طرز تهیه نخود و ۲ سیبزمینی این شام کمخرج را درست کن | آشپزی بدون گوشت و مرغ
خوراک نخود و سیبزمینی با سس گوجه یک غذای نانی، ساده و بدون گوشت است که با مواد معمولی خانه آماده میشود.
نخود باید پیش از ورود به خوراک کاملاً پخته باشد و سیبزمینیها نیز به قطعات یکاندازه برش بخورند تا داخل سس نرم شوند، اما از هم نپاشند. نقطه حساس دستور، غلظت سس است؛ سس خیلی رقیق غذا را آبکی میکند و پخت طولانی برای جمعکردن آن، سیبزمینی را له میکند.
اطلاعات سریع
- زمان آمادهسازی: حدود ۱۵ دقیقه
- زمان پخت: حدود ۳۵ تا ۴۵ دقیقه
- زمان کل با نخود پخته: حدود ۱ ساعت
- تعداد: ۴ نفر
- روش پخت: یکقابلمهای
- سطح دشواری: آسان
مواد لازم برای خوراک نخود و سیبزمینی
- نخود پخته و آبکششده: ۳ پیمانه، حدود ۵۰۰ گرم
- سیبزمینی متوسط: ۲ عدد
- پیاز متوسط: ۱ عدد
- سیر: ۲ حبه
- گوجهفرنگی خردشده یا پوره گوجه: ۴۰۰ گرم
- رب گوجهفرنگی: ۱ قاشق غذاخوری
- آب یا آب سبزیجات کمنمک: ۲ پیمانه، حدود ۴۸۰ میلیلیتر
- روغن مایع یا زیتون: ۲ قاشق غذاخوری
- زردچوبه: ۱ قاشق چایخوری
- پاپریکا: ۱ قاشق چایخوری
- زیره آسیابشده: نصف قاشق چایخوری
- فلفل سیاه: یکچهارم قاشق چایخوری
- نمک: متناسب با شوری نخود و مایع مصرفی
- آبلیمو: ۱ قاشق غذاخوری
- جعفری خردشده: ۲ قاشق غذاخوری، اختیاری
طرز تهیه خوراک نخود و سیبزمینی با سس گوجه
۱. سیبزمینیها را یکاندازه خرد کنید
سیبزمینیها را پوست بگیرید و به مکعبهای حدود ۲ سانتیمتری برش بزنید.
قطعات خیلی ریز پیش از جاافتادن سس له میشوند و قطعات خیلی درشت ممکن است پس از پخت نخود هنوز سفت بمانند. اندازه یکنواخت باعث میشود همه سیبزمینیها همزمان بپزند.
پیاز را نگینی ریز و سیر را خرد یا رنده کنید.
۲. پیاز را نرم و طلایی کنید
روغن را داخل قابلمه متوسط یا تابه گود بریزید و روی حرارت متوسط قرار دهید.
پیاز را اضافه کنید و حدود ۵ تا ۷ دقیقه تفت دهید تا نرم و طلایی روشن شود. سپس سیر را اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه هم بزنید تا عطر آن آزاد شود.
سیر نباید تیره شود؛ سیر سوخته طعم تلخی به سس میدهد.
۳. ادویه و رب را تفت دهید
زردچوبه، پاپریکا، زیره و فلفل سیاه را به پیاز اضافه کنید و حدود ۲۰ ثانیه هم بزنید.
رب گوجه را بریزید و یک دقیقه روی حرارت متوسط تفت دهید تا بوی خام آن کمتر و رنگش باز شود.
ادویهها را طولانی تفت ندهید، چون ممکن است بسوزند و مزه غذا را تلخ کنند.
۴. گوجه را به سس غلیظ تبدیل کنید
گوجه خردشده یا پوره گوجه را اضافه کنید و مواد را مخلوط کنید.
سس را ۵ تا ۸ دقیقه روی حرارت متوسط بپزید تا کمی غلیظ شود و آب خام گوجه کاهش پیدا کند. در پایان این مرحله، سس باید کف قابلمه را بپوشاند، اما نباید کاملاً خشک باشد.
پخت کوتاه گوجه پیش از افزودن آب، طعم سس را منسجمتر میکند و احتمال آبکیماندن خوراک را کاهش میدهد.
۵. سیبزمینی و مایع را اضافه کنید
سیبزمینیهای خردشده را داخل قابلمه بریزید و یک دقیقه با سس مخلوط کنید.
دو پیمانه آب یا آب سبزیجات را اضافه کنید. حرارت را بیشتر کنید تا مایع به جوش برسد، سپس شعله را روی متوسط رو به کم قرار دهید.
در قابلمه را نیمهباز بگذارید و سیبزمینیها را حدود ۱۲ تا ۱۵ دقیقه بپزید.
در پایان این مرحله، لبه سیبزمینی باید کمی نرم شده باشد، اما مرکز آن هنوز کاملاً نپخته باشد.
۶. نخود پخته را اضافه کنید
نخود پخته و آبکششده را به قابلمه اضافه کنید و مواد را آرام هم بزنید.
خوراک را با در نیمهباز ۱۵ تا ۲۰ دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بپزید تا سیبزمینی کاملاً نرم شود و نخود طعم سس را جذب کند.
خوراک را زیاد هم نزنید؛ پس از نرمشدن سیبزمینی، همزدن مکرر باعث خردشدن قطعات میشود.
۷. غلظت خوراک را تنظیم کنید
یک تکه سیبزمینی را با نوک چاقو بررسی کنید. اگر بدون فشار زیاد سوراخ شد، پخته است.
اگر سیبزمینی آماده است اما سس هنوز رقیق مانده، در قابلمه را بردارید و خوراک را ۵ تا ۱۰ دقیقه روی حرارت ملایم بجوشانید تا سس غلیظ شود.
اگر سس پیش از پخت کامل سیبزمینی کم شد، فقط چند قاشق آب جوش اضافه کنید. آب زیاد را یکباره نریزید.
۸. آبلیمو را در پایان اضافه کنید
نمک خوراک را تنظیم کنید و قابلمه را از روی حرارت بردارید.
آبلیمو را اضافه کنید و آرام هم بزنید. افزودن آبلیمو در پایان، طعم تازهتری ایجاد میکند و نیازی نیست مدت طولانی همراه خوراک بجوشد.
در صورت تمایل جعفری خردشده را هنگام سرو روی غذا بریزید.
چرا خوراک نخود آبکی میشود؟
گوجه پیش از افزودن آب پخته نشده است
گوجه خردشده مقدار زیادی آب دارد. اگر بلافاصله آب دستور نیز اضافه شود، زمان زیادی برای غلیظشدن سس لازم خواهد بود.
گوجه را چند دقیقه جداگانه بپزید تا از حالت خام و بسیار رقیق خارج شود.
مایع بیش از حد اضافه شده است
خوراک باید سس غلیظ داشته باشد، نه آب فراوان. مقدار آب را ابتدا طبق دستور اضافه کنید و فقط در صورت خامماندن سیبزمینی، چند قاشق آب جوش بیشتر بریزید.
در قابلمه تا پایان بسته مانده است
در بسته مانع تبخیر آب میشود. برای جاافتادن سس، در قابلمه باید نیمهباز باشد و چند دقیقه آخر بدون در پخته شود.
چرا سیبزمینیها له میشوند؟
قطعات خیلی کوچک، همزدن زیاد یا پخت طولانی پس از نرمشدن کامل سیبزمینی باعث لهشدن آنها میشود.
سیبزمینی را به مکعبهای حدود ۲ سانتیمتری ببرید و پس از افزودن نخود فقط در حد لازم خوراک را جابهجا کنید.
چرا نخود هنوز سفت است؟
نخود خشک باید پیش از ورود به خوراک کاملاً پخته باشد. سس گوجه برای نرمکردن نخود خام یا نیمپز مناسب نیست و اضافهکردن مواد اسیدی مانند گوجه پیش از نرمشدن نخود میتواند زمان پخت آن را طولانی کند.
اگر از نخود خشک استفاده میکنید، آن را از شب قبل خیس کنید، آب آن را عوض کنید و جداگانه تا زمانی بپزید که با فشار انگشت بهراحتی نرم شود.
استفاده از نخود کنسروی
میتوان از دو قوطی نخود کنسروی استفاده کرد. نخودها را داخل آبکش بریزید و با آب سرد بشویید تا مایع کنسرو و نمک اضافی آن خارج شود.
نمک خوراک را پس از افزودن نخود تنظیم کنید، چون میزان شوری کنسروها متفاوت است.
آیا میتوان رب را حذف کرد؟
بله. اگر گوجه خردشده غلیظ، رسیده و خوشرنگ باشد، رب ضروری نیست.
در صورت حذف رب، گوجه را چند دقیقه بیشتر روی حرارت بپزید تا سس قوام کافی پیدا کند.
میتوان هویج یا فلفل دلمهای اضافه کرد؟
هویج زمان پخت بیشتری از نخود پخته دارد و باید همراه سیبزمینی وارد قابلمه شود. فلفل دلمهای را میتوان پس از نرمشدن پیاز اضافه و چند دقیقه تفت داد.
افزودن سبزیجات بیشتر، مقدار سس و زمان پخت را تغییر میدهد؛ بنابراین حجم زیادی از مواد اضافی را بدون افزایش حسابشده سس اضافه نکنید.
آیا خوراک نخود نیاز به آرد دارد؟
خیر. نشاسته سیبزمینی و جوشیدن آرام سس برای غلیظشدن خوراک کافی است.
برای سس غلیظتر میتوان چند قطعه سیبزمینی یا دو قاشق نخود را با پشت قاشق له و دوباره داخل خوراک مخلوط کرد. این کار را در پایان پخت انجام دهید تا تمام سیبزمینیها خرد نشوند.
خوراک نخود را با چه چیزی سرو کنیم؟
این خوراک با نان سنگک، بربری یا لواش سرو میشود. سبزی خوردن، ترشی یا سالاد ساده نیز کنار آن مناسب است.
برای یک وعده حجیمتر میتوان خوراک را همراه برنج ساده سرو کرد، اما در این حالت بهتر است سس را کمی غلیظتر نگه دارید.
روش نگهداری و گرمکردن مجدد
خوراک خنکشده را داخل ظرف دربسته در یخچال قرار دهید و طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید.
برای گرمکردن، خوراک را داخل قابلمه کوچک بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. اگر سس غلیظ شده است، یک یا دو قاشق آب اضافه کنید.
هنگام گرمکردن زیاد هم نزنید، چون سیبزمینیهای پخته پس از سردشدن راحتتر خرد میشوند.
پرسشهای رایج
چرا نخودها پوست میاندازند؟
پخت طولانی، همزدن زیاد یا استفاده از نخود بسیار نرم میتواند پوست آنها را جدا کند. نخود پخته را در نیمه دوم پخت اضافه کنید و خوراک را آرام هم بزنید.
آیا این خوراک تند است؟
خیر. مقدار پاپریکا و فلفل در دستور ملایم است. برای نسخه تندتر میتوان مقدار کمی فلفل قرمز یا پولبیبر اضافه کرد.
میتوان سیبزمینی را سرخ کرد؟
بله، اما روغن و ظرف بیشتری لازم دارد. در نسخه یکقابلمهای، سیبزمینی مستقیماً در سس میپزد و غذای نهایی کمروغنتر میماند.
