با گوجه و ۲ سیبزمینی این ناهار کمخرج را بپز | طرز تهیه دمی گوجه با سیبزمینی
دمی گوجه با سیبزمینی یک غذای برنجی ساده و بدون گوشت است که تمام مراحل آن در یک قابلمه انجام میشود.
مولف
: نگار چمنی
گوجه تازه سس برنج را میسازد و سیبزمینیهای نگینی همراه آن دم میکشند. مهمترین نکته، کشیدن آب اضافی گوجه پیش از افزودن برنج و کنترل مایع قابلمه است تا دمی شفته نشود.
اطلاعات سریع
- زمان آمادهسازی: حدود ۲۰ دقیقه
- زمان خیساندن برنج: ۳۰ دقیقه، اختیاری
- زمان پخت اولیه: حدود ۲۰ دقیقه
- زمان دمکشیدن: ۴۰ تا ۵۰ دقیقه
- زمان کل بدون خیساندن: حدود ۱ ساعت و ۱۵ دقیقه
- تعداد: ۴ نفر
- روش پخت: یکقابلمهای و روی گاز
مواد لازم برای دمی گوجه با سیبزمینی
- برنج ایرانی: ۲ پیمانه
- گوجهفرنگی متوسط و رسیده: ۵ عدد
- سیبزمینی متوسط: ۲ عدد
- پیاز متوسط: ۲ عدد
- رب گوجهفرنگی: ۱ قاشق غذاخوری
- آب جوش: ۲ پیمانه
- روغن مایع: ۳ تا ۴ قاشق غذاخوری
- زردچوبه: ۱ قاشق چایخوری
- فلفل سیاه: نصف قاشق چایخوری
- نمک: به مقدار لازم
طرز تهیه دمی گوجه با سیبزمینی در یک قابلمه
۱. برنج را بشویید
برنج را پاک کنید و چند بار با آب ولرم بشویید تا آب روی آن نسبتاً زلال شود.
در صورت استفاده از برنج ایرانی کهنه، آن را ۳۰ دقیقه با آب و مقدار کمی نمک بخیسانید. سپس آب آن را پیش از افزودن به قابلمه خالی کنید.
شستن برنج، نشاسته آزاد سطح دانهها را کم میکند و احتمال چسبندگی و شفتهشدن دمی را پایین میآورد.
۲. گوجهها و سیبزمینی را آماده کنید
گوجهها را بشویید و با رنده درشت رنده کنید. پوست باقیمانده در دست را دور بریزید.
سیبزمینیها را پوست بگیرید و به مکعبهای تقریباً یکونیم سانتیمتری خرد کنید. قطعات را هماندازه نگه دارید تا همزمان بپزند؛ سیبزمینیهای خیلی درشت ممکن است تا پایان دمکشیدن سفت بمانند.
پیازها را نگینی ریز خرد کنید.
۳. پیاز را تفت دهید
روغن را داخل قابلمه متوسط بریزید و روی حرارت متوسط قرار دهید.
پیاز را اضافه کنید و حدود ۵ تا ۷ دقیقه تفت دهید تا نرم و طلایی روشن شود. زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه هم بزنید تا عطر ادویه بلند شود.
ادویه را روی حرارت زیاد یا برای مدت طولانی تفت ندهید؛ زردچوبه سوخته مزه تلخی ایجاد میکند.
۴. سیبزمینی را کمی تفت دهید
سیبزمینیهای نگینی را به پیاز اضافه کنید و حدود ۴ تا ۵ دقیقه روی حرارت متوسط تفت دهید.
لازم نیست سیبزمینی در این مرحله کاملاً سرخ یا پخته شود. کافی است سطح قطعات کمی با روغن و ادویه پوشیده شود و لبههای آنها اندکی رنگ بگیرد.
این تفت کوتاه کمک میکند قطعات سیبزمینی هنگام پخت شکل خود را بهتر حفظ کنند.
۵. رب و گوجه را بپزید
رب گوجهفرنگی را اضافه کنید و حدود یک دقیقه تفت دهید تا رنگ آن باز و بوی خامیاش کمتر شود.
گوجههای رندهشده را داخل قابلمه بریزید. حرارت را متوسط رو به زیاد کنید و گوجه را حدود ۸ تا ۱۲ دقیقه بپزید.
در پایان این مرحله، گوجه باید از حالت آبکی خارج شده و به سسی نسبتاً غلیظ تبدیل شده باشد. اگر آب رقیق در اطراف مواد دیده میشود، پخت را کمی ادامه دهید.
کشیدن آب اضافی گوجه پیش از افزودن برنج یکی از مهمترین مراحل جلوگیری از شفتهشدن دمی است.
۶. برنج و آب را اضافه کنید
برنج شسته و آبکششده را به قابلمه اضافه کنید و یک تا دو دقیقه آرام با مواد مخلوط کنید تا دانهها به سس گوجه آغشته شوند.
دو پیمانه آب جوش و مقداری نمک اضافه کنید. مواد را فقط یک بار آرام هم بزنید تا برنج و سیبزمینی در قابلمه پخش شوند.
پس از این مرحله از همزدن مکرر خودداری کنید؛ برنج در حال نرمشدن با همزدن زیاد میشکند و نشاسته بیشتری آزاد میکند.
۷. آب برنج را جمع کنید
حرارت را متوسط رو به زیاد نگه دارید تا مایع قابلمه به جوش برسد. سپس حرارت را به متوسط کاهش دهید.
برنج را بدون در یا با در نیمهباز بپزید تا بیشتر مایع جذب شود. وقتی سطح آب پایین رفت و سوراخهای کوچکی روی برنج ظاهر شد، یک دانه برنج را امتحان کنید.
دانه باید در اطراف نرم شده باشد، اما مرکز آن هنوز اندکی سفتی داشته باشد. اگر برنج کاملاً خام است و مایع تمام شده، فقط چند قاشق آب جوش اضافه کنید.
۸. دمی گوجه را دم بگذارید
مواد را از کناره قابلمه به سمت مرکز جمع کنید و چند سوراخ با دسته کفگیر روی سطح برنج ایجاد کنید تا بخار بهتر جریان پیدا کند.
در قابلمه را با دمکنی بپوشانید. حرارت را یک تا دو دقیقه متوسط نگه دارید تا بخار داخل قابلمه شکل بگیرد، سپس شعله را کاملاً کم کنید.
دمی گوجه را ۴۰ تا ۵۰ دقیقه روی حرارت ملایم بپزید.
غذا زمانی آماده است که برنج کاملاً نرم و دمکشیده باشد، سیبزمینی با فشار قاشق بهراحتی نصف شود و آب رقیق در کف قابلمه باقی نمانده باشد.
۹. پیش از کشیدن کمی استراحت دهید
قابلمه را از روی حرارت بردارید و ۵ تا ۱۰ دقیقه با در بسته کنار بگذارید.
سپس برنج را با کفگیر پهن و بهآرامی زیرورو کنید تا دانهها و سیبزمینیها خرد نشوند.
دمی گوجه را با سالاد شیرازی، ماست، ترشی یا سبزی خوردن سرو کنید.
چرا دمی گوجه شفته میشود؟
آب گوجه پیش از افزودن برنج کشیده نشده است
گوجهفرنگی مقدار قابلتوجهی آب آزاد میکند. اگر گوجه هنوز رقیق باشد و آب دستور نیز کامل اضافه شود، مایع قابلمه بیشتر از نیاز برنج خواهد شد.
گوجه را تا رسیدن به حالت سسمانند بپزید و بعد برنج را اضافه کنید.
آب بدون توجه به نوع برنج اضافه شده است
میزان جذب آب در برنجهای مختلف یکسان نیست. برنج تازه معمولاً نسبت به برنج کهنه به مایع کمتری نیاز دارد.
در نخستین بار پخت، پس از افزودن مقدار اصلی آب، فقط در صورت خامبودن برنج و تمامشدن مایع، آب جوش بیشتری اضافه کنید.
برنج زیاد هم زده شده است
همزدن پس از شروع پخت، دانههای نرمشده را میشکند و نشاسته آزاد میکند. نتیجه، دمی چسبناک و فشرده خواهد بود.
دمی با شعله زیاد دم کشیده است
حرارت زیاد آب کف قابلمه را سریع تبخیر میکند، اما مغز برنج و سیبزمینی فرصت پخت کامل پیدا نمیکند. مرحله دمکشیدن باید با شعله کم انجام شود.
چرا برنج دمی گوجه خام میماند؟
ممکن است آب کم بوده، شعله زود کم شده یا برنج از نوع کهنه و دیرپز باشد.
اگر پیش از دمگذاشتن، دانه برنج هنوز کاملاً خشک و سفت است، چند قاشق آب جوش اضافه کنید و اجازه دهید دوباره به جوش برسد. افزودن آب سرد، روند پخت را متوقف میکند و بافت برنج را ناهماهنگ میسازد.
چرا سیبزمینیها سفت میمانند؟
قطعات سیبزمینی احتمالاً بیش از حد درشت بودهاند یا زمان تفت اولیه و دمکشیدن کافی نبوده است.
سیبزمینی را به مکعبهای حدود یکونیم سانتیمتری ببرید و پیش از افزودن گوجه چند دقیقه همراه پیاز تفت دهید.
آیا رب گوجه ضروری است؟
خیر. اگر گوجهها رسیده، قرمز و گوشتی باشند، میتوان رب را حذف کرد.
رب در این دستور بیشتر برای تقویت رنگ و غلظت سس استفاده میشود. در صورت حذف آن، گوجهها را کمی بیشتر روی حرارت نگه دارید تا آب اضافی جمع شود.
دمی گوجه با استانبولی چه فرقی دارد؟
در کاربرد روزمره، نامهای دمی گوجه، دمپخت گوجه و استانبولی پلو گاهی برای غذاهای بسیار مشابه استفاده میشوند.
ترکیب مواد در خانوادهها و مناطق مختلف تغییر میکند؛ بعضی نسخهها فقط برنج و گوجه دارند و در بعضی دیگر سیبزمینی، لوبیا سبز، گوشت یا ادویههای متفاوت افزوده میشود. نسخه این مقاله بدون گوشت و با سیبزمینی نگینی است.
آیا میتوان سیبزمینی را جداگانه سرخ کرد؟
بله. در برخی دستورها سیبزمینی نگینی جداگانه سرخ و در پایان روی دمی ریخته میشود.
این روش سیبزمینی تردتری میدهد، اما یک تابه اضافه و روغن بیشتری لازم دارد. برای حفظ ویژگی یکقابلمهای و اقتصادی مقاله، سیبزمینی همراه پیاز و گوجه پخته میشود.
روش نگهداری و گرمکردن مجدد
دمی باقیمانده را پس از خنکشدن داخل ظرف دربسته در یخچال قرار دهید و طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید.
برای گرمکردن، برنج را داخل قابلمه کوچک بریزید، یک یا دو قاشق غذاخوری آب روی آن بپاشید و با در بسته روی حرارت ملایم گرم کنید.
گرمکردن با شعله زیاد، کف برنج را میسوزاند و سطح آن را خشک میکند.
پرسشهای رایج
آیا میتوان برنج را از قبل خیس نکرد؟
بله. برخی دستورهای دمی گوجه از برنج شستهشده بدون خیساندن استفاده میکنند. بااینحال برنج ایرانی کهنه با خیساندن کوتاه، یکنواختتر میپزد.
چرا رنگ دمی گوجه کمرنگ شده است؟
گوجه نارس، آبکیبودن سس یا تفتنخوردن رب میتواند رنگ غذا را کم کند. از گوجه رسیده استفاده کنید و رب را پیش از افزودن گوجه حدود یک دقیقه تفت دهید.
میتوان سیر اضافه کرد؟
بله. در بعضی نسخهها سیر یا پودر سیر نیز استفاده میشود. یک حبه سیر رندهشده را میتوان پس از نرمشدن پیاز اضافه کرد و فقط ۳۰ ثانیه تفت داد.
دمی گوجه را با چه چیزی سرو کنیم؟
سالاد شیرازی، ماست، ترشی، سبزی خوردن و خیارشور از همراههای رایج این غذای ساده هستند.
