مواد را بدون تفتدادن لایهلایه پخت؟
بله؛ در برخی دستورها پیاز، سیبزمینی، بادمجان و گوجه بهصورت لایهای داخل قابلمه چیده و با روغن کم پخته میشوند. این روش روغن کمتری مصرف میکند، اما طعم پیاز و بادمجان به اندازه روش تفتدادن برشته نمیشود.
